Κοινωνικές πρόνοιες υπέρ των ευάλωτων νοικοκυριών

Στην Ελλάδα το συνολικό ιδιωτικό χρέος το 2019, πριν από την πανδημία, ήταν 234 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, της ΑΑΔΕ και του ΕΦΚΑ. Το χρέος προήλθε από τη 10ετή οικονομική κρίση και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω εξαιτίας της υγειονομικής κρίσης του κορωνοϊού.

Με σκοπό να υποστηριχθούν οι οφειλέτες που επλήγησαν από την πανδημία, θεσπίστηκε αναστολή οφειλών προς Δημόσιο, τράπεζες και διαχειριστές δανείων από τον Μάρτιο 2020. Ως αποτέλεσμα, περισσότερα από 406 χιλιάδες δάνεια τέθηκαν σε καθεστώς αναστολής πληρωμής. Επιπρόσθετα, θεσπίστηκαν τα 2 προγράμματα ΓΕΦΥΡΑ που παρέχουν την κρατική επιδότηση έως 90% των δανείων 1ης κατοικίας νοικοκυριών, καθώς και των επιχειρηματικών δανείων των πληττόμενων οφειλετών.

Ολα τα χρέη, είτε δημιουργήθηκαν πριν ή παράλληλα με τον κορωνοϊό, μπορούν να διευθετηθούν μέσω του νέου πλαισίου (Ν. 4738/2020) για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή 2ης ευκαιρίας. Ηδη περισσότεροι από 30 χιλιάδες οφειλέτες έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία ετοιμασίας της αίτησής τους στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, η οποία έχει ενεργοποιηθεί από την 1η/6/2021 (http://www.keyd.gov.gr/ryumish_ofeilvn_ejvdik/). Ο νέος Νόμος περιλαμβάνει μια πρωτόγνωρα ευνοϊκή ρύθμιση: των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης σε έως 240 δόσεις (20 έτη) των μη εξυπηρετούμενων δανείων προς τράπεζες και διαχειριστές δανείων, σε έως 420 δόσεις (35 έτη). Ολα τα είδη δανείων μπορούν να ρυθμιστούν (στεγαστικά, καταναλωτικά, επιχειρηματικά, με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου κ.λπ.).

Επιπρόσθετα, ο νέος Νόμος παρέχει και κοινωνικές πρόνοιες υπέρ των ευάλωτων νοικοκυριών, έτσι ώστε να τους βοηθήσει έμπρακτα να ρυθμίσουν και αποπληρώσουν τις οφειλές τους και εν τέλει να διασώσουν την 1η κατοικία τους. Για τον σκοπό αυτόν, το Κράτος παρέχει επιδότηση των δανείων 1ης κατοικίας τους για 5 έτη, έτσι ώστε να διατηρήσουν την ιδιοκτησία του σπιτιού τους. Ομοίως διασώζουν την επαγγελματική τους στέγη και οι επιχειρηματίες, εφόσον ρυθμίσουν όλες τις οφειλές τους.

Βασικό κομμάτι της ρύθμισης οφειλών αποτελεί και η μερική διαγραφή οφειλής, αφού ο οφειλέτης που εντάσσεται στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών δύναται να λάβει «κούρεμα» χρέους:

n προς το Δημόσιο: έως 75% επί της βασικής οφειλής, καθώς και έως 95% επί των προσαυξήσεων

n προς τις τράπεζες και διαχειριστές δανείων: έως 80% επί της βασικής οφειλής, καθώς και έως 100% επί των τόκων.

Ωστόσο για να επιτευχθεί το «κούρεμα» χρέους, θα πρέπει να πληρούνται όλοι οι κανόνες και προϋποθέσεις, όπως καθορίζονται από το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, οι σημαντικότεροι εκ των οποίων είναι:

n να έχει πραγματική οικονομική αδυναμία, τόσο ο οφειλέτης όσο και οι συνοφειλέτες και εγγυητές του

n η εμπορική αξία της περιουσίας του οφειλέτη, των συνοφειλετών και των εγγυητών του να είναι μικρότερη του ύψους της οφειλής.

Ο Φώτης Κουρμούσης είναι ειδικός γραμματέας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του υπουργείου Οικονομικών