Το μέτωπο με την Ευρώπη και η συνάντηση με τον «δολοφόνο»

Η χθεσινή αντίδραση του Πεκίνου στις αποφάσεις που έλαβε η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ – κάλεσε τη συμμαχία να μη διογκώνει «τη θεωρία της κινεζικής απειλής» – έδειξε ότι, αν μη τι άλλο, ενοχλήθηκε και ανησύχησε για το ενδεχόμενο να βρεθεί η Κίνα στο επίκεντρο της προσοχής της Συμμαχίας. Αλλωστε, παρά το γεγονός ότι οι αναφορές που έγιναν σε αυτήν στο κοινό ανακοινωθέν ήταν μόλις 10 σε σύγκριση με τις 62 για τη Ρωσία (λόγω και της πιο επιφυλακτικής στάσης των Ευρωπαίων και ειδικά των Γάλλων), η στροφή είναι εμφανής, καθώς μέχρι πριν από δύο χρόνια η Κίνα απουσίαζε παντελώς από τα ανακοινωθέντα του ΝΑΤΟ. Πολύ περισσότερο που η Ουάσιγκτον, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε χθες πως αρμάδα με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο «Ρόναλντ Ρίγκαν» πλέει στη Νότια Σινική Θάλασσα, σε μια ακόμη επίδειξη δύναμης προς το Πεκίνο.

Τα παραπάνω, φυσικά, δεν ισχύουν για τη Μόσχα, η οποία έχει συνηθίσει να βρίσκεται στο στόχαστρο. Κι αυτό είναι κάτι που, όπως όλα δείχνουν, θα φανεί και κατά τη διάρκεια της σημερινής πολυαναμενόμενης συνάντησης του Τζο Μπάιντεν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Γενεύη, με την οποία ολοκληρώνεται και η εβδομαδιαία παρουσία του προέδρου των ΗΠΑ στην Ευρώπη. Αμφότεροι, άλλωστε, έχουν φροντίσει να στείλουν προκαταβολικά τα… απειλητικά τους μηνύματα, ενώ Ουάσιγκτον και Μόσχα έχουν παραδεχθεί δημοσίως ότι οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο τους μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Απειλές πριν τη συνάντηση. Ο Μπάιντεν, για του λόγου το αληθές, αφού ξεκαθάρισε ότι θα θέσει τις «κόκκινες γραμμές» στον συνομιλητή του – τον οποίο τώρα είπε πως είναι «άξιος και σκληρός αντίπαλος», ενώ στις αρχές Μαρτίου τον είχε χαρακτηρίσει «δολοφόνο» – πρόσθεσε πως θα του επισημάνει τους τομείς στους οποίους οι δύο χώρες μπορούν να συνεργαστούν. Παράλληλα, όμως, προειδοποίησε ότι «σε περίπτωση που επιλέξει να μη συνεργαστεί και συνεχίσει να ενεργεί με τον ίδιο τρόπο όπως και στο παρελθόν σε θέματα κυβερνοασφάλειας και σε άλλα μέτωπα, θα απαντήσουμε και θα απαντήσουμε με κατάλληλο τρόπο».

Ο Πούτιν, από την πλευρά του, μιλώντας στο αμερικανικό δίκτυο NBC, είπε ανάμεσα στα άλλα: «Το ΝΑΤΟ έχει δηλώσει πως αντιμετωπίζει τον κυβερνοχώρο ως πεδίο μάχης. Προετοιμάζεται, ενώ πραγματοποιεί και ασκήσεις. Τι μας σταματά από το να το κάνουμε και εμείς; Εάν το κάνετε εσείς, θα το κάνουμε και εμείς, έστω κι αν δεν το θέλουμε». Κι αυτό ενώ την ίδια στιγμή είναι αμφίβολο το κατά πόσο θα υπάρξουν οποιεσδήποτε συμφωνίες κατά τη συνάντηση των δύο προέδρων, ακόμη και εάν θα δοθεί κοινή συνέντευξη Τύπου.

Δεν αποκλείεται, πάντως, η κίνηση καλής θέλησης που πολλοί αναμένουν να είναι μια συμφωνία για ανταλλαγή κρατουμένων, καθώς Μπάιντεν και Πούτιν εμφανίστηκαν ανοιχτοί σε αυτό. Οι Αμερικανοί ενδιαφέρονται πρωτίστως για τους Πολ Γουίλαν και Τρέβορ Ριντ, ενώ οι Ρώσοι έχουν, κατά δήλωση του Πούτιν, μια «μακρά λίστα».

Τέλος οι «αερομαχίες». Στο μεταξύ, πάντως, είναι γεγονός ότι η αμερικανική πλευρά και προσωπικά ο Μπάιντεν έκαναν ό,τι μπορούσαν προκειμένου να φέρουν πιο κοντά στις δικές τους θέσεις τους Ευρωπαίους, αποκαθιστώντας λίγη από τη χαμένη τιμή τους μετά την καταστροφική τετραετία του Ντόναλντ Τραμπ. Ανάμεσα σε αυτά ήταν και οι πολύ σημαντικές αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη χθεσινή σύνοδο κορυφής ΗΠΑ – ΕΕ προς την κατεύθυνση του τερματισμού μιας διαμάχης η οποία ξεκίνησε από το 2004 και έχει βασανίσει πολύ τις σχέσεις των δύο παραδοσιακών συμμάχων και εταίρων.

Πρόκειται, βεβαίως, για την αντιπαράθεση ανάμεσα στους δύο κορυφαίους παγκοσμίως αεροναυπηγικούς ομίλους, την Boeing και την Airbus, η οποία εκτυλίσσεται τόσο εντός όσο και εκτός των γραμμών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και έχει αιχμή τις κρατικές επιδοτήσεις. Είναι δε μια διαμάχη η οποία, εκτός από οικονομικό κόστος – οι δύο πλευρές έχουν επιβάλει επιπλέον δασμούς άνω των 10 δισ. δολαρίων (7,5 δισ. οι Αμερικανοί και 4 δισ. οι Ευρωπαίοι) – έχουν και σοβαρότατο πολιτικό αντίκτυπο, «δηλητηριάζοντας» κάθε προσπάθεια συνεργασίας, σε πολλά επίπεδα.

Είναι γνωστό επίσης ότι έχει προηγηθεί η προσέγγιση των δύο πλευρών και στο μείζον θέμα της φορολόγησης των μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων – κυρίως των αμερικανικών γιγάντων της τεχνολογίας και του Διαδικτύου – όπως αυτή αποτυπώθηκε και κατά τη σύνοδο των G7. Ετσι, το ερώτημα που τίθεται πλέον και πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο τα παραπάνω επαρκούν για να αποδείξουν ότι «η Αμερική επέστρεψε» ως εταίρος και να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων προς αυτήν. Ειδικά από τη στιγμή που είναι γνωστό ότι υπάρχουν πλέον και αποκλίνοντα συμφέροντα, όπως φαίνεται και στην αντιμετώπιση της Κίνας και στην υπόθεση του Nord Stream 2.