Αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος

Τον Μάρτιο του 2020 συστήθηκε στο υπουργείο Δικαιοσύνης η Διαρκής Επιτροπή Παρακολούθησης των αποτελεσμάτων του Ποινικού Κώδικα, προκειμένου να αναχαιτιστούν οι αδιαμφισβήτητες αστοχίες των νέων Κωδίκων που εισήγαγε εσπευσμένα η προηγούμενη κυβέρνηση τον Ιούλιο του 2019. Σε λίγες ημέρες από σήμερα, η Επιτροπή θα υποβάλει την πρώτη δέσμη προτάσεων για την τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που αφορούν, πρωτίστως, την αυστηροποίηση των ποινών για τα αδικήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, ιδίως εις βάρος ανηλίκων, αλλά και για ειδεχθή εγκλήματα κατά της ανθρώπινης ζωής, στα οποία περιλαμβάνονται αδικήματα που τελούνται από εγκληματικές οργανώσεις.

Οπως έχει ήδη γίνει γνωστό, στην πρόταση που θα υποβάλει προς το υπουργείο Δικαιοσύνης, η Επιτροπή προσανατολίζεται στην αύξηση της πραγματικής έκτισης των ποινών ως και τα 4/5 της επιβαλλόμενης ποινής, προκειμένου το εθνικό νομικό πλαίσιο να διασφαλίζει στο σωφρονιστικό σύστημα επαρκή χρόνο πραγματικού σωφρονισμού των κρατουμένων πριν από την επανένταξή τους στο κοινωνικό σύνολο.

Η διεθνής εμπειρία, ωστόσο, έχει αποδείξει πως η πρόληψη του εγκλήματος δεν συνδέεται γραμμικά με το ύψος των επιβαλλόμενων ποινών. Αλλωστε, παρά τις ιδιαιτέρως αυξημένες ποινές που προβλέπονται σε πολλά προηγμένα δικαστικά συστήματα, οι χώρες αυτές δεν έχουν καταφέρει να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις εξάρσεις της οργανωμένης εγκληματικότητας. Κυρίως διότι παραγνωρίζουν τους κοινούς παρονομαστές πάνω στους οποίους εδράζεται και αναπτύσσεται το οργανωμένο έγκλημα. Αφενός δηλαδή το μαύρο χρήμα που αποτελεί το κίνητρο τέτοιων αδικημάτων και η ικανότητα του οργανωμένου εγκλήματος να κινείται ταχύτερα από τις δικαστικές και διωκτικές Αρχές, αφετέρου ο υπερτοπικός ή και ο διεθνικός χαρακτήρας του οργανωμένου εγκλήματος.

Για τον λόγο αυτό, μαζί με την αυστηροποίηση του πλαισίου των ποινών που επίκειται με τις νέες τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα οι οποίες καταλαμβάνουν το ποινικό έγκλημα και την οριστική εκρίζωση των διατάξεων του νόμου Παρασκευόπουλου από το ποινικό μας δίκαιο, το υπουργείο Δικαιοσύνης προωθεί ένα ολοκληρωμένο πλέγμα δράσεων για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος στη ρίζα του.

Από το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει ήδη προτεραιοποιηθεί η ψηφιοποίηση του τομέα της ποινικής Δικαιοσύνης, τόσο ως καταλύτης του οργανωμένου εγκλήματος όσο και ως μέρος της λύσης, προωθώντας μάλιστα ενεργά την πρωτοβουλία για την Ψηφιακή Ποινική Δικαιοσύνη που ήδη έχει αναληφθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα με τις διατάξεις για τη λειτουργική συνεργασία των ελληνικών δικαστικών Αρχών με τη Eurojust και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής δικαστικής συνεργασίας στο πλαίσιο της νεοσύστατης Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, το υπουργείο Δικαιοσύνης καταθέτει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο νόμου για τη βελτίωση της υφιστάμενης εθνικής νομοθεσίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες μέσω του ποινικού δικαίου. Διαμορφώνουμε, έτσι, ένα πλήρες πλαίσιο ώστε να παρασχεθούν στους εισαγγελείς τα αναγκαία εργαλεία που χρειάζονται για να επιτελέσουν με αποτελεσματικότητα τον ρόλο τους.

Ο Κώστας Τσιάρας είναι υπουργός Δικαιοσύνης