Πρέπει να συνεργαστούμε και στην καθαρή ενέργεια

Ανοιγμα συνεργασίας για επενδύσεις στην ενεργειακή αγορά της Βόρειας Μακεδονίας κάνει με συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο υπουργός  Περιβάλλοντος και Φυσικού Σχεδιασμού Νάσερ Νουρεντίνι, στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο ετήσιο Φόρουμ των Δελφών. Αναδεικνύει τις πολιτικές για τη μετάβαση της χώρας του στην πράσινη οικονομία με την απεξάρτηση από τον λιγνίτη. Τέλος, ο Νουρεντίνι κάνει γνωστό ότι είναι ζήτημα χρόνου η υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας με την Ελλάδα για την κατασκευή του διασυνδετήριου αγωγού φυσικού αερίου

Εχετε αναφερθεί στους σχεδιασμούς και τις προοπτικές της ενεργειακής μετάβασης των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων και ειδικά της Βόρειας Μακεδονίας. Πείτε μας, στους σχεδιασμούς σας, ποια είναι τα πλάνα σας, τα επόμενα βήματα και οι γεωπολιτικές προκλήσεις για την περιοχή;

Είμαι περήφανος που ως κυβέρνηση υιοθετήσαμε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση ενεργειακού και κλιματικού σχεδιασμού. Αυτό σημαίνει ότι ευθυγραμμίζουμε τη στρατηγική μας για την ενεργειακή ανάπτυξη, τη μακροπρόθεσμη στρατηγική μας για τη δράση για το κλίμα και, ως εκ τούτου, έχουμε υποβάλει ένα βελτιωμένο NDC στη Συμφωνία του Παρισιού. Η δέσμευσή μας είναι η μείωση 51% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου έως το 2030, σε σύγκριση με το 1990, ή εκφραζόμενη σε καθαρές εκπομπές: μείωση 82%. Στην πραγματικότητα αυτό σημαίνει ότι επικεντρωνόμαστε στην απομάκρυνση από τη χρήση λιγνίτη για την παραγωγή της ηλεκτρικής ενέργειάς μας, διαφοροποιώντας το ενεργειακό μας μείγμα, πρώτα μέσω της μεγάλης επένδυσης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: Εχουμε ήδη αρχίσει να επενδύουμε στα φωτοβολταϊκά. Σχεδιάζουμε περαιτέρω δικές μας επενδύσεις καθώς και ιδιωτικές επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα. Κατασκευάζουμε και επεκτείνουμε το δίκτυο φυσικού αερίου και εργαζόμαστε στο μεγαλύτερο έργο υδροηλεκτρικής ενέργειας Chebren, το οποίο μπορεί να επιτύχει παραγωγή έως 330MW και θα διαδραματίσει βασικό ρόλο στην εξισορρόπηση των διαλειπουσών πηγών ενέργειας.

Δεν βλέπω πολλές γεωπολιτικές προκλήσεις, καθώς πιστεύω ότι η περιοχή γνωρίζει ότι για να ενισχύσουμε περαιτέρω τα δίκτυα και να επιτύχουμε μια καθαρότερη παραγωγή ενέργειας είναι επιτακτική ανάγκη να συνεργαστούμε. Ορισμένες χώρες θα είναι σε θέση να παράγουν περισσότερα από όσα απαιτούν οι ανάγκες τους και άλλες θα πρέπει να εισαγάγουν, γι’ αυτό είναι σημαντικό να στοχεύουμε στη διασύνδεση των ενεργειακών μας γραμμών.

Η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας έχει έρθει σε συμφωνία με την ελληνική κυβέρνηση για την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ των δύο χωρών. Πότε προβλέπετε να υπογράψετε το κείμενο της διακρατικής συμφωνίας;

Είμαι στην ευχάριστη θέση να πω ότι σε διμερές επίπεδο έχουμε συμφωνήσει σε αυτό το πολύ σημαντικό έργο για εμάς και περιμένουμε επί του παρόντος την έγκριση από την ΕΕ. Με την καλή συνεργασία που έχουμε ως γειτονικές χώρες, μένουν μόνο οι διατυπώσεις που πρέπει να εκπληρωθούν και στο προσεχές μέλλον θα υπογραφεί η συμφωνία. Μόλις ολοκληρωθεί η υπόλοιπη τεκμηρίωση μπορούμε να ξεκινήσουμε με την κατασκευή, ωστόσο δεν περιμένουμε καθυστερήσεις. Για τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, αυτό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής μας για διαφοροποίηση των πηγών φυσικού αερίου μας και περαιτέρω σύνδεση με τις άλλες γειτονικές μας χώρες, όπως η Αλβανία, η Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο, προκειμένου να τους παραδώσουμε φυσικό αέριο. Αυτό αναπόφευκτα θα έχει οικονομικό όφελος και για τις δύο χώρες και είμαι βέβαιος ότι θα ολοκληρωθεί σύντομα.

Η Βόρεια Μακεδονία εξαρτάται κατά μεγάλο βαθμό ενεργειακά από τον λιγνίτη. Πώς θα αλλάξει το ενεργειακό μείγμα της χώρας σας με τη έλευση του αερίου μέσω του νέου αγωγού; Θα υπάρχει προοπτική να επεκταθείτε και σε τεχνολογίες υδρογόνου;  

Οπως πολλές χώρες της περιοχής, δυστυχώς εξαρτιόμαστε πολύ από τον λιγνίτη. Σήμερα πάνω από το 60% της ενέργειας εξαρτάται από αυτόν. Ωστόσο, το αέριο θα αποτελέσει βασικό παράγοντα στο ενεργειακό μας μείγμα, καθώς σκοπεύουμε να παροπλίσουμε τους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς λιγνίτη μας και ενδεχομένως να επανατοποθετήσουμε ορισμένους στο αέριο. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τη φιλοδοξία μας για το κλίμα, επενδύουμε σε μεγάλο βαθμό σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κάτι που θέτει στο τραπέζι το ζήτημα της αποθήκευσης. Εκεί το υδρογόνο γίνεται μια πολλά υποσχόμενη επένδυση. Μπορεί να βοηθήσει στην αποθήκευση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που υπερβαίνει τις ανάγκες. Αλλά θα συμβάλει επίσης στη μείωση του κόστους μεταφοράς. Είμαι πολύ χαρούμενος που αυτό τέθηκε επίσης στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών από τον αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Frans Timmermans. Είμαι ακόμη πιο χαρούμενος που ο υπουργός Ενέργειας Κώστας Σκρέκας αγκάλιασε την ιδέα των χωρών μας να συνεργαστούν και σε αυτό το ζήτημα, και με την υποστήριξη της ΕΕ, ακόμη και να γίνει κόμβος υδρογόνου στο  μέλλον.