Επιστροφή {LF}στην Αίγυπτο

Ενα σκληρό διπλωματικό πόκερ και έντονη κινητικότητα προκαλεί η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή, με την Ελλάδα να θέλει να εμφανιστεί ενεργή στο πεδίο και να συμβάλει στην αποκλιμάκωση, προκειμένου να στείλει μήνυμα σταθερότητας. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο διπλωματικός μαραθώνιος που ξεκίνησε ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, ο οποίος σήμερα προσγειώνεται στο Κάιρο για συνομιλίες με τον αιγύπτιο ομόλογό του Σάμεχ Σούκρι.

Πρώτο θέμα στην ατζέντα η κρίση στη Γάζα, οι προσπάθειες διαμεσολάβησης της Αιγύπτου και οι επαφές του Δένδια σε Ισραήλ, παλαιστινιακά εδάφη και Ιορδανία, με την Αθήνα να επιχειρεί με τις εν λόγω επισκέψεις μία πρώτη απόπειρα διερεύνησης των δυνατοτήτων αποκλιμάκωσης σε μια δύσκολη διπλωματική πρωτοβουλία σε συνεννόηση με τους συμμάχους της στην περιοχή, αλλά και την ΕΕ και τις ΗΠΑ.

Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι από την αρχή υπήρξε συντονισμός και επικοινωνία με την Αίγυπτο και η επίσκεψη πραγματοποιείται για την αξιολόγηση των εξελίξεων στην περιοχή, με στόχο την άμεση κατάπαυση του πυρός, αλλά και του ρόλου που θέλει να παίξει η Τουρκία. Με την Αγκυρα να δείχνει διάθεση δυναμικής παρέμβασης στην κρίση, Δένδιας και Σούκρι αναμένεται να συζητήσουν τις τουρκικές προθέσεις, στη σκιά και των εμπρηστικών δηλώσεων. Χθες ο Νίκος Δένδιας είχε νέα τηλεφωνική συνομιλία με τον ισραηλινό ομόλογό του Γκάμπι Ασκενάζι, σημειώνοντας την ανάγκη κατάπαυσης του πυρός. Τα ζητήματα διμερούς συνεργασίας με την Αίγυπτο όπως αναφέρουν διπλωμάτες είναι πάντα στο τραπέζι, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα κλιμάκιο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, υπό τον υφυπουργό Εξωτερικών Σεντάτ Ονάλ, βρέθηκε στο Κάιρο για διερευνητικές επαφές σε σχέση με την αποκατάσταση των σχέσεων των δύο χωρών, με την Αθήνα να παρακολουθεί τις εξελίξεις.

Χθες στη Λευκωσία πραγματοποιήθηκε τριμερής συνάντηση των υπουργών Αμυνας Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου, Νίκου Παναγιωτόπουλου, Χαράλαμπου Πετρίδη και Μοχάμεντ Ζάκι, οι οποίοι σε κοινή δήλωσή τους καλούν «όλα τα κράτη να σέβονται τους κανόνες διεθνούς δικαίου και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένων της μη χρήσης στρατιωτικής βίας έναντι αμάχων, της μη παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις και του σεβασμού της κυριαρχίας άλλων χωρών, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και άλλων συναφών συμφωνιών».

Στην καταδίκη των παράνομων προκλητικών και μονομερών ενεργειών της Τουρκίας «στις θαλάσσιες ζώνες της Ελλάδας και της Κύπρου, που αποτελούν κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου των σχέσεων καλής γειτονίας», καθώς της υπονόμευσης της περιφερειακής σταθερότητας και ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο, αναφέρθηκε ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο οποίος σημείωσε και την απόφαση να διευρυνθεί το σχήμα της τριμερούς. Στις ενέργειες της Τουρκίας στο Κυπριακό, αλλά και στα Βαρώσια ειδικότερα αναφέρθηκε ο Χαράλαμπος Πετρίδης, ενώ ο Μοχάμεντ Ζάκι τόνισε την ανάγκη συντονισμού των προσπαθειών και των δυνατοτήτων για την αντιμετώπιση των κοινών απειλών και προκλήσεων που αναδύονται από τη στρατηγική κατάσταση ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ. Την ίδια στιγμή το τουρκικό ΥΠΕΞ επιτίθεται στην Αθήνα με αφορμή την επέτειο της Γενοκτονίας των Ποντίων, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να ξεχνά τις φρικαλεότητες που έγιναν κατά την «προσπάθειά της να εισβάλει στην Ανατολία». Το τουρκικό ΥΠΕΞ απορρίπτει τις δηλώσεις για τη 19η Μαΐου και καλεί την ελληνική ηγεσία «να αντιμετωπίσει την ίδια της την ιστορία, να θυμηθεί τις ελληνικές φρικαλεότητες, οι οποίες αντανακλώνται στις εκθέσεις της Εξεταστικής Επιτροπής, και να αποδεχτεί τα ιστορικά γεγονότα της Ελλάδας», κάνοντας λόγο για διαστρέβλωση της ιστορίας. Σκληρή είναι η απάντηση του ελληνικού ΥΠΕΞ, που σημειώνει ότι «τα ψεύδη, η παραποίηση της ιστορίας και η χρήση εμπρηστικής ρητορικής δεν συνάδουν με την προώθηση σχέσεων καλής γειτονίας από χώρα η οποία επιθυμεί να αποτελέσει μέλος της Ευρωπαϊκής Οικογένειας». Καλεί δε την Τουρκία να αναγνωρίσει τα γεγονότα και σημειώνει ότι «η αυτοκριτική, η συγγνώμη στους συγγενείς των θυμάτων και η εγκατάλειψη του αναθεωρητισμού αποτελούν ένδειξη δύναμης και όχι αδυναμίας» και προϋπόθεση για τον «καλόπιστο διάλογο στη βάση του Διεθνούς Δικαίου».

ΨΗΦΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΒΟΥΛΗ. Χθες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα για την Τουρκία σε σχέση με την πρόοδό της από τις εκθέσεις του 2019 και 2020. Σε αυτό σημειώνεται μεταξύ άλλων ότι «μετά την τελευταία έκθεση του Κοινοβουλίου, η κατάσταση όχι μόνο δεν βελτιώθηκε, αλλά επιδεινώθηκε περαιτέρω όσον αφορά την εσωτερική, τη θεσμική και την εξωτερική πολιτική». Τονίζει, συνεπώς, με έμφαση ότι «εάν δεν αντιστραφεί επειγόντως και με συνέπεια η υφιστάμενη αρνητική τάση, η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει, σύμφωνα με το διαπραγματευτικό πλαίσιο από τον Οκτώβριο του 2005, την επίσημη αναστολή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία».