Περισσότερη δημοκρατία ζητούν οι ΗΠΑ από {LF}τους Παλαιστίνιους

Ενώ η σύγκρουση Ισραήλ – Χαμάς συνεχίζεται, η δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, της περασμένης Κυριακής (16/5) τόνιζε ότι «Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι αξίζει να ζουν με ασφάλεια, σε συνθήκες ελευθερίας, ευημερίας και δημοκρατίας».

Η προσθήκη της λέξης «δημοκρατία» δεν πρέπει να θεωρείται τυχαία, ούτε ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ όρισε ως διαπραγματευτή υψηλόβαθμο στέλεχός του με λιβανική καταγωγή. Οι ΗΠΑ, επί θητείας Τραμπ, απείχαν από κάθε διαδικασία ουσιαστικής διαμεσολάβησης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Τώρα όμως, αρχίζει να διαφαίνεται η νέα τακτική διαπραγμάτευσης που θέλει να εφαρμόσει η Ουάσιγκτον. Ηδη την Κυριακή (16/5) ο Τζο Μπάιντεν συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Μαχμούντ Αμπάς για πρώτη φορά από την έναρξη των εχθροπραξιών στη Γάζα.

Η «δημοκρατία» είναι το ζητούμενο

Η λέξη «δημοκρατία» στη δήλωση Μπάιντεν θα πρέπει να κρούσει τον κώδωνα στον παλαιστίνιο πρόεδρο Μαχμούντ Αμπάς, που αποφάσισε να ματαιώσει τις κοινοβουλευτικές εκλογές της 22ας Μαΐου. Παρότι η Ουάσιγκτον δεν είχε επικρίνει εκείνη την απόφαση (τουναντίον μάλιστα, θεωρήθηκε ότι οι ΗΠΑ ικανοποιήθηκαν από αυτήν την εξέλιξη), τώρα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αντιλαμβάνεται ότι η ματαίωση των εκλογών της 22/5 ήταν ένας από τους σημαντικότερους λόγους που πυροδότησε την παρούσα ένταση, με την παράταξη Φατάχ υπό τον Μαχμούντ Αμπάς στη Ραμάλα να φέρει σημαντικό μερίδιο ευθύνης. Αν και είναι πολύ νωρίς να προδιαγραφούν περαιτέρω εξελίξεις, αξίζει να σημειωθεί ότι στις 31 Ιουλίου 2021 έχουν προγραμματισθεί οι παλαιστινιακές προεδρικές εκλογές, οι πρώτες ύστερα από το 2005. Μέχρι στιγμής, ο πρόεδρος Αμπάς δεν τις έχει ματαιώσει. Εμμέσως πλην σαφώς, οι ΗΠΑ διαμηνύουν στη Φατάχ ότι ακόμα μία παρόμοια «αντιδημοκρατική απόφαση» δεν είναι επιθυμητή.

Στο μεταξύ, η δημοτικότητα της Χαμάς στην Δυτική Οχθη δείχνει να αυξάνεται. Οι σημαίες και τα συνθήματά της πρωτοστάτησαν στις εκδηλώσεις για την Ημέρα της Νάκμπα του περασμένου Σαββάτου (15/5) σε κάθε πόλη που ελέγχει η Παλαιστινιακή Αρχή. Η Ραμάλα πρέπει να αρχίζει να αναρωτιέται εάν οι ΗΠΑ, επιζητώντας «περισσότερη δημοκρατία», προωθούν εν τέλει τη δημοκρατική νομιμοποίηση του πολιτικού σκέλους της Χαμάς στα όργανα της Παλαιστινιακής Αρχής – παρά τις αντιδράσεις της Φατάχ.

Ρουκέτες, βομβαρδισμοί και ερωτήματα

Στο Ισραήλ αρχίζει να εκφράζεται το ερώτημα ποιος είναι ακριβώς ο τελικός στόχος των επιχειρήσεων στη Γάζα και πότε θα επιτευχθεί. Απαντήσεις δεν δίνονται, αλλά τη Δευτέρα (17/5) η ισραηλινή αεροπορία κατέστρεψε ολοσχερώς τα σπίτια εννέα υψηλόβαθμων στελεχών της Χαμάς επειδή χρησίμευσαν ως «επιτελικά κέντρα».

Ανεξαρτήτως επεξηγήσεων, η αλήθεια είναι ότι έτσι ηρωοποιούνται στελέχη της Χαμάς στα μάτια της παλαιστινιακής κοινής γνώμης και ενισχύεται το επιχείρημα ότι «ενώ τα στελέχη της Φατάχ στη Ραμάλα ζουν πολυτελώς, οι πατριώτες της Χαμάς έχασαν ακόμα και τα σπίτια τους».

Αραγε ποιος εξυπηρετείται από την ηθική ανύψωση μίας οργάνωσης, που επί σειρά ετών χαρακτηρίζεται διεθνώς ως τρομοκρατική; Το ερώτημα αυτό ίσως απαντηθεί μέσα στους επόμενους μήνες.

Ο Γαβριήλ Χαρίτος είναι δρ διεθνών σχέσεων, ερευνητής του Ινστιτούτου Μπεν Γκουριόν (Πανεπιστήμιο Μπεν Γκουριόν, Ισραήλ). Διδάσκει Ιστορία των Πολιτικών Σχέσεων Ελλάδος – Ισραήλ – Κύπρου στα Πανεπιστήμια Μπεν Γκουριόν, Κύπρου και Μακεδονίας.