«Πάγος» στις οριστικές αποφάσεις για την κλιματική αλλαγή

Οι ηγέτες των 27 δεν χρειάστηκε να συζητήσουν διεξοδικά για να καταλήξουν, ομόφωνα, στην επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Λευκορωσίας και του προέδρου της Αλεξάντερ Λουκασένκο. Σχετικά εύκολα επίσης – σε αντίθεση με ό,τι έχει συμβεί σε προηγούμενες Συνόδους Κορυφής – συμφώνησαν στο κείμενο συμπερασμάτων το οποίο αφορά την COVID-19 και τα επόμενα βήματα, μια και τα πιο δύσκολα μοιάζουν να έχουν περάσει, με αποτέλεσμα οι διαφωνίες να περιορίζονται.

Στο τρίτο θέμα που απασχόλησε την έκτακτη Σύνοδο, ωστόσο, που ήταν η υλοποίηση των στόχων οι οποίοι έχουν τεθεί για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η εικόνα ήταν διαφορετική. Επιβεβαιώνοντας τα σχετικά ρεπορτάζ ότι προσήλθαν στις Βρυξέλλες έτοιμοι για σύγκρουση, αρκετοί ηγέτες απείλησαν να τινάξουν στον αέρα τις συζητήσεις. Οδήγησαν, λοιπόν, τους υπόλοιπους στην επιλογή να πετάξουν το «μπαλάκι» στην Κομισιόν και να μην πιέσουν για οριστικές αποφάσεις, καθώς με τον τρόπο αυτόν θα διακινδύνευαν να βρεθούν αντιμέτωποι με ένα ή περισσότερα βέτο.

«Επιβεβαιώσαμε τους κοινούς μας στόχους, οι οποίοι είναι φιλόδοξοι» δήλωσε χαρακτηριστικά στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε το πέρας της Συνόδου ο Σαρλ Μισέλ, εκφράζοντας την εμπιστοσύνη του στην Κομισιόν. «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει στο θέμα σε κατάλληλο χρόνο και αφού οι προτάσεις της Κομισιόν θα έχουν γίνει γνωστές» αναφέρεται και στα συμπεράσματα, από τα οποία απαλείφθηκαν όλες οι επίμαχες λεπτομέρειες.

Πρακτικά, λοιπόν, το ζήτημα παραπέμπεται για τον Ιούλιο, καθώς τότε εκτιμάται πως θα είναι έτοιμος ο οδικός χάρτης της μετάβασης, που προβλέπει μείωση των εκπομπών κατά 55% ως το 2030 (σε σύγκριση με το 1990) και τη μετατροπή της ΕΕ σε «κλιματικά ουδέτερη» το αργότερο ως το 2050.

Η αλήθεια, πάντως, είναι ότι η… κακή ημέρα είχε φανεί από νωρίς σε αυτό το μέτωπο. Τα σημάδια ήρθαν δε από τη χώρα η οποία ηγείται του στρατοπέδου των «ανταρτών», οι οποίοι απαιτούν από τα πλουσιότερα κράτη-μέλη να κάνουν υποχωρήσεις και να δώσουν περισσότερα για να υπάρξει πλήρης συμφωνία. Πρόκειται, βεβαίως, για την Πολωνία, η οποία είχε απορρίψει την εντολή του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για το κλείσιμο ενός σημαντικού ορυχείου λιγνίτη στα σύνορα με τη Γερμανία. Το επιχείρημα της Βαρσοβίας είναι ότι κάτι τέτοιο θα προκαλούσε αναταράξεις στο ισοζύγιο ενέργειας της χώρας και θα είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας, καθώς το ορυχείο είναι συνδεδεμένο με μια μεγάλη μονάδα που καλύπτει το 7% της ενέργειας που έχει ανάγκη η Πολωνία.

Η εξέλιξη αυτή «φωτίζει» μια από τις πλευρές που προκαλούν έντονες διαφωνίες ανάμεσα στους εταίρους αναφορικά με τη μετάβαση στην «πράσινη εποχή». Σημειώνεται πως η ΕΕ έχει θέσει στόχο η συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών στο «χαρτοφυλάκιο ηλεκτρικής ενέργειας» να φτάνει στο 32% ως το 2030, όμως το εθνικό σχέδιο της Πολωνίας κάνει λόγο για πολύ λιγότερο, ήτοι 23%.