Η εκπαίδευση μπορεί να αλλάξει

Διαβάζω σχόλια και πληροφορίες ότι η κυβέρνηση εγκαταλείπει την πρόθεση να προχωρήσει στη σύσταση πανεπιστημιακής αστυνομίας. Λες; Για να απαντήσω, άρχισα να ρωτώ κυβερνητικά στελέχη. Είναι αλήθεια; Η απάντηση που έλαβα δεν είναι σταθερά αρνητική. Ισως επιδιωχθεί να παρακαμφθεί μια στρατηγική σύγκρουση, προκειμένου να δοθεί έμφαση σε δρομολογημένες μεταρρυθμίσεις. Για τις μεταρρυθμίσεις αυτές έχει δεσμευτεί η υπουργός Παιδείας, Νίκη Κεραμέως, η οποία το διάστημα της πανδημίας δεν έκοψε ταχύτητα.

Οι μεταρρυθμίσεις αυτές αρχίζουν από το νηπιαγωγείο: εισάγεται το μάθημα των αγγλικών από την ηλικία των τεσσάρων χρόνων. Και μαζί, το σχολείο, ώς την Γ’ Γυμνασίου, θα προσαρμοστεί ώστε να αναδεικνύει τις δεξιότητες των παιδιών. Για να ανταποκριθούν στις νέες ανάγκες, ετοιμάζονται προγράμματα επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών. Ηδη, 80.000 εκπαιδευτικοί επιμορφώνονται στα ψηφιακά εργαλεία, πολύτιμα ούτως ή άλλως, όπως έδειξε η εμπειρία της πανδημίας.

Γενικώς, ολόκληρο το σχολείο ιδρύεται από την αρχή, με στόχο την ενίσχυση της αυτονομίας του. Εισάγονται 453 νέα προγράμματα σπουδών, πολλά από τα οποία δεν είχαν ενημερωθεί από το 1998 – τα 120 από τον Σεπτέμβριο. Εισάγεται το πολλαπλό βιβλίο και οι μαθητές ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούν πολλαπλές πηγές – θα λειτουργεί ψηφιακή βάση αναφοράς με δυνατότητα πρόσβασης σε βασική βιβλιογραφία. Από τη νέα σχολική χρονιά, ιδρύονται για πρώτη φορά πρότυπα ΕΠΑΛ. Στην αρχή θα λειτουργήσουν έξι, και το πρόγραμμα σπουδών θα είναι εναρμονισμένο με τις ανάγκες της αγοράς.

Μπορεί να αντιταχθεί μια αρνητικά προδιατεθειμένη αντιπολίτευση σε αυτές τις αλλαγές; Αυτόνομα, όχι. Αλλά η πρώτη γερή αντιπαράθεση θα γίνει νωρίς, στις 10 Ιουλίου, όταν ανακοινωθούν οι βάσεις των υποψηφίων για τα πανεπιστήμια και, φέτος, δεν θα περάσουν πολλοί με λευκή κόλλα ή με πολύ χαμηλούς βαθμούς. Και θα επαναληφθεί ακόμα πιο σφοδρή στα τέλη Αυγούστου, ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς, με απειλές για κινητοποιήσεις, όταν η αδυναμία πολλών υποψηφίων να πιάσουν τις βάσεις θα αφήσει πολλά τμήματα χωρίς εισακτέους. Υπενθυμίζω ότι εκτός από τη Νομική Πάτρας, που είχε εξαγγελθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση αλλά δεν λειτούργησε (πόσες Νομικές χρειάζεται η χώρα;), υπάρχουν ήδη τα τμήματα της Ηλείας στα οποία δεν θα προωθηθούν εισακτέοι, ενώ πρόβλημα υπάρχει με ακόμα 37 τμήματα που ίδρυσε άρον άρον ο Γαβρόγλου.

Η κυβέρνηση θα κατηγορηθεί ότι κλείνει το μέλλον στους νέους. Θα είναι ψεύτικη κατηγορία. Στόχος πρέπει να είναι ο εξορθολογισμός. Αντί να γεμίζουν αναξιόπιστα πανεπιστημιακά τμήματα χωρίς υποδομές, καθηγητές και φοιτητική ζωή, τα οποία οι περισσότεροι εγκαταλείπουν πριν από το πτυχίο, στόχος είναι η κατεύθυνση των αποφοίτων του σχολείου προς τα δημόσια ΙΕΚ και την τεχνική επαγγελματική κατάρτιση – που μετά την κατάργηση των ΤΕΙ, από τον Κώστα Γαβρόγλου, έχει δημιουργήσει ακόμα μεγαλύτερη ανισορροπία στην αγορά. Με τις αλλαγές, ο στόχος ώστε νέα παιδιά να αποκτήσουν γρήγορα επαγγελματική προοπτική, μπορεί σύντομα να αφήσει το αποτύπωμά της στην κοινωνία.

Η Κεραμέως, πολύ συνειδητά όπως φαίνεται, εργάζεται για να αλλάξουν οι σημερινές κυρίαρχες νοοτροπίες στην εκπαίδευση. Οχι πια άχρηστα χαρτιά, όχι σχολές επιφανειακής φοίτησης, αλλά κατεύθυνση προς την παραγωγή. Που σημαίνει, διαρκής επιμόρφωση, αξιολόγηση, αποκέντρωση εξουσιών, νέοι θεσμοί, ενίσχυση της αυτονομίας σχολείων και πανεπιστημίων. Το υπουργείο Παιδείας είναι σαφές στις επιδιώξεις του. Θα το στηρίξει η κυβέρνηση;