Η διαχρονική γοητεία της Amy Winehouse

Δεν είναι εύκολο να καταγράψεις την κληρονομιά της Amy Winehouse. Δέκα χρόνια μετά τον θάνατό της, παραμένει στην επικαιρότητα ως το απόλυτο pop icon. Η σπαρακτική ομορφιά της ερμηνείας της, των στίχων της και της μουσικής την καθιστούν δικαίως από τις συγκλονιστικότερες φιγούρες της βρετανικής (αλλά και της παγκόσμιας) τραγουδοποιίας. Εδωσε ώθηση στη μουσική βιομηχανία, άνοιξε τον δρόμο σε πολλές ομότεχνές της, αναζωογόνησε τη μουσική και, κυρίως, έζησε στο maximum.

Τα έκανε και τα βίωσε όλα σαν υπερηχητικός πύραυλος έως τα 27 της χρόνια. Στις 23 Ιουλίου 2011 άφησε την τελευταία της πνοή (γεννήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1983), αλλά θα αργήσει να ξεχαστεί.

Rock attitude σε βασανισμένη ψυχή με θεϊκή φωνή. Αλκοολική, εθισμένη στα ναρκωτικά, με διατροφικές και ψυχικές διαταραχές, ξεσπάσματα βίας, αδιαφορούσε πλήρως για τις όποιες συνέπειες είχαν οι ενέργειές της. Ακόμα και αν στρέφονταν εναντίον της. Οσες φορές απασχόλησε τον Τύπο με τη μουσική άλλες τόσες τον απασχόλησε και με τη συμπεριφορά της. Μάλλον περισσότερο όσον αφορά τα βρετανικά ταμπλόιντ, τα οποία δεν χάνουν ευκαιρία για «σκάνδαλα». Αλλά όταν άκουγες και συνεχίζεις να ακούς αυτή τη «μαύρη» φωνή θα πρέπει να είσαι πολύ «μαύρος» στην ψυχή για να σε απασχολεί η προσωπική της ζωή. Δυναμικά κοντράλτο φωνητικά και εκλεκτική μείξη διάφορων μουσικών ειδών, συμπεριλαμβανομένων της σόουλ, τζαζ και rhythm ‘n’ blues, ήταν το εκρηκτικό κοκτέιλ της μουσικής της.

Βραβεία. Το πρώτο άλμπουμ της, «Frank» (2003), απέσπασε θετικές κριτικές στο Ηνωμένο Βασίλειο και προτάθηκε για βραβείο Μέρκιουρι. Το επόμενο άλμπουμ της, «Back to Black», που κυκλοφόρησε το 2006, έπεσε σαν κεραυνός, στο κοινό εκείνο που θέλει… πιπέρι στη μουσική. Προτάθηκε για έξι βραβεία Γκράμι, κέρδισε τα πέντε, τα περισσότερα από κάθε γυναίκα καλλιτέχνη σε μια βραδιά, κάνοντας την πρώτη βρετανίδα καλλιτέχνιδα η οποία κέρδισε πέντε βραβεία Γκράμι, συμπεριλαμβανομένων τριών βραβείων της κατηγορίας Big Four (μουσικός όρος για τα τέσσερα πιο σημαντικά βραβεία Γκράμι: βραβείο για τον Δίσκο της Χρονιάς, βραβείο για την Ερμηνεία της Χρονιάς, βραβείο για τον Καλύτερο Πρωτοεμφανιζόμενο Καλλιτέχνη και βραβείο για το Τραγούδι της Χρονιάς). Το 2011, το άλμπουμ της «Back τo Black» έγινε το πιο επιτυχημένο άλμπουμ του 21ου αιώνα σε πωλήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ο θάνατος της Amy Winehouse (δηλητηρίαση από αλκοόλ ενώ ήταν σε αποτοξίνωση) προκάλεσε σοκ. Παρόλο που το χάος της προσωπικής της ζωής ήταν δημόσιο (η σχέση της με τον σύζυγό της Blake Fielder-Civil τη διέλυσε), όλοι πίστεψαν ότι το ασθενοφόρο που είχε κληθεί στο σπίτι της, εξαιτίας υπερβολικής δόσης, θα επέστρεφε στη βάση του άδειο. Με κάποιον τρόπο, η Amy όταν έφθανε στο χείλος του γκρεμού έμενε εκεί. Κρατιόταν την τελευταία στιγμή. Μόνο που την τελευταία φορά έπεσε στον γκρεμό. Και όλα αυτά ενώ είχε καταφέρει να μετατρέψει τους εθισμούς της στα ναρκωτικά και στο αλκοόλ σε κάποια υπέροχα τραγούδια.

Το προφίλ. Η Our Dame με το «Back to Black» έθεσε νέα δεδομένα. Εμφανίστηκε σχεδόν αγνώριστη, εξαϋλωμένη, καλυμμένη με τατουάζ, τα μαλλιά της χτενισμένα σαν «σφηκοφωλιά» (όπως τα γυναικεία συγκροτήματα των 60s), τα μάτια της βαμμένα όπως της  Κλεοπάτρας και με στίχους ακονισμένους, αιχμηρούς, ενίοτε με χιούμορ. Εκείνο όμως που έκανε και κάνει το άλμπουμ αξεπέραστο είναι η φωνή της. Ακόμα κι αν δεν ήξερες τίποτα για την Amy, ακόμα κι αν δεν γύριζε βίντεο κλιπ που την έδειχνε να τραγουδάει μπροστά σε έναν τάφο με το όνομά της, το μοναδικό ηχόχρωμά της δεν ξεχνιέται. Οσα ήταν τα τατουάζ της άλλα τόσα ήταν και τα χρώματα της φωνής της. Χρώματα που δεν τα απολαύσαμε ποτέ στην Αθήνα. Επρόκειτο να τραγουδήσει ζωντανά στο Ejekt Festival το καλοκαίρι που απεβίωσε, στις 22 Ιουνίου 2011. Αλλά μετά την εμφάνισή της στο Βελιγράδι (ανέβηκε μεθυσμένη στη σκηνή, δεν μπορούσε να ολοκληρώσει κανένα τραγούδι) ακύρωσε τις εμφανίσεις της στην Κωνσταντινούπολη, στην Αθήνα και στις εννέα ακόμα πόλεις που ακολουθούσαν.

Αφιερώματα. Δέκα χρόνια μετά τον θάνατό της το κεφάλαιο Amy Winehouse δεν έχει κλείσει ακόμη. Ηδη πριν από χρόνια προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ «Amy: Το κορίτσι πίσω από το όνομα», του Ασίφ Καπάντια, όπου ένα κορίτσι ήθελε να ζει από και για τη μουσική και μακριά από τη φυλακή της φήμης της. Προσφάτως κυκλοφόρησε ένα ακόμα βιβλίο. Αυτή τη φορά από τον συγκάτοικό της για χρόνια, Τάιλερ Τζέιμς. Η έκδοση έχει τον τίτλο «My Amy: The Life We Shared». Το MTV International ανακοίνωσε ότι το νέο ντοκιμαντέρ «Amy Winehouse & Me: Dionne’s Story» θα κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στις 23 Ιουλίου. Το ντοκιμαντέρ αφηγείται την ιστορία της τραγουδίστριας του «Back to Black» δέκα χρόνια μετά τον τραγικό της θάνατο μέσα από τα μάτια της βαφτισιμιάς της, Ντιον Μπρόμφιλντ. Ανήμερα την ημέρα του θανάτου της, το BBC Two θα προβάλει (21.00) το ντοκιμαντέρ «Reclaiming Amy», όπου στενοί φίλοι της αλλά και οι γονείς της θα μιλήσουν για την αληθινή ζωή της Winehouse. (Εχουν προγραμματιστεί και άλλα αφιερώματα, από το ίδιο.) Το BBC, τέλος, επανακυκλοφορεί σε deluxe edition το άλμπουμ «Amy Winehouse at the BBC».