«Τρίτο δρόμο» απέναντι στην Κίνα αναζητούν Μέρκελ και Μακρόν

Εχουν περάσει σχεδόν έξι μήνες από την ορκωμοσία του Τζο Μπάιντεν και ο 46ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει πραγματοποιήσει μια αναλυτική τηλεφωνική συζήτηση με τον ομόλογό του της Κίνας στις αρχές Φεβρουαρίου. Εκτοτε, είναι φανερό ότι έχει επιλέξει να τηρεί σκληρή στάση έναντι του Πεκίνου και του ηγέτη του, την οποία έχει σε μεγάλο βαθμό επιβάλει και στους εταίρους των ΗΠΑ, το G7, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, τουλάχιστον σε φραστικό επίπεδο.

Για την Ανγκελα Μέρκελ και τον Εμανουέλ Μακρόν, αντιθέτως, η τηλεδιάσκεψη της Δευτέρας με τον Σι Τζινπίνγκ ήταν η τρίτη μέσα στο ίδιο περίπου διάστημα. Παρά δε το γεγονός ότι έχουν συνυπογράψει τα κοινά ανακοινωθέντα των πρόσφατων συνόδων, στις οποίες συμμετείχε και ο Μπάιντεν, είναι σαφές ότι επιχειρούν να χαράξουν έναν «ευρωπαϊκό δρόμο» στις σχέσεις τους με την Κίνα – χωρίς, ταυτόχρονα, να θίξουν τους Αμερικανούς.

Αυτό αποτυπώθηκε, εκτός των άλλων, και στο ανακοινωθέν που εξέδωσε η γαλλική προεδρία μετά την τηλεδιάσκεψη, στο οποίο η αναφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην παιδική εργασία γίνεται μόνο στην τελευταία παράγραφο – και μάλλον για τυπικούς λόγους. Κατά τα λοιπά, το ανακοινωθέν κάνει λόγο για όλα τα θέματα που πραγματικά απασχολούν τους Ευρωπαίους στις σχέσεις τους με την Κίνα: την οικονομία και το εμπόριο, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την αποκατάσταση των ελεύθερων μετακινήσεων και πτήσεων μετά την πανδημία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ισπανικής «El Pais», ο κινέζος ηγέτης επιχείρησε να κάνει ρελάνς στην πρωτοβουλία των Ευρωπαίων (και των ΗΠΑ) να ανακόψουν τον σύγχρονο Δρόμο του Μεταξιού. Συγκεκριμένα, φέρεται να πρότεινε τη συγκρότηση μιας τετραμερούς πλατφόρμας, στην οποία θα συμμετέχουν Κίνα, Γερμανία, Γαλλία και Αφρική, με στόχο την ανάπτυξη της Μαύρης Ηπείρου. Μάλιστα, οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν πως τόσο ο Μακρόν όσο και η Μέρκελ δεσμεύτηκαν να εξετάσουν σοβαρά την κινεζική πρόταση – με τον γάλλο πρόεδρο να θέτει ως προϋπόθεση το Πεκίνο να προχωρήσει σε γενναία διαγραφή χρέους για τις χώρες της περιοχής.

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Μάρτιο η ΕΕ επέβαλε κυρώσεις σε βάρος προσώπων και φορέων της Κίνας με το επιχείρημα των κατά συρροή παραβιάσεων των δικαιωμάτων της μειονότητας των Ουιγούρων στην επαρχία Σιντζιάνγκ. Το Πεκίνο απάντησε άμεσα, ενώ ακολούθησε το πάγωμα της διμερούς επενδυτικής συμφωνίας, η οποία είχε συναφθεί τις τελευταίες ημέρες της γερμανικής προεδρίας στην ΕΕ, το δεύτερο εξάμηνο του 2020, και μάλιστα ύστερα από επιμονή και πίεση της Μέρκελ.

Το σίγουρο σε κάθε περίπτωση είναι πως οι Κινέζοι τηρούν πιο ήπια στάση έναντι της ΕΕ και αποφεύγουν να την ταυτίσουν με τις ΗΠΑ, ενώ Γερμανοί και Γάλλοι, από την πλευρά τους, θέλουν να αποφύγουν να βρεθούν στην πρώτη γραμμή ενός νέου Ψυχρού Πολέμου, από τον οποίο έχουν να χάσουν πολλά, αρχικά σε οικονομικό επίπεδο.