Πέντε μαύρες τρύπες τρία χρόνια μετά

«Στη δική μας περίπτωση ισχύει η φράση: Στο 20% του χρόνου βγαίνει το 80% της δουλειάς και για το υπόλοιπο 20% που απομένει θα χρειαστεί το 80% του χρόνου…» λένε. Τρία χρόνια μετά την τραγωδία που σόκαρε τη χώρα, οι επιζήσαντες από το Μάτι δίνουν ακόμη μάχη για να επαναφέρουν – όσο είναι εφικτό – τις ζωές τους εκεί όπου βρίσκονταν πριν από την 23η Ιουλίου 2018.

Ο θρήνος για τις 102 ψυχές που χάθηκαν αναίτια από μια καλοκαιρινή πυρκαγιά, σε απόσταση μόλις 28 χιλιομέτρων από το κέντρο της Αθήνας, συνεχίζεται. Οι συγγενείς των θυμάτων ξεχειλίζουν από οργή, οι εγκαυματίες επιδίδονται σε έναν επίπονο αγώνα με άγνωστο ορίζοντα και άδηλο το τελικό αποτέλεσμα, προσπαθώντας να ανακτήσουν βασικές λειτουργίες τους, ενώ το αίσθημα της αδικίας κυριαρχεί, καθώς όλοι νιώθουν έκθετοι στη συνείδηση του κόσμου. «Είμαστε θύματα ενός παιχνιδιού που παίχτηκε εις βάρος μας» λένε. Οι φωνές που ήθελαν τα θύματα να είναι θύτες του δράματος, με τις αιτιάσεις περί «αυθαιρέτων στο Μάτι» και περί «έλλειψης οδών διαφυγής εξαιτίας της δόμησης», τους στοιχειώνουν ακόμη.

Οπως επισημαίνουν μιλώντας στα «ΝΕΑ», πέντε είναι τα μέτωπα που παραμένουν ανοιχτά: η οικιστική αποκατάσταση, η απομάκρυνση των τελευταίων ποσοτήτων αμιάντου, η έγκριση του πολεοδομικού σχεδίου, ο αγώνας των εγκαυματιών και η επιβίωση όσων βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς περιουσίες, ανίκανοι να συνεχίσουν την παλαιά τους εργασία ή χωρίς τους συγγενείς που τους στήριζαν για τα προς το ζην. «Το Μάτι είναι case study», λένε, «καθώς στην προσπάθεια αποκατάστασής του συναντώνται όλες οι παθογένειες και οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις του ελληνικού κράτους».

1      Οικιστική αποκατάσταση

Οπως επισημαίνει ο Τάσος Μπομπόνης, πολιτικός μηχανικός και μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής των Κατοίκων στο Μάτι, το 90% των περιπτώσεων πληγέντων κτισμάτων έχει δρομολογηθεί – είτε με κατεδάφιση είτε με εργασίες αποκατάστασης και κατασκευής νέων σπιτιών. «Υπήρξε όμως σημαντική καθυστέρηση, μια παύση περίπου 15 μηνών στην έκδοση αδειών, που κατά τη γνώμη μου θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί» λέει. «Αρχικά αιτία ήταν το ζήτημα των δασικών χαρτών που χρειάστηκε 12 μήνες για να διευθετηθεί, ενώ στη συνέχεια έληξαν οι συμβάσεις των πολιτικών μηχανικών που δουλεύουν στην περιοχή» προσθέτει. «Αντί οι συμβάσεις να ανανεωθούν σε δύο ημέρες, ανανεώθηκαν σε δύο μήνες» επισημαίνει από την πλευρά του ο Χρήστος Ιωακειμίδης, επίσης μέλος της Επιτροπής, ο οποίος εξηγεί ότι πλέον απομένει η τακτοποίηση 70 κατοικιών στο Μάτι. «Καθυστερήσεις σημειώνονται και στις επιδοτήσεις των ενοικίων» προσθέτει. «Κανονικά καταβάλλονται κάθε τρεις μήνες, όμως μπορεί να φτάσουν και τους έξι. Πόσοι αντέχουν να προπληρώσουν το ενοίκιό τους; Υπάρχει κόσμος που διαμένει ακόμη στις κατασκηνώσεις ή φιλοξενείται σε φίλους. Και  ξανά τηλέφωνα στους αρμοδίους και πάλι συναντήσεις στα υπουργεία, όπως για κάθε θέμα. Η πρωτοβουλία για τη σύσταση της Επιτροπής ήταν καθοριστικής σημασίας, διαφορετικά ακόμη θα ψαχνόμασταν» καταλήγει.

2      Συλλογή αμιάντου

Παρότι το θέμα έχει προχωρήσει, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η απομάκρυνση του αμιάντου από τα σπίτια που πρόκειται να κατεδαφιστούν. Παρέμβαση χρειάστηκε να πραγματοποιήσουν οι κάτοικοι της περιοχής και για να συλλέγεται ο αμίαντος όχι μόνο μέσα από τα οικόπεδα των κατοικιών τους αλλά και από τους εξωτερικούς χώρους. Η παραμονή του αμιάντου χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επικίνδυνη από τους επιστήμονες, καθώς η εισπνοή ινών του υλικού έχει αποδειχθεί καρκινογόνος.

3      Πολεοδομικό σχέδιο

Αναμένεται εντός των επόμενων εβδομάδων η έγκριση του πολεοδομικού σχεδίου της περιοχής. Στις 19 Ιουλίου το σχέδιο – το οποίο ορίζει το φάρδος των δρόμων, των πεζοδρομίων, τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, τους συντελεστές δόμησης και κάθε λεπτομέρεια για το «ξαναχτίσιμο» του οικισμού – έφτασε, ύστερα από αρκετές διαβουλεύσεις, στην επιτροπή ΣΥΠΟΘΑ, από όπου αναμένεται να λάβει έγκριση ώστε να κατατεθεί εν συνεχεία στο ΣτΕ, το οποίο θα γνωμοδοτήσει σε σχέση με τη συνταγματικότητά του. Οι εργασίες για την εφαρμογή του σχεδίου υπολογίζεται ότι θα ξεκινήσουν σε έναν χρόνο από σήμερα.

4      Εγκαυματίες

Εγκλωβισμένοι στις επιτροπές ΚΕΠΑ, τα πορίσματα των οποίων είτε καθυστερούν πολύ να εκδοθούν – με αφορμή τον κορωνοϊό – είτε, όπως επισημαίνουν οι εμπλεκόμενοι, απέχουν μακράν των πραγματικών αναγκών, είναι οι εγκαυματίες στο Μάτι. «Χαρακτηριστική είναι περίπτωση εγκαυματία για τον οποίο η επιτροπή δεν έλαβε υπόψη την καρδιακή ανεπάρκεια που αναφερόταν στον φάκελό του ούτε το ακρωτηριασμένο του χέρι εκδίδοντας χαμηλό ποσοστό αναπηρίας. Ο άνθρωπος έκανε ενστάσεις, όμως πρόκειται για χρονοβόρα διαδικασία και σκεφθείτε ότι από αυτό το επίδομα εξαρτάται ο βιοπορισμός του» λέει στα «ΝΕΑ» η Μαρίνα Καρύδα, εθελόντρια που βρέθηκε στο πλάι των εγκαυματιών από την πρώτη στιγμή της περιπέτειάς τους. Το κόστος των φαρμάκων καταβάλλεται πλέον από το Μητρώο Εγκαυματιών, το οποίο συστάθηκε μετά τις επισταμένες προσπάθειες των εθελοντών και πλέον καλύπτει κάθε εγκαυματία από δασική πυρκαγιά στη χώρα.

5      Διορισμοί

Αναμένουν ακόμη διορισμό στο Δημόσιο βαριά τραυματίες, ανίκανοι να συνεχίσουν την παλαιά τους εργασία. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα, δικαιούνταν διορισμό στο Δημόσιο τραυματίες που νοσηλεύθηκαν επί μακρό διάστημα σε ΜΕΘ ή φέρουν μεγάλο ποσοστό αναπηρίας. Παρότι οι άνθρωποι αυτοί, οι οποίοι κατέθεσαν αιτήσεις πριν από ένα έτος, έλαβαν τον Ιούνιο την απάντηση «η θέση σας έχει βγει», περιμένουν ακόμη διορισμό, καθώς εκκρεμεί η υπογραφή του αρμόδιου υπουργού. Εκτιμάται ότι ο διορισμός θα γίνει το φθινόπωρο, όμως τίθεται σοβαρό θέμα βιοπορισμού, καθώς τον Ιούνιο έληξε η χορηγία μεγάλου ιδρύματος με την οποία ζούσαν μέχρι σήμερα οι πληγέντες.