Από τη «Μάρκελ» στον «Μεκρόν»: η συνεργασία που έσπρωξε την Ευρώπη μπροστά

Η Ανγκελα Μέρκελ έχει ακόμη 117 ημέρες παραμονής της στην καγκελαρία, μέχρι τις παγγερμανικές εκλογές του Σεπτεμβρίου. Κάθε μία από αυτές θα είναι για κάτι και η τελευταία στη μακρόχρονη παραμονή της επί τέσσερις τετραετίες στην εξουσία, όπως το προχθεσινό, 22ο διυπουργικό Γαλλο-Γερμανικό Συμβούλιο Κορυφής. Λόγω πανδημίας πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά, ειδάλλως οι κάμερες θα είχαν καταγράψει τον τελευταίο – με αυτή την ευκαιρία – εναγκαλισμό Μέρκελ και Μακρόν.

Στην κοινή συνέντευξη Τύπου η καγκελάριος με τον γνωστό πραγματισμό της επικεντρώθηκε στο περιεχόμενο των διαβουλεύσεων. Αλλά ο εκδηλωτικότερος Εμανουέλ Μακρόν θύμισε ότι το 22ο δεν είναι συγκρίσιμο με τα προηγούμενα. «Είναι το τελευταίο της κοινοβουλευτικής περιόδου για τη Γερμανία και το τελευταίο για σας, αγαπητή καγκελάριε, αγαπητή Ανγκελα» είπε ο Μακρόν. Βέβαια θα έχουν την ευκαιρία να ξανασυναντηθούν το επόμενο διάστημα, πρόσθεσε, για να προλάβει παρεξηγήσεις για πρόωρους αποχαιρετισμούς. Αλλά ο Μακρόν δεν παρέλειψε έναν προσωπικό απολογισμό της συνεργασίας του με τη Μέρκελ. «Είναι για μένα μία ακόμη ευκαιρία να τονίσω πόσο καθοριστικό ρόλο έπαιξε η ενεργοποίησή σου, η δράση σου, μερικές φορές η υπομονή σου καθώς και η ικανότητά σου να ακούς» είπε ο Μακρόν, τονίζοντας το ιδιαίτερο αυτό προσόν της γερμανίδας καγκελαρίου.

Πράγματι, από το 2003 που συνεδριάζει το Γαλλο-Γερμανικό Συμβούλιο ως διυπουργική συνάντηση κορυφής δύο φορές ετησίως, η Μέρκελ έχει συμμετάσχει στα 18 από τα 22 Συμβούλια. Είναι συνέχεια της στενής γαλλο-γερμανικής συνεργασίας που σμίλεψαν Σαρλ ντε Γκωλ και Κόνραντ Αντενάουερ με τη διμερή «Συνθήκη των Ηλυσίων» το 1963 και είχε ως πρώτο καρπό το «Γαλλο-Γερμανικό Ιδρυμα Νεολαίας». Στα πρότυπά του συμφωνήθηκε και το Ελληνο-Γερμανικό Ιδρυμα Νεολαίας που κάνει τώρα τα πρώτα του βήματα.

Ο γαλλο-γερμανικός άξονας καθόρισε την εξέλιξη της μεταπολεμικής Ευρώπης με δίδυμα ηγετών όπως Ζισκάρ ντ Εστέν και Χέλμουτ Σμιτ, Φρανσουά Μιτεράν και Χέλμουτ Κολ, Ζακ Σιράν και Γκέρχαρτ Σρέντερ. Η Ανγκελα Μέρκελ με τους Νικολά Σαρκοζί και Φρανσουά Ολάντ έπρεπε να διαχειριστεί στην ευρωκρίση και την προσφυγική κρίση, ωστόσο με κανέναν από τους δύο δεν ανέπτυξε την προσωπική και πολιτική σχέση που έχει με τον Μακρόν. Με τον Σαρκοζί δεν ταίριαζε η χημεία σε προσωπικό επίπεδο, με τον Ολάντ σε πολιτικό. Στο δίδυμο «Μεκρόν» ή «Μάρκελ», ο ρεαλισμός της Μέρκελ συμπληρώνει τον ενθουσιασμό του Μακρόν.

Η εξάμηνη χρονοτριβή μέχρι να σχηματιστεί η τελευταία κυβέρνηση της Μέρκελ καθυστέρησε και τη γερμανική απάντηση στην οραματική ομιλία του Μακρόν στη Σορβόννη για το μέλλον της Ευρώπης. Ωστόσο, η Μέρκελ αφήνει παρακαταθήκη την αλλαγή «παραδείγματος» για τη Γερμανία με την αποδοχή του κοινού δανεισμού στην ΕΕ για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας. Για τον Μακρόν η γαλλο-γερμανική συνεργασία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την πρόοδο της ΕΕ. «Η Ευρώπη δεν μπορεί να κάνει βήματα προόδου όταν Γαλλία και Γερμανία δεν συμφωνούν. Η συμπόρευση Γερμανίας και Γαλλίας δεν επαρκεί πάντα για να προχωρήσει η Ευρώπη μπροστά. Αλλά ένα είναι σίγουρο: όταν δεν υπάρχει γαλλο-γερμανική συμφωνία, δεν υπάρχει και συμφωνία μεταξύ των 27» τόνισε ο γάλλος πρόεδρος στην κοινή συνέντευξη με τη γερμανίδα καγκελάριο.

Η προσωπική εμπειρία της Μέρκελ; «Για μένα είναι πάντα εμπλουτισμός όταν καταλήγουμε σε κοινές λύσεις, διότι ο καθένας έχει τη δική του οπτική γωνία και από το άθροισμά τους προκύπτει μια σοφότερη λύση, παρά αν αποφασίζαμε ο καθένας χωριστά. Για αυτό η συνεργασία με χαροποιεί» περιορίστηκε να πει η Μέρκελ.

Η ώρα του δικού της απολογισμού δεν ήρθε ακόμη. Μένουν 117 ημέρες δουλειάς.