Καταδικασμένος να πετύχει γιατί αλλιώς θα «τιμωρηθεί»

Μια πορεία της ισραηλινής Ακροδεξιάς στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ. Μια «ημέρα οργής» στη Λωρίδα της Γάζας και τη Δυτική Οχθη. Και μια έντονη αίσθηση déjà-vu: η χθεσινή ημέρα στο Ισραήλ και τα παλαιστινιακά εδάφη θύμιζε δυσοίωνα τη 10η Μαΐου, τη μέρα που πυροδότησε τον τελευταίο κύκλο βίας ανάμεσα στη Χαμάς και τις ισραηλινές δυνάμεις. Με μία διαφορά: στον πρωθυπουργικό θώκο του Ισραήλ δεν κάθεται πλέον ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αλλά ο πάλαι ποτέ στενός συνεργάτης και νυν άσπονδος εχθρός του Ναφτάλι Μπένετ, επικεφαλής μιας οκτακομματικής «κυβέρνησης αλλαγής» που συνασπίζει κόμματα αριστερά, κεντρώα, δεξιά, ακροδεξιά και ένα αραβικό ισλαμιστικό κόμμα. Πόσο μπορεί όμως να αντέξει μια τέτοια κυβέρνηση, δεδομένων των προκλήσεων που καλείται να αντιμετωπίσει αλλά και του ανοιχτού πολέμου που της έχουν κηρύξει ο Νετανιάχου και οι σύμμαχοί του; Πρόσφατη δημοσκόπηση έδειξε πως μόλις ένα 43% των Ισραηλινών θεωρεί πως θα διαλυθεί πολύ σύντομα, και μόλις ένα 30% πιστεύει πως θα αντέξει τουλάχιστον δύο χρόνια, μέχρι να παραδώσει την πρωθυπουργία ο Μπένετ, βάσει της κυβερνητικής συμφωνίας, στον κεντρώο Γιαΐρ Λαπίντ, τον πρωτεργάτη αυτού του κυβερνητικού συνασπισμού και νυν υπουργό Εξωτερικών του.

Σε ένα Ισραήλ, ωστόσο, βαθιά διχασμένο, που σύρθηκε τέσσερις φορές στις κάλπες μέσα σε μόλις δύο χρόνια, τίποτα δεν είναι προδεδικασμένο. Γιατί υπάρχουν ταυτόχρονα και δυνάμεις που σπρώχνουν προς την αστάθεια και δυνάμεις που σπρώχνουν προς τη σταθερότητα. Από την πλευρά της αστάθειας, βαραίνει το γεγονός ότι η επιβίωση του Ναφτάλι Μπένετ εξαρτάται από το οποιοδήποτε μικρό κόμμα της συμμαχίας. Η κοινοβουλευτική του πλειοψηφία είναι στην πραγματικότητα ισχνή, μόλις 60 βουλευτές έδωσαν ψήφο εμπιστοσύνης στη νέα κυβέρνηση το βράδυ της Κυριακής, 59 άλλοι καταψήφισαν και ένας, ο Σαΐντ Αλκαρούμ του αραβικού κόμματος Ράαμ, απέσχε – αν και σύμφωνα με τον επικεφαλής του, τον Μανσούρ Αμπάς, ο Αλκαρούμ θα είχε υπερψηφίσει την κυβέρνηση αν αυτή κινδύνευε να χάσει την ψήφο εμπιστοσύνης. Από την άλλη πλευρά, όλα τα μέλη της «κυβέρνησης αλλαγής» θέλουν προς το παρόν να αποφύγουν την ευθύνη μιας πτώσης της. Γιατί αυτό θα επέφερε νέες πρόωρες εκλογές, σενάριο ξεκάθαρα αντιδημοφιλές μεταξύ των ισραηλινών ψηφοφόρων.

ΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ. Ο ίδιος ο Ναφτάλι Μπένετ μπορεί να θεωρηθεί ως ο μεγάλος νικητής αυτής της συμμαχίας, αφού εξασφάλισε τον πρωθυπουργικό θώκο για την επόμενη διετία, ως αντάλλαγμα της συνεργασίας του με τον Λαπίντ, παρότι το κόμμα του τελευταίου, το Γες Ατίντ, ήρθε δεύτερο μετά το Λικούντ του Νετανιάχου στις εκλογές του Μαρτίου, με 17 έδρες, ενώ το δικό του κόμμα, το Γιάμινα, εξασφάλισε μόλις επτά έδρες. Ταυτόχρονα όμως ο Μπένετ πήρε ένα μεγάλο ρίσκο με τους ψηφοφόρους του, που δεν ήθελαν να συμμαχήσει με αριστερά κόμματα, πόσω μάλλον με ένα αραβικό κόμμα. Οπως σημειώνει λοιπόν στο γαλλικό περιοδικό «L’Express» ο Σαμί Κοέν, επίτιμος διευθυντής ερευνών στο κέντρο διεθνών ερευνών της Sciences Po, «είναι τρόπον τινά καταδικασμένος να πετύχει. Γιατί αν διαλυθεί γρήγορα ο κυβερνητικός συνασπισμός και προκηρυχθούν νέες εκλογές, οι ψηφοφόροι του θα μπορούσαν να τον τιμωρήσουν που πρόδωσε τον λόγο του για ένα τόσο πενιχρό αποτέλεσμα». Το πιθανότερο σενάριο, σε μία τέτοια περίπτωση, θα ήταν να επιστρέψει στην εξουσία ο Νετανιάχου – εφόσον βέβαια κατορθώσει να παραμείνει επικεφαλής του Λικούντ – διακηρύσσοντας πόσο δίκιο είχε που έλεγε πως αυτός ο κυβερνητικός συνασπισμός δεν είναι ούτε γερός ούτε σοβαρός. Η δίκη του για διαφθορά, άλλωστε, αναμένεται να διαρκέσει χρόνια, δεν πρόκειται να βγει σύντομα ετυμηγορία.

Προς το παρόν, λοιπόν, η «κυβέρνηση αλλαγής» του Ισραήλ αναμένεται να επικεντρωθεί στα οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα για τα οποία υπάρχει μια κάποια συναίνεση ανάμεσα στα μέλη της. Και ο Ναφτάλι Μπένετ αναμένεται να απόσχει από κάθε προκλητική απόφαση, ιδίως στα θέματα που διχάζουν τον κυβερνητικό συνασπισμό.