Η μεταμόρφωση του κέντρου

Παραταγμένα πίσω από το Forum des Halles, το μοντέρνο εμπορικό κέντρο στο 1ο Διαμέρισμα του Παρισιού, σε απόσταση μερικών εκατοντάδων μέτρων το ένα από το άλλο, το Bourse de Commerce, το Samaritaine και το Poste du Louvre, κτίρια εμβληματικά του κέντρου του Παρισιού, χάνονταν μέχρι τώρα μέσα στον παριζιάνικο ιστό. Θα αποκτήσουν όμως ξαφνικά πολύ μεγαλύτερη ορατότητα.

Οπως σημειώνει η Ιζαμπέλ Ρενιέ στη γαλλική εφημερίδα «Le Monde», και στα τρία έγιναν τα τελευταία χρόνια ριζικές εργασίες αναστήλωσης και ανακαίνισης, και στις τρεις περιπτώσεις με τη συνδρομή σούπερ σταρ της σύγχρονης αρχιτεκτονικής: του Ιάπωνα Ταντάο Αντο, τιμημένου το 1995 με το διεθνές βραβείο αρχιτεκτονικής Πρίτσκερ για το Bourse de Commerce, των επίσης Ιαπώνων Καζούγιο Σετζίμα και Ρίουε Νισιζάουα, ιδρυτών του αρχιτεκτονικού γραφείου Sanaa, επίσης τιμημένων, το 2010, με το βραβείο Πρίτσκερ για το Samaritaine, και του Ντομινίκ Περό, του διεθνούς φήμης αρχιτέκτονα της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας για το Poste du Louvre. Οι τρεις αυτές επιχειρήσεις αναμένεται να εγκαινιαστούν με απόσταση μερικών εβδομάδων ώστε να συγκροτήσουν μαζί έναν νέο άξονα αφιερωμένο στην τέχνη και στο εμπόριο υψηλής ποιότητας – αναβαθμίζοντας έτσι το κέντρο του Παρισιού.

Bourse du Commerce
Το Bourse du Commerce, που άνοιξε τις πόρτες του στο κοινό το περασμένο Σάββατο, είναι καρπός του παλιού ονείρου του Φρανσουά Πινό, CEO του ομίλου Kering, να δημιουργήσει στη γαλλική πρωτεύουσα έναν χώρο αφιερωμένο στα έργα της προσωπικής συλλογής του. Τον βρήκε σε αυτή την παλιά αγορά σιτηρών, που οικοδομήθηκε τον 18ο αιώνα από τον Νικολά λε Καμί ντε Μεζιέρ, και έγινε στη συνέχεια χρηματιστήριο εμπορευμάτων. Ο Ταντάο Αντο αφήνει το αποτύπωμά του εισάγοντας κάτω από τον γυάλινο θόλο έναν κύλινδρο από σκυρόδεμα που αναδεικνύει τα έργα και προσφέρει απίστευτες θέες στο Παρίσι – στην εκκλησία του Αγίου Ευσταθίου, στο εστιατόριο Le Pied de Cochon, στο Κέντρο Πομπιντού…

Samaritaine
Στο Samaritaine, το θρυλικό πολυκατάστημα που ίδρυσε το 1870 ο Ερνέστ Κονιάκ, ο Μπερνάρ Ανρό, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του LVMH, ανέθεσε στην Καζούγιο Σετζίμα και στον Ρίουε Νισιζάουα να μεταμορφώσουν τα δύο κτίρια που σχηματίζουν το δυτικό άκρο του συγκροτήματος, το οποίο αγόρασε ο όμιλος LVMH το 2001. Στην πλευρά της rue de Rivoli το υφιστάμενο κτίριο κατεδαφίστηκε ώστε να ανεγερθεί στη θέση του ένα άλλο, με μια επιδεικτική πρόσοψη από κυματιστό πολυανθρακικό, η οποία σπάει ηθελημένα την αρμονία της μεγάλης παριζιάνικης αρτηρίας.

Στην πλευρά του Σηκουάνα, το ιστορικό περίβλημα του κτιρίου φυσικά διατηρήθηκε και αποκαταστάθηκε με τον μεγαλύτερο σεβασμό στα αρχικά υλικά και την τεχνογνωσία. Το εσωτερικό, αντιθέτως, ανανεώθηκε πλήρως ώστε να αναδείξει τις νέες δραστηριότητες που θα φιλοξενεί: το δεύτερο κομμάτι του πολυκαταστήματος, ένα ξενοδοχείο πέντε αστέρων, το Le Cheval-Blanc, τέσσερα εστιατόρια, έναν βρεφονηπιακό σταθμό καθώς και κοινωνικές κατοικίες.

Poste du Louvre
Το Poste du Louvre, το Ταχυδρομείο του Λούβρου, είναι μια διαφορετική ιστορία. Σχεδιασμένο ως ένα πραγματικό εργοστάσιο ταχυδρομικής διαλογής από τον Ζουλιάν Γκαντέ στα τέλη του 19ου αιώνα, έγινε με το πέρασμα του χρόνου ένας μυθικός τόπος όπου έσπευδαν οι Παριζιάνοι όταν όλα τα ταχυδρομεία είχαν κλείσει, και δη την καταληκτική ημερομηνία για την κατάθεση των φορολογικών δηλώσεων – γιατί ήταν ανοιχτό 24 ώρες την ημέρα, 7 ημέρες την εβδομάδα, πριν καταστεί περιττό ένα μεγάλο κομμάτι της δουλειάς του εξαιτίας της ψηφιοποίησης των επικοινωνιών.

Το πρόγραμμα που επέβαλε η Poste Immo, θυγατρική των Γαλλικών Ταχυδρομείων που δημιουργήθηκε το 2005 ώστε να εκμεταλλευτεί την ακίνητη περιουσία τους, ήταν πυκνό: γραφεία, κοινωνικές κατοικίες, εμπορικά καταστήματα, ένα ξενοδοχείο πέντε αστέρων με πολυτελή ταράτσα που θα προσφέρει ανεμπόδιστη θέα στις σκεπές της συνοικίας των Αλ, ένα αστυνομικό τμήμα, ένας βρεφονηπιακός σταθμός και, φυσικά, ένα ταχυδρομείο.

Χάρη στην παρέμβαση του Ντομινίκ Περό, το οικοδομικό τετράγωνο το οποίο καταλαμβάνει το Post du Louvre άνοιξε στην πόλη με περάσματα τα οποία διασταυρώνονται σε μια ακάλυπτη αυλή. Παράλληλα, η εσωτερική πλευρά των τοίχων στρώθηκε με γυάλινα τοιχοπετάσματα, ώστε να μπαίνει όσο το δυνατόν περισσότερο φυσικό φως. Και ό,τι μπορούσε να βαφτεί βάφτηκε με ένα λαμπερό μαύρο το οποίο κάνει έντονο κοντράστ με την πρωτότυπη πέτρα.

Οι τρεις αυτές καθ’ όλα επιτυχημένες, σύμφωνα με τη «Le Monde», επιχειρήσεις δεν απευθύνονται ακριβώς στην ίδια πελατεία, απευθύνονται όμως όλες σε μια κάποια ελίτ, στη διασταύρωση της πολυτέλειας, της τέχνης και της εστίασης. «Το καλύτερο δυνατό περιβάλλον» για τη «δημιουργία ακίνητης και εμπορικής αξίας» όπως είχε πει και ο πρόεδρος της Citynove, της εταιρείας που διαχειρίζεται τις Galeries Lafayette, όταν άρχισε να αγοράζει κτίρια στην περιοχή του Μαρέ, στην άλλη πλευρά της boulevard de Sébastopol, από τα τέλη της δεκαετίας του 2000 και εξής.