Χορογραφώντας ηπειρώτικα μοιρολόγια

Μπορούν οι ποθοπλανταγμένοι να χορέψουν «μοντέρνα»; Μπορούν οι θρηνούντες να μετατρέψουν τον ήχο του τόπου σε σύγχρονη ιεροτελεστία; Οι βέλγοι χορογράφοι Κουν Αουγκουστέινεν και Ροζάλμπα Τόρες Γκερέρο είχαν μια δομημένη πρόταση στην παράσταση «Lamenta», την περασμένη Τρίτη στην Πειραιώς 260 (Δ), στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών.

Στην αρχή το ερεβώδες σκηνικό τους υποδέχεται με μια μακρινή υπόκρουση calypso, υπόμνηση ως το τέλος της παράστασης ότι οι χορευτές είναι παιδιά της σημερινής πολυπολιτισμικής εποχής. Η εναρκτήρια νότα, ωστόσο, προέρχεται από το πνεύμα ενός τόπου. Από μια παράδοση πέτρινη και χοϊκή, οι ήρωες της οποίας αγγίζουν με τα δύο χέρια τη γη για να αντικρίσουν στη συνέχεια τον ουρανό. Που συνομιλούν με τον Χάρο μέσα από τις νέες ενορχηστρώσεις σε παραδοσιακά τραγούδια ή δίστιχα που δημιούργησαν 15 έλληνες μουσικοί μαζί με την Ξανθούλα Δακοβάνου, διευθύντρια του Φεστιβάλ Κερασόβου: «Για πες μας Χάρε να χαρείς / εσύ που είσαι στον Αδη / οι μερακλήδες πως περνούν/ στο μαύρο σου σκοτάδι;».

Κάτω από τους ήχους των ηπειρώτικων μοιρολογιών, το θέαμα των ανθρώπινων σωμάτων υπερβαίνει ξαφνικά τον χώρο παρακολούθησης και φέρνει στο μυαλό τη σύγκριση με το επόμενο Φεστιβάλ όπου θα παρουσιαστεί: εκείνο της Αβινιόν. Θα είχε ενδιαφέρον να μετρήσει κανείς την απήχηση που θα είχαν σ’ εκείνο το ακροατήριο οι κλασικές φιγούρες του συρτού, που εναλλάσσονται αρκετές φορές με στοιχεία μπρέικ ντανς, χωρίς το ζύγι να γέρνει προς τη μία ή την άλλη πλευρά. Το διονυσιακό αίσθημα που γίνεται αφρικανοπρεπές, εμβαπτίζεται ξανά στην ιθαγένεια της Ηπείρου (ίσως εκεί οι χορογράφοι πάτησαν πιο βαριά παρά ελεύθερα), αποκτά μια αρχετυπική διάσταση. Το χειροκρότημα ήταν δεδομένο μετά την «αποφώνηση», όπου οι χορευτές χτυπούσαν κάθε τόσο τα πόδια στη γη (στον κόσμο των νεκρών), προέτειναν τα χέρια σε κυκλική διάταξη, στροβιλίζονταν, χάνονταν στο σκοτάδι, βοηθούσαν ο ένας τον άλλον να σηκωθεί, χόρευαν για τον εαυτό τους και όλοι για έναν.