Ανησυχούν οι Βρυξέλλες καθώς τη σκυτάλη παίρνει τώρα η Σλοβενία

Mετά την Πορτογαλία, είναι η σειρά της Σλοβενίας να αναλάβει την εξάμηνη προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ομως η σύγκρουσή της με τις Βρυξέλλες για το κράτος δικαίου, τη συνεργασία με ευρωπαϊκές δικαστικές Αρχές και την έλλειψη σεβασμού προς την ελευθερία του Τύπου προκαλούν ανησυχία.

Είναι η δεύτερη φορά που η Σλοβενία, αυτό το κράτος των δύο εκατομμυρίων, κατέχει την προεδρία της ΕΕ, όμως η ατμόσφαιρα σήμερα είναι πολύ διαφορετική από το 2008. Τότε αυτή η χώρα θεωρούνταν μοντέλο προσαρμογής και η προεδρία ήταν σημαντικός σταθμός στον δρόμο για την ανεξαρτησία μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Ο συντηρητικός ηγέτης Γιάνεζ Γιάνσα βρισκόταν ήδη στην εξουσία. Εκτοτε, έχει πάρει αποστάσεις από τις δημοκρατικές αξίες και οι επικριτές του τον κατηγορούν ότι αντιγράφει το αυταρχικό στυλ του συμμάχου του Βίκτορ Ορμπαν της Ουγγαρίας. Μεταξύ των προτεραιοτήτων που ανακοινώθηκαν για τους επόμενους έξι μήνες, η Σλοβενία θα φιλοξενήσει σύνοδο κορυφής για την ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων το φθινόπωρο.

Η Λουμπλιάνα ελπίζει επίσης να «ενισχυθεί η αντίσταση της ΕΕ» στην πανδημία, καθώς οι χώρες προετοιμάζονται να λάβουν μέρος των 750 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης. Ομως η προσοχή θα στραφεί σε ένα άλλο σημείο του προγράμματος της Σλοβενίας: στην υπόσχεση να «ενισχυθεί το κράτος δικαίου και οι ευρωπαϊκές αξίες», ένα θέμα που προκαλεί αντιπαραθέσεις μεταξύ των 27. Στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής ο Γιάνσα δεν επέκρινε, όπως οι περισσότεροι ηγέτες, τον Ορμπαν για τον ομοφοβικό νόμο που προώθησε στην Ουγγαρία. Αντίθετα, ζήτησε να αποφευχθούν «νέες αχρείαστες διαφορές», ενώ στην επίσημη ιστοσελίδα της προεδρίας ζητεί σεβασμό για τις «εθνικές ταυτότητες», απηχώντας ομιλίες του ούγγρου πρωθυπουργού.

Ο 62χρονος σλοβένος ηγέτης συναντήθηκε και με την επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος των Αδελφών της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, όπως και με τον πρωθυπουργό της Πολωνίας Ματέους Μοραβιέτσκι, που συγκρούεται συχνά με τις Βρυξέλλες. Οι αντιπαραθέσεις με την Κομισιόν είναι συχνές μετά την επιστροφή του Γιάνεζ Γιάνσα στην εξουσία τον Μάρτιο του 2020. Αγνοώντας τις εκκλήσεις ευρωπαϊκών θεσμών, έχει πολλαπλασιάσει τις επιθέσεις εναντίον δημοσιογράφων και έκοψε τα κονδύλια στο εθνικό πρακτορείο ειδήσεων STA, θεωρώντας την κριτική που ασκεί στην κυβέρνηση ως «εθνική ντροπή».

Αυτή τη στιγμή δεν είναι εύκολο να προβλέψουμε πώς θα χειριστεί η σλοβενική προεδρία το ζήτημα της διαδικασίας του Αρθρου 7 που ξεκίνησε το 2018 εναντίον της Ουγγαρίας «επειδή παραβιάζει τις αξίες της ΕΕ». «Δεν χρωστάμε στην ΕΕ τίποτα» έγραψε στο Twitter ο Γιάνσα, δίνοντας τον τόνο των όσων θα επακολουθήσουν.