«Ημέρες Ελευθερίας», ημέρες ανασφάλειας

Υπάρχει ένας άγραφος (πλην όμως «ιερός») κανόνας στο μετρό του Λονδίνου – το διάσημο Underground ή Tube, όπως το αποκαλούν οι Λονδρέζοι – ο οποίος τηρείται ευλαβικά από όλους: αποφεύγουμε την οπτική επαφή με τους συνεπιβάτες μας και δεν τους απευθύνουμε ποτέ τον λόγο, παρά μόνο για να ζητήσουμε «συγγνώμη» (κι αυτό ακόμη κοιτώντας στο πάτωμα ή στο… υπερπέραν), σε περίπτωση που τους αγγίξουμε κατά λάθος.

Ο κανόνας αυτός καταπατήθηκε πολλές φορές αυτή την εβδομάδα. Επιβάτες έριχναν διαρκώς κλεφτές ματιές σε όσους έμπαιναν στους συρμούς και κάθονταν κοντά τους, για να διαπιστώσουν αν φορούσαν μάσκες. Τη Δευτέρα, βλέπετε, ήταν η – κατά Μπόρις Τζόνσον – «Freedom Day», η οποία έφερε την (ανεξήγητη κατά πολλούς) άρση σχεδόν όλων των περιορισμών κατά του κορωνοϊού στη Βρετανία. Τη στιγμή που στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο επανέρχονται άρον άρον πολλά από τα μέτρα τα οποία είχαν καταργηθεί, οι Βρετανοί… επιμένουν στην παραδοσιακή τους διαφορετικότητα. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η μετάλλαξη Δέλτα κάνει «πάρτι», οι επιστήμονες προειδοποιούν για εκτόξευση των εισαγωγών στα νοσοκομεία και των θανάτων, και η πλειονότητα των πολιτών τάσσεται υπέρ της συνέχισης των περιορισμών.

«Ημέρα Ελευθερίας», λοιπόν, αλλά για πολλούς επιβάτες στα μέσα μαζικής μεταφοράς η Δευτέρα – όπως και οι ημέρες που ακολούθησαν – ήταν ημέρα ανασφάλειας. Η κυρία που καθόταν δίπλα μου στον Υπέργειο Σιδηρόδρομο του Λονδίνου (μια «διασταύρωση» των δικών μας Προαστιακού και Ηλεκτρικού) παρατηρούσε επί ώρα τον νεαρό απέναντί της ο οποίος δεν φορούσε μάσκα και μιλούσε δυνατά στο τηλέφωνο. Κάποια στιγμή, ο νεαρός φταρνίστηκε. Και η κυρία δεν άντεξε. «Συγγνώμη, μπορείτε παρακαλώ να φορέσετε κάποιο κάλυμμα προσώπου; Ή, τουλάχιστον, να βάζετε το χέρι σας μπροστά από το στόμα σας προτού φταρνιστείτε;» του είπε ενοχλημένη. «Αν δεν σου αρέσει, να πας να καθήσεις αλλού» απάντησε έντονα ο νεαρός. Και όλοι βυθίστηκαν ξανά στη σιωπή τους.

Με απόφαση της κυβέρνησης, η χρήση μάσκας στους κλειστούς χώρους δεν είναι, πλέον, υποχρεωτική. Ωστόσο, ο Οργανισμός Συγκοινωνιών Λονδίνου (TfL), ο οποίος υπάγεται στον δήμαρχο – και στέλεχος των αντιπολιτευόμενων Εργατικών – Σαντίκ Καν, κάλεσε τους Λονδρέζους να εξακολουθήσουν να φοράνε προστατευτικά καλύμματα προσώπου. Παρ’ όλα αυτά, χιλιάδες επιβάτες έχουν ήδη πάψει να το κάνουν. Παρόμοια είναι η εικόνα στα καταστήματα λιανικής και στα σουπερμάρκετ. Οι μάσκες δεν είναι πια υποχρεωτικές και, παρά το γεγονός ότι αρκετές αλυσίδες εξακολουθούν να «συστήνουν» στους πελάτες τους να τις φορούν, αρκετοί έκαναν αυτή την εβδομάδα τα ψώνια τους χωρίς μάσκα. Ταυτόχρονα, καταγράφηκαν σκηνές παροξυσμού σε δεκάδες κλαμπ του Λονδίνου, τα οποία άνοιξαν ξανά έπειτα από «λουκέτο» 16 μηνών. Τα μεσάνυχτα της Δευτέρας, εκατοντάδες θαμώνες πέταξαν συντονισμένα τις μάσκες τους και άρχισαν να χορεύουν ως τα ξημερώματα χωρίς να τηρούν καμία απόσταση. Κατά τραγική ειρωνεία, η «Ημέρα Ελευθερίας» βρήκε τον Μπόρις σε δεκαήμερη καραντίνα στην εξοχική του κατοικία, καθώς το περασμένο Σαββατοκύριακο ειδοποιήθηκε ότι είχε έλθει σε στενή επαφή με κάποιον που διαγνώστηκε θετικός στον κορωνοϊό: τον νέο υπουργό Υγείας Σάτζιντ Τζάβιντ.

Ορισμένοι ειδικοί αποκαλούν την άρση των μέτρων ένα «άνευ προηγουμένου πείραμα για τη δημόσια υγεία» που είναι πιθανό να οδηγήσει στην εμφάνιση νέων παραλλαγών του ιού οι οποίες θα είναι ανθεκτικές στα εμβόλια. «Τίποτε απολύτως δεν δικαιολογεί τη χαλάρωση των περιορισμών. Αντιθέτως, τα μέτρα θα έπρεπε να αυστηροποιηθούν» σχολίασε ο Πίτερ Ινγκλις, στέλεχος του Βρετανικού Ιατρικού Συλλόγου. Ο διάσημος καθηγητής του Imperial College Νιλ Φέργκιουσον – γνωστός στη Βρετανία ως «Professor Lockdown», επειδή οι αναλύσεις του πέρυσι έπεισαν την κυβέρνηση να προχωρήσει στο πρώτο απαγορευτικό – δήλωσε ότι τα 100.000 κρούσματα την ημέρα μοιάζουν «αναπόφευκτα» έως τα μέσα του Αυγούστου, ενώ εξέφρασε φόβους ακόμα και για 200.000 κρούσματα (σήμερα καταγράφονται περίπου 45.000). Οπως είπε, αυτό θα οδηγήσει σε 1.000-2.000 νέες εισαγωγές σε νοσοκομεία ημερησίως. Ο Αντριου Χέιγουορντ, καθηγητής του University College του Λονδίνου και μέλος της Επιστημονικής Συμβουλευτικής Ομάδας της κυβέρνησης, προειδοποίησε ότι η Βρετανία «οδεύει προς το μεγαλύτερο κύμα μολύνσεων με COVID που έχουμε δει ποτέ».

«Το επίπεδο των εμβολιασμών δεν είναι επαρκές»

Ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι είναι αναπόφευκτο ένα νέο κύμα κρουσμάτων και θανάτων, αλλά πρόσθεσε πως η ζημιά από τη συνεχιζόμενη διακοπή της οικονομικής ζωής της χώρας θα ήταν χειρότερη, τονίζοντας ότι η επιτυχία του προγράμματος εμβολιασμών έχει μειώσει τον αριθμό όσων νοσούν σοβαρά. Ωστόσο, ο ιός επελαύνει: σε κυλιόμενη επταήμερη βάση, τα κρούσματα έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 43%, και βρίσκονται, πλέον, στα επίπεδα του περασμένου Ιανουαρίου. Επιπροσθέτως, οι νοσηλευόμενοι αυξήθηκαν κατά 40%. Περισσότεροι από 1.000 επιστήμονες συνυπέγραψαν επιστολή στην οποία καταδικάζουν την κυβερνητική στρατηγική ως «αντιεπιστημονική και ανήθικη», ενώ έρευνα της YouGov κατέδειξε ότι το 55% των ψηφοφόρων θεωρεί πως η άρση των μέτρων ήταν λανθασμένη. «Το να επιτρέπουμε την έξαρση των μολύνσεων είναι επικίνδυνο. Δεν πιστεύω ότι το επίπεδο των εμβολιασμών είναι επαρκές ώστε να συμβεί αυτό με ασφάλεια» είπε ο Στίβεν Γκρίφιν, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Λιντς. Eνας στους 95 κατοίκους της Αγγλίας εκτιμάται ότι ήταν φορέας του κορωνοϊού την εβδομάδα έως και τις 10 Ιουλίου, σύμφωνα με τη Στατιστική Αρχή (ONS). Ορισμένοι πιστεύουν, πλέον, ότι η στρατηγική του Τζόνσον είναι η «ανοσία της αγέλης», σχέδιο το οποίο είχε εγκαταλειφθεί την άνοιξη του 2020.