Μία ντουζίνα ταινίες

Με ταινίες μυθοπλασίας όπως οι «Ροζετά», «Ο γιος», «Η σιωπή της Λόρνα» και το «Αγνωστο κορίτσι» – αλλά και πολλά ντοκιμαντέρ στις αρχές της καριέρας τους – οι βέλγοι σκηνοθέτες Ζαν-Πιερ και Λικ Νταρντέν εδώ και παραπάνω από 40 χρόνι α θίγουν θέματα καυτά που άπτονται της ζωής μας· από την κρίση στην οικογένεια ώς την ανεργία και το μεταναστευτικό πρόβλημα. Στην τελευταία ταινία τους, το «Ανάμεσά μας» («Young Ahmed», Γαλλία / Βέλγιο, 2019) οι Νταρντέν εξετάζουν την περίπτωση ενός 13χρονου μουσουλμάνου (Ιντίρ Μπεν Αντί) ο οποίος για λόγους που μόνον ο ίδιος ξέρει (και δεν αποκαλύπτει) έχει κάνει μια απότομη στροφή προς τη θρησκεία. Η φανατισμένη ιδεολογία του ιμάμη του έχει απομακρύνει τον Αχμέντ από το άμεσο κοινωνικό περιβάλλον του (οικογένεια, φίλοι, συμμαθητές, δάσκαλοι) και με ένα μαχαίρι κρυμμένο στην τσάντα αποτελεί θανάσιμη απειλή.

Μπορεί όμως αυτό το πλάσμα που βρίσκεται στο μεταίχμιο παιδικής ηλικίας – ενηλικίωσης να ξαναβρεθεί «μέσα στη ζωή»; Αυτό είναι το ερώτημα που απασχολεί τους Νταρντέν ενώ ξετυλίγουν την ιστορία εξετάζοντας με χειρουργική ακρίβεια τη σχέση του Αχμέντ με πρόσωπα του άμεσου περιβάλλοντός του. Οι σκηνές αυτές σε αφήνουν με ένα σφίξιμο στην καρδιά, γιατί αντιλαμβάνεσαι ότι κατά βάθος ο μικρός αγωνιά να απελευθερώσει τον εαυτό του από την ασφυκτική «αγκαλιά» μιας θανάσιμης ιδεολογίας αλλά δεν ξέρει πώς να το κάνει. Είναι ένα παιδί που δεν αγαπάς εύκολα αλλά θέλεις να του αφιερώσεις χρόνο για να το κατανοήσεις –  ένα ακόμα παράδειγμα της εξαιρετικής δουλειάς που οι Νταρντέν κάνουν ανιχνεύοντας ανθρώπους της καθημερινότητας, «ανθρώπους της γειτονιάς».

ΕΛΛΗΝΙΚΑ «ΝΤΕΜΠΟΥΤΑ». Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Χρήστου Νίκου, τα «Μήλα» (Ελλάδα, 2020), απέκτησε διεθνή φήμη μετά την προβολή της στο περσινό Φεστιβάλ Βενετίας αλλά και το ενδιαφέρον που έδειξε για αυτήν η εταιρεία Dirty Films της Κέιτ Μπλάνσετ. Το σενάριο αυτής της αλληγορίας πάνω στη μοναξιά και στην αποξένωση, στοιχεία που χαρακτηρίζουν τους καιρούς μας, κινητοποιείται από μια μορφή πανδημίας που αφορά τη μνήμη την οποία οι άνθρωποι για κάποιον λόγο αρχίζουν να χάνουν. Παρακολουθούμε την ιστορία ενός από αυτούς τους ανθρώπους που υποδύεται ο Αρης Σερβετάλης, πολύ καλός όπως πάντα στην απόδοση ηρώων που ζουν σε έναν δικό τους κόσμο. Μελαγχολία και χιούμορ ανακατεύονται σε ένα ασυνήθιστο κοκτέιλ συναισθημάτων και εικόνων: ο Σερβετάλης πάνω σε ένα ποδήλατο για νήπια, στο κρεβάτι με μια γυναίκα, σε ραντεβού με το τιμ των επιστημόνων που τον κουράρει. Πολλά μοιάζουν να είναι στον αέρα, αλλά αυτός ο αέρας είναι κινηματογραφικός και μπορεί να προκαλέσει συγκρατημένα χαμόγελα πίκρας.

Ντεμπούτο στη σκηνοθεσία μεγάλου μήκους ταινίας είναι και ο «Ράφτης» (Ελλάδα, 2020) της Σόνιας Λίζα Κέντερμαν. Ο ράφτης του τίτλου είναι ο Δημήτρης Ημελλος, ένας αγέλαστος αλλά αφοσιωμένος επαγγελματίας ο οποίος αναζητεί τρόπους ώστε να διατηρηθεί ζωντανό το επάγγελμα του πατέρα του (Θανάσης Παπαγεωργίου), το οποίο συνεχίζει ο ίδιος. Οταν το μυαλό και η καρδιά συνεργάζονται αρμονικά, η δημιουργία είναι αναπόφευκτη – αυτό με απλά λόγια είναι και το βαθύτερο μήνυμα της όλης ιστορίας. Κάτι σαν κράμα από Μπάστερ Κίτον και Πιερ Ετέξ, ο Ημελλος είναι σαφώς η ψυχή μιας βαθιά ανθρώπινης, ζεστής ταινίας που αποπνέει καλοσύνη και αισιοδοξία υπερασπίζοντας την ιδέα της ανανέωσης με σεβασμό απέναντι στο παρελθόν και την παράδοση. Το στοιχείο της μοναξιάς ηχηρό και εδώ, όμως η αχτίδα και το χαμόγελο αφήνουν ένα πιο φωτεινό αποτύπωμα.

Tρεις ειδικές προβολές του αθλητικού ντοκιμαντέρ «7 λεπτά ψυχής» (Ελλάδα, 2020) του Πάνου Βλάχου είναι προγραμματισμένες για τις 7, 8 και 9 Ιουνίου αποκλειστικά στο Cine Φλερύ της Καλλιθέας. Ενας χιουμοριστικός, ανατρεπτικός και πραγματικά διασκεδαστικός συνδυασμός έρευνας για τον θρίαμβο του Σπύρου Λούη στον Μαραθώνιο του 1896 και γενικότερης αναζήτησης για το τι σημαίνει δρομέας στις μέρες μας.

ΓΙΑ ΓΕΡΑ ΝΕΥΡΑ. Ο Τζον Κρασίνσκι, σκηνοθέτης του μεταφυσικού θρίλερ «Ενα ήσυχο μέρος» που είχε σημειώσει τεράστια επιτυχία το 2018, επιστρέφει με το «Ενα ήσυχο μέρος 2» («A Quiet Place Part II», ΗΠΑ, 2021) και (όπως το περιμέναμε) παρακολουθεί τις νέες περιπέτειες μιας δυναμικής μητέρας (Εμιλι Μπλαντ) που προσπαθεί να προστατεύσει τα τρία παιδιά της από την εξωγήινη απειλή (η οποία αντιλαμβάνεται τον οποιονδήποτε θόρυβο). Αυτή τη φορά τον πρώτο λόγο έχει η κωφάλαλη κόρη της (Μίλεσιντ Σίμονς) που αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για τη σωτηρία τους σε αυτό το δυναμικά σκηνοθετημένο «θρίλερ περιπλάνησης», με κάποιες καλές στιγμές δράσης, νέους χαρακτήρες (Κίλιαν Μέρφι, Ντζιμούν Χουνσού) αλλά χωρίς εκείνο το ξάφνιασμα πρωτοτυπίας. Κρίνοντας δε από το φινάλε, ο κύκλος δεν έχει κλείσει ακόμη.

ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΕΙΣ. Οι επίμονες σεξουαλικές φαντασιώσεις που στοιχειώνουν την «καλή νοικοκυρά» Σεβερίν Σερεζί (Κατρίν Ντενέβ) – η οποία ενώ αγαπά τον σύζυγό της δεν μπορεί να ικανοποιηθεί από τη σεξουαλική επαφή μαζί του – την οδηγούν στην απόφαση να προσφέρει τις υπηρεσίες της σε έναν οίκο ανοχής, στην «Ωραία της ημέρας» («Belle de jour», Γαλλία / Ιταλία, 1967) του Λουίς Μπουνιουέλ. Μια συγκλονιστική σύγκρουση ανάμεσα στην ηθική εξαχρείωση και τη διαβρωμένη πολυτέλεια, ένα σκανδαλώδες ερωτικό δράμα από το οποίο δεν απουσιάζει το χιούμορ και το οποίο συνέβαλε καταλυτικά στην καθιέρωση του άστρου της πρωταγωνίστριας. Το χρονικό της «δημιουργίας» μιας πόρνης στο Παρίσι της δεκαετίας του 1960, μέσα από τις συναντήσεις της με πελάτες, εραστές, φίλους, φίλες είναι το «Ζούσε τη ζωή της» («Vivre sa vie», Γαλλία, 1962) του Ζαν-Λικ Γκοντάρ. Τη γνωρίζουμε ως υπάλληλο δισκοπωλείου και έχει το πανέμορφο, ζεστό πρόσωπο της Αννα Καρίνα, που είναι η μηχανή της ταινίας. Οπως στις περισσότερες δημιουργίες του Γκοντάρ, καθαυτό το στόρι δεν μας αφορά τόσο όσο η ατμόσφαιρα που πλάθεται γύρω του, η ανορθόδοξη σύλληψη του όλου εγχειρήματος, αλλά και τα «τσιτάτα» που ακούγονται σε μόνιμη βάση από τον άσο των σοφιστειών, των αποφθεγμάτων, των «δανεικών» συλλογισμών.

ΤΡΙΠΛΕΤΑ ΓΟΥΟΝΓΚ ΚΑΡ ΒΑΙ. Οι ταινίες «Chungking Express» (1994), «Εκπτωτοι άγγελοι» («Fallen Angels», 1995) και «Ευτυχισμένοι μαζί» («Happy Together», 1997), τρεις από τις πρώτες δημιουργίες του κινέζου auteur, αγαπητού στη χώρα μας από το «2046», προβάλλονται στις αίθουσες Cine Αλεξάνδρα, Cine Φλερύ και Εκράν σε εκ νέου επεξεργασμένες κόπιες, έτσι όπως αρχικώς τις είχε οραματιστεί ο σκηνοθέτης. Μάλιστα, ο ίδιος επέβλεψε προσωπικά την αποκατάσταση, στην οποία μεγάλο ρόλο παίζουν η υψηλή ευκρίνεια εικόνας και ο ήχος, αποκατεστημένος σε 5.1 surround.

ΠΡΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΕΠΙΣΗΣ. Μια διαφορετική ματιά πάνω στην ηρωίδα που έγινε κινηματογραφικά γνωστή χάρη στην Γκλεν Κλόουζ και τα «101 σκυλιά της Δαλματίας» είναι η «Κρουέλα» («Cruella», ΗΠΑ / Αγγλία, 2021) του Κρεγκ Γκιλέσπι. Εδώ τη βλέπουμε με τη μορφή της Εμα Στόουν και με την πανκ ροκ σκηνή της δεκαετίας του 1970 στο φόντο. Συμπρωταγωνιστεί η Εμα Τόμσον στον ρόλο μιας μοχθηρής fashion diva που προφανώς έπαιξε ρόλο στην εξέλιξη της Κρουέλα.

Το «Οι Κρουντς 2 – Νέα εποχή» («Croods 2», ΗΠΑ, 2021) του Τζόελ Κρόφορντ είναι η συνέχεια των κινουμένων «Οι Κρουντς», που με την εξιστόρηση των περιπετειών μιας  δυσλειτουργικής προϊστορικής οικογένειας έκαναν αίσθηση στο κοινό της εποχής τους (2013).