Νέο ΕΣΠΑ: εμπροσθοβαρές και με ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα

Την ώρα που ο χρόνος για την αξιοποίηση του νέου ΕΣΠΑ προς όφελος της oικονομίας και της κοινωνίας μετράει πλέον αντίστροφα, είναι αξιοσημείωτη η πρόοδος που πετύχαμε τα τελευταία δύο χρόνια ως κυβέρνηση, στην αξιοποίηση των κοινοτικών κονδυλίων.

Οι διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το νέο ΕΣΠΑ βρίσκονται στην τελική ευθεία, με αποτέλεσμα η υπογραφή της συμφωνίας να αναμένεται μέσα στον Ιούλιο και οι πρώτες εκταμιεύσεις να τοποθετούνται τον Σεπτέμβριο.

Το νέο ΕΣΠΑ θα είναι εμπροσθοβαρές, με ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα και πολλαπλασιαστικά οφέλη, ενώ θα πρέπει να συμβάλει ενεργά στην αλλαγή του παραγωγικού και αναπτυξιακού μοντέλου της χώρας.

Από τον Ιούλιο του 2019 που αναλάβαμε ως κυβέρνηση προσπαθούμε για τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση των κοινοτικών κονδυλίων. Παραλάβαμε το ΕΣΠΑ με εντάξεις έργων σε ποσοστό 84% και σήμερα ξεπεράσαμε το 140%, ενώ αντίστοιχα οι δαπάνες των ενταγμένων έργων ανέρχονται σε 12,3 δισ. ευρώ ποσοστό 57% έναντι του αντίστοιχου 23% τον Ιούλιο του 2019. Η εικόνα αυτή είναι αποτέλεσμα μιας σειράς συντονισμένων ενεργειών του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, οι οποίες ενδεικτικά αφορούν σε βελτιώσεις του θεσμικού πλαισίου, στην απλοποίηση διαδικασιών ένταξης και παρακολούθησης, στη συνεχή παρακολούθηση της προόδου σε επίπεδο έργου μέσω σχεδίων δράσης, στην κινητοποίηση και ενεργοποίηση συναρμόδιων Υπουργείων και Περιφερειών, στην ομαλή χρηματοδότηση των έργων μέσω του ΠΔΕ, καθώς και στη στοχευμένη αναθεώρηση των ΕΠ του ΕΣΠΑ τον Ιούνιο και τον Νοέμβριο του 2020 με την ανακατανομή πόρων μεταξύ των ΕΠ αλλά και το 2021 για αξιοποίηση των πόρων του REACT EU.

Κατά το διάστημα Ιουλίου 2019 – Μαΐου 2021, εγκρίθηκαν και εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ νέα έργα συνολικού πρϋπολογισμού 11,5 δισ. ευρώ, ενώ υπογράφηκαν συμβάσεις ύψους 9,2 δισ. ευρώ, ενισχύοντας την απασχόληση και την οικονομία. Η αύξηση του ποσοστού δαπανών κατά 33 ποσοστιαίες μονάδες αντιστοιχεί σε πραγματικές πληρωμές της τάξεως των 7,3 δισ. ευρώ.

Οι υψηλοί ρυθμοί απορρόφησης αντικατοπτρίζονται και στα αυξημένα αιτήματα πληρωμής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αθροιστικά για το 2020 υποβλήθηκαν αιτήματα συνολικού ύψους 4,3 δισ. ευρώ. Σημειώνεται πως πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσό ετήσιων αιτημάτων του ΕΣΠΑ 2014-2020. Το έτος 2019 είχε κλείσει συνολικά με αιτήματα πληρωμής ύψους 1,67 δισ. ευρώ. Αθροιστικά μέχρι τον Μάιο του 2021, έχουν υποβληθεί αιτήματα πληρωμών συνολικού ύψους 10,3 δισ. ευρώ.

Οι επιδόσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα η χώρα μας να βρίσκεται σήμερα στη 2η θέση ανάμεσα στα 28 κράτη – μέλη της ΕΕ, με βάση τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ειδικότερα, στην απορρόφηση των πόρων τόσο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ-ERDF) όσο και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ-ESF), η χώρα μας κατατάσσεται στην 1η θέση.

Βέβαια στο διάστημα αυτό είχαμε να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις της πρωτοφανούς υγειονομικής κρίσης και συνεπαγόμενης οικονομικής κρίσης που προκάλεσε η πανδημία της Covid-19. Διατέθηκαν μέσω των ΕΠ του ΕΣΠΑ 2014-2020 συνολικοί πόροι, της τάξης των 6,8 δισ. ευρώ για την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της κρίσης, οι οποίοι αξιοποιήθηκαν σε ένα ευρύ πλέγμα δράσεων υγειονομικής και κοινωνικοοικονομικής στόχευσης.

Ο Γιάννης Τσακίρης είναι υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων