2 Ιουνίου 1971: Παναθηναϊκός – Αγιαξ στο Γουέμπλεϊ

Πέρασαν πενήντα χρόνια από την αναμέτρηση εκείνη στο Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης, όταν ο Παναθηναϊκός κληρώθηκε να αντιμετωπίσει τη θρυλική ομάδα επί αγγλικού εδάφους. Και μπορεί η ελληνική ομάδα να ηττήθηκε με δύο γκολ, ένα του Βαν Ντάικ στο 4ο κι ένα δεύτερο του Χάαν στο 84ο λεπτό, αλλά ο Παναθηναϊκός άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις με τη σκληρή άμυνα που αντέταξε σε ολόκληρη τη διάρκεια του παιχνιδιού, εγκαταλείποντας το στάδιο με το κεφάλι ψηλά, όπως σημείωνε και ο Τύπος της εποχής, όχι μόνο ο ελληνικός.

Οι καρδιές των Ελλήνων, ανεξαρτήτως ποδοσφαιρικής προτίμησης, χτυπούσαν γερά στην ιδέα και μόνο να παρακολουθήσουν τον αγώνα από τους τηλεοπτικούς δέκτες, αλλά οι χουντικοί που κρατούσαν στα χέρια τους παράνομα τις τύχες της χώρας είχαν χάσει από μήνες τον ύπνο τους. Αιτία; Η εκτίμηση για πιθανά έκτροπα μέσα στο στάδιο στη διάρκεια του αγώνα από έλληνες φοιτητές και αντιστασιακούς, αυτοεξόριστους στην Ευρώπη, που έσπευδαν αθρόα να εξασφαλίσουν εισιτήρια για είσοδό τους στο περίφημο στάδιο.

Βρισκόμαστε εν έτει 1971. Τέσσερα χρόνια μετά το πραξικόπημα, ο Παπαδόπουλος, επιδιώκοντας να δημιουργήσει την εντύπωση μιας δήθεν φιλελευθεροποίησης του καθεστώτος, αδειάζει ξερονήσια και φυλακές και «προκηρύσσει εκλογές» για ανάδειξη Συμβουλευτικής Επιτροπής, ένα είδος υβριδικής Βουλής. Στο μεταξύ, ο διεθνής θόρυβος κατά της χούντας έχει δυναμώσει, οδηγώντας σε σύσταση επιτροπών, όπως εκείνη με την επωνυμία Ευρωπαϊκή Επιτροπή Δράσης για την Ελλάδα του σερ Χιου Γκριν του BBC. Μετά το πρώτο σοκ, οι χουντικοί τρέφουν ελπίδες ότι η Ελλάδα μπορεί και να επωφεληθεί από τη συμμετοχή της σε δύο αγώνες, του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος στις 21 Απριλίου και του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης στις 2 Ιουνίου μέσα στην ίδια χρονιά. Πρώτη τους προσπάθεια ήταν να χειραγωγήσουν τον βρετανικό Τύπο διά της ελληνικής πρεσβείας, της οποίας προΐσταται ο εγκάθετος της χούντας, στρατιωτικός Ι. Σορόκος, που φυσικά αποτυγχάνει. Δεύτερη, προς το Φόρεϊν Οφις, που και αυτό θα τους κλείσει δυο φορές την πόρτα: την πρώτη στον επιτετραμμένο από τον τμηματάρχη Palmer και τη δεύτερη στον ίδιο τον Σορόκο από τον υφυπουργό sir Thomas Brimelow που θα τον αποστομώσει. «Σε μια χώρα δημοκρατική όπως η Βρετανία δεν μπορούν να αποκλειστούν φίλαθλοι λόγω πολιτικών τους φρονημάτων, ούτε οι τηλεοπτικές κάμερες να γυρνούν για να αποφύγουν πανό με αντιχουντικά συνθήματα» γράφεται πως έλαβε ως απάντηση ο Σορόκος σε διπλωματικό έγγραφο της εποχής.

Τελικά, ο αγώνας γίνεται χωρίς επεισόδια εντός σταδίου, αλλά με το Λονδίνο να γεμίζει με προκηρύξεις της επιτροπής και χιλιάδες αυτοκόλλητα πάνω σε αυτοκίνητα, κολόνες και κάθε είδους επιφάνεια έβρισκαν οι Ελληνες που ταξίδεψαν για να δουν τον αγώνα από όλα τα σημεία της Ευρώπης. Ενα από αυτά έγραφε «ΝΑΙ, στον Παναθηναϊκό, ΟΧΙ στη χούντα», ένα άλλο «Αντισταθείτε» με αλυσοδεμένη και ανυψωμένη γροθιά να κρατάει δυναμίτιδα και να καταγγέλλει τη διασπάθιση δημόσιου χρήματος για δεξιώσεις και παράτες της πρεσβείας σε πανάκριβα ξενοδοχεία του Λονδίνου για προβολή της εικόνας της και του τότε γραμματέα Αθλητισμού Κ. Ασλανίδη, «…του απόλυτου αφέντη των γηπέδων, πάνω από φίλαθλους και επαγγελματικά σωματεία».

Καλού-κακού, όμως, ο Σορόκος είχε προνοήσει να αγοράσει 150 εισιτήρια διαφορετικών κατηγοριών σχεδιάζοντας να σκορπίσει υπαλλήλους της πρεσβείας και εγκάθετους εμπιστοσύνης του σε κάθε γωνιά του σταδίου προκειμένου να καταγράφουν τις κινήσεις του κόσμου. Αυτά τότε…

Η Φωτεινή Τομαή είναι πρέσβης επί τιμή, ιστορικός και συγγραφέας