Νέα κανονικότητα

Η μετάβαση στους ημιτελικούς συμπίπτει, σχεδόν σε όλες τις μεγάλες διοργανώσεις, με τη φάση της αποκρυστάλλωσης. Αυτό συνέβη και στο Euro της πανδημίας. Οι εκπλήξεις έμειναν πίσω, οι συσχετισμοί δυνάμεων σφραγίστηκαν, η τελική ευθεία μοιάζει πολύ πιο καθαρή από όσα οδήγησαν σε αυτήν.

Τα τέσσερα παιχνίδια των προημιτελικών  υπήρξαν παραλλαγές πάνω στο ίδιο μοτίβο. Ενα ήταν πολύ καλό (Ιταλία – Βέλγιο) και το κέρδισε η ομάδα που ρίσκαρε και πίστεψε περισσότερο. Ενα άλλο ήταν μεταξύ ισοδυνάμων, εξίσου φοβικών, αντιπάλων (Ισπανία – Ελβετία) και κρίθηκε από την τύχη, αλλά και πάλι υπέρ του θεωρητικά πιο ισχυρού. Στο τρίτο (Δανία – Τσεχία), η διαφορά στο γήπεδο δεν ήταν μεγάλη, αλλά στη δυναμική των ομάδων καθαρή κι αναμφισβήτητη. Και το τέταρτο (Αγγλία –  Ουκρανία) ήταν τόσο μονομερές που ήταν σαν να έγινε απλώς για να ξεκαθαρίσει μια διαδικαστική εκκρεμότητα: η προδιαγεγραμμένη επιστροφή της Αγγλίας στο γήπεδό της (εκεί που θα παίξει έξι παιχνίδια από τα επτά που θα δώσει στη διοργάνωση) και σε μια γενική και αέναη «επιστροφή» κάπου όπου δεν έχει φτάσει ποτέ.

Η νέα κανονικότητα, όπως και η έκβασή της, μπορεί να προσεγγιστεί με δυο διαφορετικούς τρόπους. Η λογική – και, εδώ που φτάσαμε, η λογική σπάνια διαψεύδεται – δείχνει μια τελική σύγκρουση μεταξύ Ιταλίας και Αγγλίας, της ομάδας που περισσότερο έθελξε με την ομάδα που περισσότερο επιβλήθηκε. Η επιθυμία των περισσότερων φιλάθλων – ένα κράμα συμπάθειας για χώρες, για την μπάλα που παίζουν και για τις καταστάσεις που είχαν να ξεπεράσουν – θα ήταν να προκριθούν από τη μια πλευρά του ταμπλό η Ιταλία – χτυπήθηκε σκληρά από την πανδημία και ξεπέρασε αγωνιστικά τον εαυτό της και το στυλ της – και από την άλλη η Δανία – αναγέννηση και θρίαμβος της ζωής μετά τον παραλίγο θάνατο του καλύτερου της παίκτη. Η Ισπανία δεν βρίσκεται πουθενά στην εξίσωση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα είναι αναγκαστικά απούσα και από το γήπεδο, ενώ η Αγγλία έχει μαζί της τη δύναμη των αριθμών, αλλά ούτε της θελκτικότητας ούτε της συμπαθητικότητας: το αγωνιστικό και εξωαγωνιστικό πρόσωπό της είναι τραχύ στα όρια του κυνισμού.

Ορισμένες ομάδες που αποκλείστηκαν (Βέλγιο, Γαλλία, Τσεχία) δεν ήταν χειρότερες από όλες όσες πέρασαν στα ημιτελικά. Ετσι είναι η μπάλα, όμως: μπορεί να μην έχει το δικό της νόμο, όπως καμιά φορά λέγεται, δανείζεται όμως πολύ συχνά τον νόμο της ζωής (στην εκδοχή του – εντελώς Αγγλου – Δαρβίνου): επικράτηση του ισχυρού. Μόνο που ισχυρός στο ποδόσφαιρο δεν είναι όποιος έτσι αυτοχαρακτηρίζεται, αλλά εκείνος που το αποδεικνύει. Την εποχή της πανδημίας η απόδειξη σημαίνει νομοτελειακά και υπέρβαση – χωρίς αυτό να είναι αναγκαστικά καλό ούτε για την ποιότητα του θεάματος ούτε για την απόδοση «δικαιοσύνης».