«Γιατί είναι τόσο σπάνιο μια μαύρη γυναίκα να αναλαμβάνει υψηλόβαθμη θέση»

Η Ούρσουλα Μπερνς, πρώην διευθύνουσα σύμβουλος της Xerox, βρέθηκε σε όλα τα πρωτοσέλιδα το 2009 όταν έγινε η πρώτη μαύρη γυναίκα που ηγήθηκε μιας εταιρείας εισηγμένης στο Fortune 500. Ομως, όπως αναφέρει στα απομνημονεύματά της, που κυκλοφόρησαν χθες, ενοχλείται ιδιαίτερα από την προσοχή που έδωσαν τα μέσα ενημέρωσης στην ατομική της επιτυχία, αντί να συζητήσουν πώς θα γίνουν τέτοιου είδους επιτεύγματα πιο συχνά.

Ανέλαβε διευθύνουσα σύμβουλος της Xerox τον Ιούλιο του 2009 σε μια ιστορική προαγωγή, καθώς διαδέχθηκε μια άλλη γυναίκα, την Αν Μαλκάχι. «Ηθελα οι ιστορίες που με αφορούσαν να πάνε ένα βήμα παραπέρα, να προσπαθήσουν οι δημοσιογράφοι να καταλάβουν γιατί είναι τόσο σπάνιο μια μαύρη γυναίκα να αναλαμβάνει υψηλόβαθμη θέση» λέει η 62χρονη Μπερνς η οποία χαίρεται για την έκδοση της αυτοβιογραφίας της «Το πού είσαι δεν είναι το ποιος είσαι». «Ηθελα να αναρωτηθούν: Πώς συνέβη στη Xerox;».

Η απάντηση, λέει, είναι πως η εταιρεία είχε υιοθετήσει πολιτική ανοιχτή στις φυλές και στα φύλα αρκετές δεκαετίες νωρίτερα. Οπως εξηγεί στο βιβλίο, η Xerox είχε τα κεντρικά της γραφεία στο Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης, όταν η πόλη έγινε τόπος φυλετικών ταραχών το 1964. Ο ιδρυτής της εταιρείας Τζόζεφ Ουίλσον αντέδρασε προσλαμβάνοντας άμεσα μαύρους εργάτες και προμηθευτές. Ο Βέρνον Τζόρνταν, ηγέτης του κινήματος της φυλετικής ισότητας, εντάχθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας το 1974 και πήρε υπό την προστασία την Μπερνς, η οποία έφθασε το 1980 ως ασκούμενη ενώ σπούδαζε μηχανικός στο Πολυτεχνείο του Μπρούκλιν. Οταν επέστρεψε στην εταιρεία και άρχισε να εργάζεται κανονικά, έναν χρόνο αργότερα, ήταν η μόνη μαύρη μηχανικός.  «Ομως στις άλλες εταιρείες δεν υπήρχε καμία».

Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, η Μπερνς – που έφυγε από την Xerox στα τέλη του 2016 και σήμερα είναι στα ΔΣ της Exxon, της Uber και του MIT, μεταξύ άλλων – ανησυχεί βλέποντας πόσο λίγες γυναίκες και Αφροαμερικανοί έχουν φθάσει στο δικό της επίπεδο. Μόνο πέντε από τις Fortune 500 εταιρείες έχουν μαύρο διευθύνοντα σύμβουλο. Οσο για γυναίκες είναι 41, όμως στην πραγματικότητα το ποσοστό τους είναι κάτω του 10%.

«Υπάρχουν ακόμα τεράστιες εταιρείες που έχουν μηδενική ποικιλομορφία στο διοικητικό τους συμβούλιο, μηδενική ποικιλομορφία στην ηγετική τους ομάδα και μηδενική ποικιλομορφία μεταξύ των προμηθευτών τους» παρατηρεί. Παρ’ όλο που οι αμερικανικές εταιρείες προσλαμβάνουν περισσότερες γυναίκες και Αφροαμερικανούς – κυρίως επειδή οι γυναίκες  κατέχουν την πλειοψηφία των πτυχίων -, σημειώνει ότι η πορεία προς την κορυφή είναι πολύ δύσκολη. Μέρος του προβλήματος, λέει, είναι ότι οι εταιρείες συχνά ρίχνουν χρήματα σε ενημέρωση όπως η εκπαίδευση ποικιλομορφίας αντί να επενδύουν στη διατήρηση και την προώθηση ταλαντούχων εργαζομένων.

ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΔΡΑΣΗΣ. Το κίνημα #ΜeToo και οι φυλετικές ταραχές πέρυσι ασκούν πίεση πλέον στις επιχειρήσεις να αποκτήσουν περισσότερη ποικιλομορφία ακόμα και στα ανώτατα κλιμάκια.

Προκειμένου να συμβάλει σε αυτή την κατεύθυνση, η Μπερνς ηγείται πλέον της Συμμαχίας Δράσης για την Ποικιλομορφία, που ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2020 από το Ινστιτούτο Φορντ, την εταιρεία δημοσίων σχέσεων Teneo και το Συμβούλιο Ηγεσίας, που κάνει εταιρείες να δεσμεύονται ότι θα έχουν τουλάχιστον έναν Αφροαμερικανό στα διοικητικά συμβούλιά του.

Η Μπερνς τώρα πιστεύει στην υποχρεωτική ποσόστωση για τα διευθυντικά στελέχη. Παραδέχεται ότι παλαιότερα μισούσε αυτή την προσέγγιση -«είναι σαν να χρησιμοποιείς τσεκούρι κάπου που χρειάζεται μαχαίρι» λέει – αλλά επιμένει πως πλέον είναι απαραίτητο καθώς δεν σημειώνεται πραγματική πρόοδος. Προσθέτει ότι είναι και σωστή επιχειρηματική κίνηση καθώς οι έρευνες δείχνουν ότι όσο πιο πολυφυλετικό είναι ένα ΔΣ τόσο καλύτερα αποτελέσματα έχει η εταιρεία.