Το χρονικό θανάτου της ελευθερίας του Τύπου

Θα μπορούσε, οφείλει, να ξεκινήσει κανείς το χρονικό του προαναγγελθέντος θανάτου της ελευθερίας του Τύπου στο Χονγκ Κονγκ από τις 30 Ιουνίου του 2020: τότε τέθηκε σε εφαρμογή σε αυτή την πρώην βρετανική αποικία που πέρασε το 1997 στην κυριαρχία της Κίνας ο διαβόητος πια νόμος εθνικής ασφάλειας τον οποίο εμπνεύστηκε και επέβαλε το Πεκίνο, ως απάντηση στις πολύμηνες, μαζικές διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας. Εναν χρόνο αργότερα, η μεγαλύτερη φιλοδημοκρατική εφημερίδα του Χονγκ Κονγκ, η «Apple Daily», κυκλοφόρησε σήμερα το τελευταίο της φύλλο, έπειτα από 26 χρόνια ζωής – ο ιστότοπός της είχε ήδη σταματήσει να ενημερώνεται από τα μεσάνυχτα τοπική ώρα, στις 7 μ.μ. χθες, ώρα Ελλάδας. Το επέβαλε η σύλληψη πέντε διευθυντικών στελεχών της, καθώς και ενός γνωστού αρθρογράφου της, η κατάσχεση 40 υπολογιστών και 16 σέρβερ της, καθώς και το πάγωμα όλων των τραπεζικών λογαριασμών της. Εφεξής, όπως σχολίασε χαρακτηριστικά στο Γαλλικό Πρακτορείο η Σάρον Φαστ, λέκτορας στη Σχολή Δημοσιογραφίας του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ, «όλοι οι δημοσιογράφοι στο Χονγκ Κονγκ έχουν ένα μεταφορικό όπλο να τους σημαδεύει στο κεφάλι».

Ο ιδρυτής της «Apple Daily», ο Τζίμι Λάι, ένας αυτοδημιούργητος μεγιστάνας που μεταφέρθηκε λαθραία στο Χονγκ Κονγκ από την ηπειρωτική Κίνα πάνω σε ένα ψαροκάικο σε ηλικία 12 χρόνων, είχε ήδη συλληφθεί από τον περασμένο Αύγουστο, βρίσκεται στη φυλακή από τον Δεκέμβριο με την κατηγορία της συμμετοχής σε μη εγκεκριμένες συνελεύσεις, προϊόν των διαδηλώσεων υπέρ της δημοκρατίας. Διακόσιοι αστυνομικοί είχαν κάνει τότε, τον Αύγουστο, μία πρώτη έφοδο στα γραφεία της «Apple Daily». Περίπου 500 αστυνομικοί έκαναν έφοδο στα ίδια γραφεία την περασμένη Πέμπτη, συλλαμβάνοντας παράλληλα πέντε διευθυντικά στελέχη της εφημερίδας. Οι τρεις αφέθηκαν υπό όρους ελεύθεροι έπειτα από 36 ώρες. Οι υπόλοιποι δύο, ο αρχισυντάκτης της «Apple Daily», Ράιαν Λο, και ο γενικός διευθυντής του ομίλου ΜΜΕ Next Digital, Τσέουνγκ Κιμ-χουνγκ, κρίθηκαν προφυλακιστέοι: η κατηγορία που τους απαγγέλθηκε, «συμπαιγνία με ξένη χώρα ή ξένα στοιχεία, με στόχο τη διακινδύνευση της εθνικής ασφάλειας» είναι ένα από τα τέσσερα εγκλήματα που καλύπτει ο νεόκοπος νόμος εθνικής ασφάλειας. Επισύρει μάλιστα ποινή ισόβιας κάθειρξης.

Ο επικεφαλής της επίσης νεόκοπης πολιτικής αστυνομίας, Στιβ Λι, επικαλέστηκε «τουλάχιστον 30 άρθρα» που δημοσίευσε η «Apple Daily», πρωτίστως κύρια άρθρα και άρθρα γνώμης, με τα οποία καλούνταν ξένες χώρες να επιβάλλουν κυρώσεις σε βάρος του Χονγκ Κονγκ και της Κίνας. Δήλωσε μάλιστα πως ορισμένα χρονολογούνται στο 2019 – παρότι, επισήμως, ο νόμος εθνικής ασφάλειας δεν έχει αναδρομική ισχύ. Με βάση αυτόν τον τελευταίο, και με την ίδια κατηγορία, συνελήφθη χθες και ένας γνωστός αρθρογράφος της εφημερίδας, ένας 55χρονος που υπέγραφε ως Λι Πινγκ και ασκούσε τακτικά κριτική στην κυβερνητική εκστρατεία καταστολής σε βάρος του φιλοδημοκρατικού κινήματος και των ΜΜΕ.

«Αντίο και να προσέχετε»
«Η “Apple Daily” ευχαριστεί τους αναγνώστες, τους συνδρομητές, τους διαφημιστές και τους πολίτες του Χονγκ Κονγκ για την αγάπη και τη στήριξή τους τα τελευταία 26 χρόνια. Αντίο και να προσέχετε», διεμήνυσε χθες η εφημερίδα. Είχε ζητήσει να ξεπαγώσουν οι λογαριασμοί της ώστε να πληρωθούν τα οφειλόμενα στους συντάκτες, αλλά ο υπουργός Ασφάλειας, Τζον Λι, δήλωσε πως «υπάρχουν λόγοι να θεωρούμε ότι τα κεφάλαια αυτά ανήκουν σε εγκληματική οργάνωση». Αρχικά μάλιστα, η εφημερίδα είχε προαναγγείλει το τέλος της για το Σάββατο, το επέσπευσε όμως από ανησυχία για την ασφάλεια των εργαζομένων της – και επειδή πρακτικά, ήταν αδύνατο να συνεχίσει. Αμέσως μετά τις δύο αστυνομικές εφόδους που είχε δεχθεί, είχε κυκλοφορήσει έκτακτες εκδόσεις σε 500.000 αντίτυπα, αντί 80.000 που ήταν το σύνηθες τιράζ της. Το τελευταίο της φύλλο, σήμερα, αναμενόταν να έχει τιράζ ενός εκατομμυρίου – κι ας έχει προειδοποιήσει από μέρες ο αρχηγός της πολιτικής αστυνομίας τους πολίτες να «μην είναι ενδοτικοί» με την εφημερίδα, ειδάλλως θα πληρώσουν «βαρύ τίμημα».

Το κλείσιμο της «Apple Daily» κατήγγειλαν τόσο η ΕΕ όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στο μεταξύ, ξεκίνησε χθες στο Χονγκ Κονγκ η πρώτη δίκη με βάση τον νόμο εθνικής ασφάλειας: ο 24χρονος Γινγκ-κιτ, ο οποίος φέρεται ότι έπεσε τον περασμένο Ιούλιο με τη μοτοσικλέτα του πάνω σε ομάδα αστυνομικών κουβαλώντας μια σημαία που έγραφε «Απελευθερώστε το Χονγκ Κονγκ, η επανάσταση των καιρών μας», κατηγορείται για υποκίνηση σε στάση και τρομοκρατία.