Ετσι μείναμε Ευρώπη

Το καλοκαίρι του 2015 καθορίστηκε από το δημοψήφισμα που προκήρυξε ο Αλέξης Τσίπρας τα μεσάνυχτα της 26ης προς 27η Ιουνίου. Ηταν ένα παλαβό δημοψήφισμα με ένα παλαβό ερώτημα που, στην ουσία, μοίραζε τη χώρα σε οπαδούς του Ναι (στην Ευρώπη, στη δυτική δημοκρατία, σε μια ευρωπαϊκή λύση, στην ομαλότητα με όποιο κόστος) και σε οπαδούς του Οχι (στον αντιευρωπαϊσμό, στη δήθεν καταγγελία των Μνημονίων, σε μια λύση που, όπως και να την έβλεπες, φάνταζε εφιαλτική) – εκτός των άλλων, δηλαδή, υλοποιούσε την επαγγελία ενός εμφυλιοπολεμικού διχασμού. Δεν έγινε δυνατός επειδή, μπροστά στις επιπτώσεις της πραγματικότητας, ο Τσίπρας επέλεξε την περίφημη πλέον kolotoumba.

Μια επιλογή που δεν την επέλεξε επειδή πιέστηκε από την αντιπολίτευση της εποχής, από το φάσμα δυνάμεων του λεγόμενου δημοκρατικού τόξου. Δύο πράγματα ανάγκασαν τον Τσίπρα να μην ακολουθήσει τον Βαρουφάκη: η πραγματικότητα που έβλεπε μπροστά του, για την οποία τον είχαν ενημερώσει τα στελέχη της οικονομίας που είχε συμβουλευτεί και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, και η δυναμική ενός κινήματος «από τα κάτω», των Μένουμε Ευρώπη, που υποσχόταν ότι δεν θα έμενε χωρίς αντίδραση οποιαδήποτε αντιδημοκρατική λύση. Οι οργανωτές ήσαν και εν πολλοίς παραμένουν άγνωστοι, συνειδητά δεν έκαναν εμφανίσεις στα ΜΜΕ, δεν έδωσαν συνεντεύξεις και, το σημαντικότερο, στη συνέχεια δεν βγήκαν στη γύρα να εξαργυρώσουν τη δράση τους. Συνειδητά, επίσης, δεν επιδίωξαν να εκφραστούν από οποιαδήποτε πολιτική πλατφόρμα. Αρκούσε ένα ευρύ καταστατικό σύνθημα: «Ελλάδα, Ευρώπη, Δημοκρατία». Και η προσδοκία ότι η λύση θα δινόταν από το παλαιό, έμπειρο και απαξιωμένο από τη λαϊκιστική φενάκη της εποχής πολιτικό προσωπικό.

Οι Μένουμε Ευρώπη έκαναν τρεις κινητοποιήσεις και δεν είχαν τη στήριξη που πιθανόν περίμεναν από τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου – μολονότι οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ ισχυρίζονταν ότι πίσω από τις κινητοποιήσεις ήταν το παλαιό σύστημα και, πρωτίστως, η ΝΔ. Κι όμως. Σύμφωνα με απολύτως αξιόπιστες μαρτυρίες, η ΝΔ δήλωσε αδυναμία να κινητοποιήσει πάνω από 1.000-1.200 άτομα. Στο ΠΑΣΟΚ επικαλούνταν την κόπωση των στελεχών του από το συνέδριό του που μόλις είχε εκλέξει τη Φώφη Γεννηματά και έκριναν ότι δεν χρειάζεται κινητοποίηση. Το Ποτάμι άκουσε την πρόταση για κινητοποιήσεις, αρχικά δεν είπε τίποτα, αλλά μερικές ώρες μετά ανακοίνωσε ότι δεν έχει καμία σχέση. Σε κάθε περίπτωση, τα κόμματα ζήτησαν να ματαιωθεί η προγραμματισμένη συγκέντρωση της 30ής Ιουνίου – η μεγαλύτερη σε όγκο και σε παλμό συγκέντρωση αποκλειστικά για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας στην ιστορία της, όπου μάλιστα έπιασε και βροχή!

Η αποτίμηση του δημοψηφίσματος είναι μια άλλη ιστορία που θα τη διηγηθώ τις επόμενες μέρες. Σήμερα, πιστεύω ότι χρειάζεται να αποτιμηθεί η εισφορά των Μένουμε Ευρώπη, που πολλοί επιδιώκουν να ξεχαστεί. Διότι οι παρορμητικοί εκείνοι άνθρωποι έκαναν κάτι βασικό. Για πρώτη φορά πήραν τους δρόμους και τις πλατείες από τους επαγγελματίες της διαμαρτυρίας και τους απέδωσαν στους πολίτες. Εδειξαν πως οι πολίτες είναι έτοιμοι να κινητοποιηθούν για τη ζωή τους και το μέλλον των παιδιών τους.

Το έπραξαν άλλωστε και κατόπιν, στις εσωκομματικές εκλογές της ΝΔ, όταν εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες μη κομματικά μέλη έσπευσαν να ψηφίσουν στις εσωκομματικές εκλογές της ΝΔ Κυριάκο Μητσοτάκη, συμβάλλοντας στο να αποκτήσει η χώρα εκ νέου προοπτική. Τότε μπήκαν οι βάσεις για να είμαστε σήμερα αισιόδοξοι.