«Αγαπητέ Τζο…»

Ορόσημο για τις εξελίξεις αλλά και την κλιμάκωση της έντασης που επιδιώκει η Τουρκία στο πεδίο του Κυπριακού χαρακτηρίζεται η επικείμενη επίσκεψη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στα Κατεχόμενα, με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη να στρέφεται στον Τζο Μπάιντεν αναζητώντας στήριξη. Με μία επιστολή που γράφτηκε σε δραματικούς τόνους, προκειμένου να περιγράψει με κάθε λεπτομέρεια τους κινδύνους που διαμορφώνονται για την Κύπρο και στόχο να κινητοποιήσει κατά το μέγιστο δυνατό τον αμερικανό πρόεδρο να ασκήσει την επιρροή του στην Τουρκία για να αποτρέψει νέα τετελεσμένα, ο Αναστασιάδης απευθύνεται στον «φίλο του» Τζο Μπάιντεν.

«Αγαπητέ Τζο». Με αυτή την προσφώνηση φέρεται να ξεκινά ο Νίκος Αναστασιάδης, απευθυνόμενος στον Μπάιντεν, ευχαριστώντας τον για τη δική του επιστολή που προηγήθηκε στις 28 Μαΐου. Σε αυτήν και ιδιαίτερα στην αναφορά του προέδρου των ΗΠΑ στο θέμα της Αμμοχώστου, για το οποίο είχε τονίσει την ανησυχία της Ουάσιγκτον για τη μονομερή απόφαση των Τουρκοκυπρίων με τη στήριξη της Τουρκίας να ανοίξει μέρος των Βαρωσίων το 2020, στηρίζεται ο Νίκος Αναστασιάδης προκειμένου να θίξει το ζήτημα της Αμμοχώστου ενόψει της επίσκεψης Ερντογάν και των ανακοινώσεων που έχουν περιγραφεί και αναμένονται σε σχέση με την περίκλειστη πόλη.

Σύμφωνα με πληροφορίες ο Αναστασιάδης, όπως έκανε και στην ομιλία του στην επέτειο της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, πριν από μερικές μέρες, προειδοποιεί για το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει να πυροδοτήσει περαιτέρω την ένταση μέσω των όποιων νέων παράνομων ενεργειών ειδικότερα όσον αφορά τα Βαρώσια. Καλεί τον Μπάιντεν – με αιχμή και την αναφορά του αμερικανού προέδρου ότι οι ΗΠΑ κάλεσαν και θα συνεχίσουν να καλούν για να αναστραφεί η απόφαση της τουρκικής πλευράς για τα Βαρώσια και «θα αποθαρρύνουν περαιτέρω προκλητικές ενέργειες» – να «ασκήσει την επιρροή του», όπως τονίζεται στην επιστολή ώστε η Αγκυρα να μην προχωρήσει σε τέτοιες πράξεις που θα ενταφιάσουν όχι μόνο τη διαπραγματευτική διαδικασία και τη συνέχισή της αλλά και κυρίως την εξεύρεση βιώσιμης και λειτουργικής λύσης του Κυπριακού. Ο Αναστασιάδης ζητά από τον Μπάιντεν να καλέσει τον Ερντογάν να μην προχωρήσει στις σχετικές ανακοινώσεις στις 20 Ιουλίου στα Κατεχόμενα, δυναμιτίζοντας περισσότερο το κλίμα και τις προσπάθειες του γ.γ. του ΟΗΕ, ενώ τονίζει ότι αυτές θα είναι και ευθεία παραβίαση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.

Για τον Αναστασιάδη η θέση των ΗΠΑ που επαναβεβαιώθηκε από τον Τζο Μπάιντεν σε μία λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας για το Κυπριακό, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών είναι ιδιαίτερης σημασίας. Η Λευκωσία, δείχνει να επενδύει στις ΗΠΑ τα μέγιστα, σε μία περίοδο που όλοι συμφωνούν ότι ο κίνδυνος της διχοτόμησης είναι πιο κοντά από ποτέ και η Αγκυρα στέλνει μηνύματα αδιαλλαξίας και αντιδραστικότητας. Θεωρεί δε ότι δεδομένης της αλλαγής διοίκησης στις ΗΠΑ και τη δεδηλωμένη πρόθεση του Μπάιντεν να «κλείσει» τις κερκόπορτες που είχε αφήσει ο Τραμπ στον Ερντογάν, οικοδομώντας μία σχέση με σαφή όρια και κανόνες, η κυπριακή κυβέρνηση επιδιώκει και μία παρέμβαση για το Κυπριακό. Ωστόσο το παζάρι των ΗΠΑ με την Τουρκία δεν έχει ολοκληρωθεί και το ερώτημα είναι κατά πόσο η Ουάσιγκτον είναι αποφασισμένη να παρέμβει αποτελεσματικά σε μία τέτοια κατεύθυνση και σε τι τόνο. Τη δυσκολία της κατάστασης στο Κυπριακό δεν κρύβουν και αμερικανικές διπλωματικές πηγές, όταν καλούνται να σχολιάσουν τις εξελίξεις, καθώς πέραν των καθιερωμένων δηλώσεων, οι προβλέψεις τους είναι μάλλον δυσοίωνες.

Σε αυτό το πλαίσιο η έκκληση Αναστασιάδη για συμβολή της διεθνούς κοινότητας προκειμένου οι σχεδιασμοί της Τουρκίας να αποτραπούν απευθύνθηκε σε όλες τις διπλωματικές αποστολές που βρίσκονται στην Κύπρο από το βήμα των εορτασμών της 4ης Ιουλίου.

Τα μηνύματα του Ερντογάν. Και το ερώτημα που παραμένει είναι κατά πόσο ο Ερντογάν θα θελήσει να πειθαρχήσει και σε μία ενδεχόμενη έκκληση Μπάιντεν, καθώς έχει ήδη στείλει σαφή μηνύματα και μάλιστα ιδιαίτερα αιχμηρά προς τους αξιωματούχους της ΕΕ, που επιχείρησαν ανάλογες προειδοποιήσεις και μάλιστα σε αυστηρό τόνο.

Τόσο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, όσο και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχουν καταστήσει σαφές και σε τηλεφωνικές συνομιλίες τους με τον τούρκο πρόεδρο, ότι σύμφωνα και με τις αποφάσεις των ηγετών της ΕΕ η Ευρώπη δεν θα αποδεχθεί ποτέ λύση δύο κρατών στο Κυπριακό και είναι σταθερή και ενωμένη στο εν λόγω ζήτημα. Η Φον ντερ Λάιεν κατά την επίσκεψη της στη Λευκωσία δε την περασμένη εβδομάδα επανέλαβε ότι «οι γείτονές μας πρέπει να γνωρίζουν ότι αν μιλούν σε ένα από τα κράτη μέλη, όπως για παράδειγμα την Κύπρο, με οποιοδήποτε τόνο, μιλούν με την ΕΕ».

Ο Ερντογάν ωστόσο είχε ήδη δώσει την απάντησή του, αναφερόμενος στο τηλεφώνημά του με τον Σαρλ Μισέλ και την προτροπή του να μην εκπέμψει «σκληρά μηνύματα», τονίζοντας με περίσσεια δόση ειρωνείας ότι οι Ευρωπαίοι δεν έχουν καταλάβει ακόμα ποιος είναι ποιος και ότι ο Ερντογάν δεν μιλά κατόπιν οδηγιών. Στα Κατεχόμενα τις προηγούμενες μέρες βρέθηκε ο τούρκος αντιπρόεδρος, Φουάτ Οκτάι προκειμένου να προετοιμάσει τη «μεγαλοπρεπή» άφιξη Ερντογάν, καθώς ο τούρκος πρόεδρος έχει ανάγκη να επιδείξει «μεγαλείο» και «αποφασιστικότητα» και στο εσωτερικό, θεωρώντας ότι η Κύπρος παρά τις προειδοποιήσεις, είναι το ιδανικό πεδίο.

Ανήσυχη είναι και η Αθήνα που προετοιμάζεται παράλληλα με τη Λευκωσία για τις εξελίξεις. Με μία κρυφή «αισιοδοξία», που δεν ομολογούν, η ομοβροντία παραινέσεων της διεθνούς κοινότητας να μετριάσουν τις εξαγγελίες, τονίζοντας ωστόσο ότι σε καμία περίπτωση δεν περιμένουν κάτι που θα μπορούσε να ικανοποιήσει Αθήνα και Λευκωσία, ή διατήρηση των ισορροπιών.