Μέρες κρασιού και λουλουδιών

Υπάρχει κάτι το βαθιά ανθρώπινο και απολύτως ειλικρινές στον «Ασπρο πάτο» («Druk», Δανία, 2020) του δανού σκηνοθέτη Τόμας Βίντερμπεργκ («Οικογενειακή γιορτή», «Το κυνήγι») που γυρίστηκε υπό τραγικές συνθήκες (αρχές γυρισμάτων η κόρη του Βίντερμπεργκ σκοτώθηκε σε τροχαίο) αλλά έκλεισε τον κύκλο της με ένα Οσκαρ καλύτερης διεθνούς ταινίας.

Παρακολουθούμε στιγμές από τη ζωή τεσσάρων καθηγητών, οι οποίοι βρίσκονται – στην κυριολεξία – στον πάτο του μπουκαλιού. Δεν θα τους έλεγες losers, όμως κάπως έτσι νιώθουν, ειδάλλως ποιος ο λόγος να το ρίξουν στο ποτό και να είναι ημιμεθυσμένοι ή ολοκληρωτικά μεθυσμένοι κάθε μέρα; Το ποτό τούς τονώνει το ηθικό.

Με κέντρο βάρους έναν από την παρέα (Μαντς Μίκελσεν) ο Βίντερμπεργκ ερευνά κάθε σπιθαμή της ψυχής τους, αφουγκράζεται την απελπισία τους, μοιράζεται μαζί μας τη ζωή τους. Τα καταφέρνει έξοχα ποτίζοντας την ιστορία με τις απαραίτητες στάλες πικρού χιούμορ, χρησιμοποιεί ακόμα και το στοιχείο του ντοκιμαντέρ (βλέπε αναφορά σε έναν διάσημο μπεκρή, τον Γουίνστον Τσόρτσιλ). Το τραγικό και το κωμικό καταλήγουν σε ένα εύγεστο κοκτέιλ συμπεριφορών, νοοτροπιών και διαλόγων σε μια ταινία που δεν αναφέρεται στον αλκοολισμό αλλά μοιάζει με στοχασμό πάνω στην προσπάθεια των απεγνωσμένων να μη χάσουν το μόνο όπλο που τους έχει απομείνει: την ελπίδα.

Ο αρχικός… τρόμος που νιώθεις βλέποντας τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο να μοιάζει με τον Μπαρμπα-Γιώργη του Καραγκιόζη στην ταινία «Πώς να σκοτώσεις τον πρωταγωνιστή σου» («The Comeback Trail», ΗΠΑ, 2021) του Τζορτζ Γκάλο, σύντομα μετατρέπεται σε συμπάθεια απέναντι στον ήρωα που ο ηθοποιός υποδύεται, αλλά και στη νοσταλγία που αποπνέει το ίδιο το θέμα της ταινίας. Ο Ντε Νίρο υποδύεται έναν πονηρό αλλά ξεπεσμένο παραγωγό του Χόλιγουντ ο οποίος στα μέσα της δεκαετίας του 1970 δεν μπορεί να «σταυρώσει» επιτυχία αλλά το παλεύει. Βέβαια, η ανάγκη χρημάτων είναι επιτακτική (χρωστά σε έναν σινεφίλ γκάνγκστερ – υπέροχος ο Μόργκαν Φρίμαν), επομένως σκαρφίζεται την ιδέα του δυστυχήματος ενός γερασμένου σταρ των γουέστερν (Τόμι Λι Τζόουνς) εν ώρα γυρισμάτων της τελευταίας ταινίας του. Ετσι, ο παραγωγός θα καρπωθεί ο ίδιος τα λεφτά της ασφάλειας. Ομως ο γερο-καουμπόι δεν λέει με τίποτε να πεθάνει ενώ με την ατσαλένια συμπεριφορά του δηλώνει ότι το αποτέλεσμα της ταινίας ίσως να είναι πολύ καλό. Εχουμε λοιπόν μια «μικρή» αλλά διασκεδαστική σάτιρα πάνω στο ίδιο το Χόλιγουντ, ίσως όχι αυτό που ξέρουμε σήμερα, αλλά εκείνο παλαιότερων εποχών, όταν τα πράγματα γίνονταν πιο δύσκολα ίσως, αλλά και πιο ζωντανά, πιο οργανικά, πιο παθιασμένα.

Εναν μήνα μετά τον «Εντιμο κλέφτη», ο Λίαμ Νίσον και πάλι στις αίθουσες, με μία ακόμη δυναμική περιπέτεια, τον «Προστάτη» («The marksman», ΗΠΑ, 2020) του Ρόμπερτ Λόρενζ. Εν προκειμένω ο ήρωάς του είναι ένας άσος στο σημάδι, πρώην στρατιωτικός και νυν αγρότης με οικονομικά προβλήματα στα σύνορα ΗΠΑ/Μεξικού. Ενα αγοράκι από τη γειτονική χώρα θα γίνει (παρά τη θέληση και των δύο) ο προστατευόμενός του, αποστολή του Νίσον είναι να τον μεταφέρει στους συγγενείς του βόρεια. Ενώ κακοποιοί τους καταδιώκουν (το καρτέλ των ναρκωτικών δεν θα μπορούσε να λείπει από το σενάριο), ο προστάτης θα βάλει σε λειτουργία όλη την εμπειρία του για να πετύχει τον σκοπό του, αυτό το ταξίδι εξάλλου τον «επαναφέρει στη ζωή», τον βγάζει από τον λήθαργο. Οπως και στην «Γκλόρια» του Τζον Κασαβέτις, το παιδάκι δεν είναι και το συμπαθέστερο του κόσμου, γεγονός που κάνει το ταξίδι ακόμα πιο ενδιαφέρον, πάντα μέσα στο πλαίσιο μιας προβλέψιμης αλλά εύπεπτης περιπέτειας, ιδανικής για χαλάρωση σε θερινό σινεμά.

Ενδιαφέρουσες στιγμές που άπτονται της τραγικής επικαιρότητας των ημερών μας βρίσκεις στην ταινία «Το νησί των ψεμάτων» («La isla de las mentiras», Ισπανία / Αργεντινή / Πορτογαλία, 2020), που αναφέρεται στο πραγματικό περιστατικό του πνιγμού των επιβατών ενός πλοίου που μετέφερε μετανάστες από την Ισπανία και ναυάγησε στις ακτές του νησιού Σαλβόρα. Εκτακτο ντεμπούτο στη σκηνοθεσία μεγάλου μήκους από την Πάουλα Κονς, μια ατμοσφαιρική ταινία με πολιτικό υπόβαθρο, καθώς όλα δείχνουν ότι το δυστύχημα δεν ήταν αποτέλεσμα της μοίρας αλλά δόλου.

ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΕΙΣ. «Ο τρελός Πιερό» («Pierrot le fou», Γαλλία, 1965) του Ζαν Λικ Γκοντάρ. Αν στο σινεμά τα πάντα μπορούν να συμβούν, τότε ο «Τρελός Πιερό» είναι η πιο τρελή, η πιο ποιητική απόδειξη. Ολα εδώ είναι χαοτικά και χύμα αλλά αυτό το χύμα ελκύει. Υπάρχει ο ωραίος γκόμενος, ο Ζαν Πολ Μπελμοντό, υπάρχει η νόστιμη κοπέλα, Ανα Καρίνα, σύζυγος τότε του Γκοντάρ. Υπάρχει το έγκλημα, η φυγή, η περιπλάνηση και υπάρχει το θεμέλιο _το αστυνομικό μυθιστόρημα του Λάιονελ Γουάιτ «Obsession». Να όμως που ως διά μαγείας δεν υπάρχει… πλοκή! Κάθε τι στον «Πιερό» εξυπηρετεί την αστείρευτη όρεξη του (νεότατου τότε) Γκοντάρ για αναζήτηση και διερεύνηση του ιδίου του κινηματογραφικού μέσου.

«Επιστροφή στο Χάουαρντς Εντ» («Howard’s End», Αγγλία, 1992) του Τζέιμς Αϊβορι. Οι διασταυρούμενες ιστορίες τριών οικογενειών που προέρχονται από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις δίνουν την ευκαιρία στον Τζέιμς Αϊβορι να ρίξει το βλέμμα του στην Αγγλία των μεγάλων κοινωνικών αλλαγών στην αυγή του 20ού αιώνα. Εκτακτη απόδοση για τον κινηματογράφο του ομότιτλου μυθιστορήματος του Ε. Μ. Φόρστερ και με ένα πολύ δυνατό καστ στους πρώτους ρόλους: Αντονι Χόπκινς, Εμα Τόμπσον, Ελενα Μπόναμ Κάρτερ, Βανέσα Ρεντγκρέιβ κ.ά. Εννέα υποψηφιότητες στα Οσκαρ 1993 – ανάμεσά τους οι καλύτερης ταινίας, καλύτερης σκηνοθεσίας – κέρδισε μόνο στην κατηγορία α γυναικείου ρόλου (Τόμσον).

«2046» (Χονγκ Κονγκ, 2005) του Γουόνγκ Καρ Βάι. Μια ταινία που μοιάζει με μελαγχολικό λεύκωμα διάχυτο από μνήμες, ερωτικές επιθυμίες, όνειρα, φαντασιώσεις. Η πλοκή (αν μπορούμε να την αποκαλέσουμε έτσι) μεταφέρεται σαν σβούρα από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 στο 2046 και από τις διάσπαρτες ερωτικές σχέσεις ενός συγγραφέα (Τόνι Λέουνγκ) στα άδυτα της φαντασίας του. Πού τελειώνει όμως η πραγματικότητα και πού αρχίζει η φαντασία; Αυτές οι πανέμορφες γυναίκες που περιφέρονται (Ζανγκ Ζιγί, Φέι Γουόνγκ, Γκονγκ Λι) είναι άραγε υπαρκτές; Η πιο φιλόδοξη ταινία του πρίγκιπα του ασιατικού κινηματογράφου Γουόνγκ Καρ Βάι έχει την όψη μίας από της καλλωπισμένες σπαζοκεφαλιές στην ιστορία του κινηματογράφου.

ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ. «Λούκα» («Luca», ΗΠΑ, 2021) του Ενρίκο Καζαρόσα. Στο τελευταίο επίτευγμα της Pixar ένα υδρόβιο πλάσμα που στη στεριά μεταμορφώνεται σε άνθρωπο θα ζήσει τη μεγάλη περιπέτεια της ζωής ξεφεύγοντας από το νερό και αποκτώντας μια θέση ανάμεσα στο περιβάλλον ενός ιταλικού χωριού. Το μήνυμα που υπάρχει πίσω από κάθε ταινία της Pixar είναι ότι η διαφορετικότητα δεν πρέπει να μας τρομάζει, όλοι είμαστε ίδιοι, όλοι έχουμε τις ίδιες ανάγκες. Ατού της ταινίας το ιταλικό φόντο της, αν και η ελληνική μεταγλώττιση αναπόφευκτα αδυνατεί να ακολουθήσει με στέρεα βήματα το πνεύμα της ιστορίας.

ΠΡΟΒΑΛΛΕΤΑΙ ΕΠΙΣΗΣ. «Το κάλεσμα 3» («The Conjuring 3», ΗΠΑ, 2021) του Μάικλ Τσάβες. Ο Πάτρικ Γουίλσον και η Βέρα Φαρμίγκα επιστρέφουν στους ρόλους των ερευνητών μεταφυσικής Εντ και Λορέιν Γουόρεν για το τρίτο μέρος του franchise τρόμου «Το κάλεσμα», χαρακτηριστικό του εδώ σεναρίου είναι ότι για πρώτη φορά στην αμερικανική ιστορία ένας ύποπτος δολοφονίας ισχυρίζεται ότι τον έχουν κυριεύσει δαίμονες προκειμένου να αποδείξει την αθωότητά του.