Μας «έδειξε» {LF}την Αρχαία Νεμέα

Τον αρχαιολόγο που ανέδειξε τον ναό του Διός στον τόπο που ο μύθος θέλει τον Ηρακλή να σκοτώνει το λιοντάρι της Νεμέας. Τον αμερικανό επιστήμονα που με μεράκι, εντυπωσιακή υπομονή, γκρίνια, αλλά και χιούμορ πρωτοστάτησε για να πραγματοποιηθούν οι ανασκαφές και οι απαλλοτριώσεις, ο σχεδιασμός και η οργάνωση του τοπικού μουσείου και η αναστήλωση των μνημείων του χώρου μέσα και από χορηγίες που συγκέντρωνε ο ίδιος. Τον γεννημένο στην Ιντιάνα των Ηνωμένων Πολιτειών Στίβεν που ύστερα από μισόν αιώνα στην Ελλάδα πολιτογραφήθηκε Ελληνας, αν και πολύ προτού συμβεί αυτό, το 2005, συστηνόταν ως Στέφανος. Τον Στίβεν (Στέφανο) Μίλερ αποχαιρετά η παγκόσμια αρχαιολογική κοινότητα, ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή χθες σε ηλικία 79 ετών στην Κόρινθο.

«Κοιτάζω έξω από το παράθυρο του γραφείου μου και βλέπω το όνειρό μου, όχι όπως ακριβώς το είχα φανταστεί το 1972 αλλά με τον πυρήνα του να είναι εκεί: το μουσείο, τον Ναό, το αρχαιολογικό πάρκο που περιβάλλεται από κυπαρίσσια. Ηταν ένα μακρύ ταξίδι με πολλά εμπόδια, αλλά ακόμα περισσότερες μεγάλες στιγμές (…). Είναι καιρός να κάνω ένα βήμα πίσω και να γίνω ένας γερο-γκρινιάρης, αν και μερικοί λένε ότι έχω φτάσει σε αυτή τη θέση εδώ και πολύ καιρό» έγραφε ο ελβετογερμανικής καταγωγής Στέφανος Μίλερ στο δίτομο έργο του, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καπόν και στο οποίο μέσα σε 768 σελίδες και 1.784 φωτογραφίες περιέγραφε τις περιπέτειές του τα 47 χρόνια από τη στιγμή που έλαβε την επιστολή του Πανεπιστημίου Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια με την οποία τού προσφερόταν η θέση του επίκουρου καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας και του διευθυντή των ανασκαφών της Νεμέας έως το 2018.

ΣΤΟ ΙΕΡΟ ΤΟΥ ΔΙΑ. Προορισμός ζωής έγινε η Νεμέα για τον αρχαιολόγο όταν αντίκρισε για πρώτη φορά τους τρεις κίονες που είχαν μείνει όρθιοι να θυμίζουν τον ναό του Διός που χτίστηκε το 330 π.Χ. στον τόπο που ο μύθος θέλει τον Ηρακλή να πραγματοποιεί τον πρώτο του άθλο, να σκοτώνει το λιοντάρι. Αποφάσισε να του ξαναδώσει ζωή. Πάλεψε και προσέθεσε έξι επιπλέον κίονες στον ναό. Ανέσκαψε το Στάδιο κάτω από επτά μέτρα επιχώσεων και ανέδειξε τους θησαυρούς της περιοχής, τους οποίους εξέθεσε στο τοπικό μουσείο που ανεγέρθηκε επί των ημερών του. Και τελικά κατέστησε τον αρχαιολογικό χώρο της Νεμέας – ο οποίος χάρη στις απαλλοτριώσεις έφτασε να καταλαμβάνει σχεδόν 180 στρέμματα – προορισμό για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο, αναβιώνοντας παράλληλα τους Νέμεους Αγώνες, οι οποίοι, όπως εκείνοι της Ολυμπίας, των Δελφών και των Ισθμίων, προστατεύονταν στην αρχαιότητα από την ιερή εκεχειρία.