«Η χυδαιολογία του ενός, {LF}ο ποιητικός στίχος ενός άλλου»

Την άνοιξη του 1968, ένας 19χρονος Αμερικανός, ο Πολ Ρόμπερτ Κοέν, συνελήφθη και καταδικάστηκε σε 30 ημέρες φυλάκιση για διατάραξη της κοινής ειρήνης επειδή εντοπίστηκε στους διαδρόμους ενός δικαστηρίου του Λος Αντζελες να φοράει ένα μπουφάν που έγραφε «F*** the Draft» – όπου «Draft» η στρατολόγηση, μια πράξη διαμαρτυρίας ήταν όλο αυτό κατά του πολέμου στο Βιετνάμ. Προσφυγή στην προσφυγή, η υπόθεση έφτασε τρία χρόνια αργότερα ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, το οποίο δικαίωσε – οριακά η αλήθεια είναι, και προσέχοντας να μην αναφέρει ούτε μία φορά τη λέξη που ξεκινάει από «F» στην απόφασή του – τον Πολ Κοέν. Η Πρώτη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, που κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης, έγινε ακόμα πιο ισχυρή. Και μία φράση του δικαστή Τζον Μάρσαλ Χάρλαν πέρασε στο πάνθεον της αμερικανικής δικαστικής ιστορίας: «Η χυδαιολογία του ενός είναι ο ποιητικός στίχος ενός άλλου».

Αρχές του περασμένου Ιουνίου, η Αντρια Ντικ, μία 54χρονη που λατρεύει τον Ντόναλντ Τραμπ, και είναι πεπεισμένη πως η νίκη στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του φθινοπώρου του αφαιρέθηκε με δόλια μέσα, είπε να γράψει μερικούς τέτοιους «στίχους» σε πανό και να τα κρεμάσει στην αυλή και τον φράχτη του σπιτιού όπου μένει, στο Ροζέλ Παρκ, μία πόλη 14.000 ψυχών στο Νιου Τζέρσεϊ. «Μην κατηγορείτε εμένα / Εγώ ψήφισα Τραμπ», έγραφε το ένα από τα συνολικά 10 πανό – τουλάχιστον τρία άλλα περιελάμβαναν το όνομα του Τζο Μπάιντεν και τη λέξη από «F» που είχε βάλει σε μπελάδες το 1968 και τον Πολ Κοέν. Το Ροζέλ Παρκ ψήφισε μαζικά υπέρ του Μπάιντεν τον περασμένο Νοέμβριο, ο δημοκρατικός της δήμαρχος, ωστόσο, ο Τζόζεφ Σινιορέλο ο Γ΄, επιμένει πως η πολιτική δεν έχει καμία σχέση με την απόφαση που πήρε, έπειτα από τα πολλά παράπονα που δέχθηκε, να στείλει στο σπίτι της Ντικ μία αξιωματούχο του Δήμου. «Είναι θέμα ευπρέπειας», λέει, το ίδιο θα είχε κάνει και αν χρησιμοποιούνταν η επίμαχη φρασεολογία για τον Τραμπ αντί του Μπάιντεν, το σπίτι της Ντικ βρίσκεται κοντά σε σχολείο, δεν μπορεί να τα διαβάζουν αυτά καθημερινά παιδιά δημοτικού.

Για να μη μακρηγορούμε, η αξιωματούχος του Δήμου, η Τζούντι Μακ, επισήμανε στην Αντρια Ντικ ότι παραβιάζει με τα πανό που ανήρτησε ένα διάταγμα του Ροζέλ Παρκ το οποίο απαγορεύει την έκθεση ή επίδειξη χυδαίου περιεχομένου, δίνοντάς της περιθώριο λίγων ημερών να τα κατεβάσει. Η Ντικ αρνήθηκε, η υπόθεση έφτασε στο Δημοτικό Δικαστήριο της πόλης και ο δικαστής Γκάρι Μπάντι έδωσε στην Ντικ διορία μίας εβδομάδας προκειμένου να κατεβάσει τα τρία από τα 10 πανό που περιλαμβάνουν τη λέξη από «F», ειδάλλως θα καλούνταν να καταβάλλει πρόστιμο 250 δολαρίων για κάθε ημέρα που περνούσε. «Η ελευθερία του λόγου δεν είναι ένα απόλυτο δικαίωμα», επιχειρηματολόγησε ο δικαστής σημειώνοντας, με τη σειρά του, πως «αυτή η υπόθεση δεν έχει σχέση με την πολιτική, έχει σχέση μόνο με τη γλώσσα». Η Ντικ αρνήθηκε για μία ακόμα φορά να υπακούσει, έχει δηλώσει ήδη πως θα προσφύγει στο Ανώτερο Δικαστήριο του Νιου Τζέρσεϊ, στο μεταξύ τα πρόστιμα συσσωρεύονται αλλά δεν τη νοιάζει, λέει, «δεν πρόκειται να υποχωρήσω», επιμένει, και κάπως έτσι έφτασαν οι «New York Times» να δημοσιεύσουν, προχθές, ένα κύριο άρθρο με τίτλο «Είναι δικαίωμα κάθε Αμερικανού να βρίζει τον πρόεδρο».

Ούτε μία φορά δεν χρησιμοποίησε η εφημερίδα στο άρθρο τη λέξη από «F», αναγνώρισε άλλωστε πως αποφεύγει συχνά τη δημοσίευσή της, χαρακτήρισε επίσης κατανοητό το να νιώθει κανείς άβολα με τη χυδαιολογία. Επικαλούμενοι, εντούτοις, και την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Κοέν εναντίον Καλιφόρνιας, από το 1971, οι «New York Times» εμφανίστηκαν κατηγορηματικοί: ο δικαστής Μπάντι παραβίασε τα συνταγματικά δικαιώματα της Αντρια Ντικ· το πνεύμα της Πρώτης Τροπολογίας του αμερικανικού Συντάγματος είναι πως τα όρια της ελευθερίας του λόγου πρέπει να παραμείνουν όσο ευρύτερα γίνεται· η δύναμη των προστασιών που κατοχυρώνει η Πρώτη Τροπολογία εξαρτάται από το λαϊκό τους έρεισμα, και η ιστορία δείχνει πως όταν η πίστη στη σημασία του ελεύθερου λόγου διαβρώνεται, σύντομα διαβρώνεται και η ίδια η ελευθερία· «η διατήρηση, ή η αποκατάσταση, μίας υγιούς και βιώσιμης πολιτικής συζήτησης στις ΗΠΑ επιβάλλει την ανυποχώρητη καταστολή οποιουδήποτε εμπλέκεται σε πράξεις πολιτικής βίας – και την ανυποχώρητη υπεράσπιση του πολιτικού λόγου. Δεν αρκεί να νιώθουν οι Αμερικανοί ασφαλείς στον δημόσιο χώρο. Η Δημοκρατία απαιτεί να νιώθουν ασφαλείς και καθώς φωνάζουν ο ένας στον άλλο».

Εχει πάντα ενδιαφέρον να αντιπαραβάλλει κανείς τη συζήτηση γύρω από τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης ένθεν κακείθεν του Ατλαντικού Ωκεανού, τους διαφορετικούς τρόπους, τις διαφορετικές φιλοσοφίες εντέλει γιατί οι πραγματικότητες έρχονται όλο και εγγύτερα, με τους οποίους προσεγγίζεται το θέμα στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Υπάρχει πάντως και ένας κοινός παρονομαστής, μία δόση υποκρισίας, καθωσπρεπισμού. Το επιβεβαιώνει (μεταξύ άλλων) και αυτή η ακατανόμαστη λέξη – από – «F».