Ο Μεγάλος που τρομοκράτησε τους μεγάλους

Απρίλης του 1923, και πάνω από την Καστέλλα, στην Ευαγγελίστρια, στο σύνορο με το Φάληρο, ιδρύεται ο άλλος μεγάλος του Πειραιά, ο Εθνικός. Και στέκομαι στον ιστορικό σύλλογο του Πειραιά, γιατί οδοιπορώντας την ιστορία του διαβάζεις την άγρια φύση που λέγεται Ελληνικό Ποδόσφαιρο. Πίσω από τους τίτλους, τις ετικέτες, τους μύθους, ανακαλύπτεις μια πραγματικότητα που σ’ αφήνει ενεό. Και κάνεις μια διαπίστωση οδυνηρή, αλλά πέρα για πέρα αληθινή. Ενενήντα πέντε χρόνια ποδοσφαιρικής ιστορίας και τίποτα δεν άλλαξε. Και πάνω στο οδοιπορικό του Εθνικού, αποκωδικοποιείς τη φύση ενός αθλήματος, που το διαχειριστήκαμε με τη λογική που διαχειριστήκαμε τον ίδιο μας τον τόπο, τη λογική του λησταρχείου.

1923 λοιπόν, αμέσως μετά τη Μικρασιατική καταιγίδα, που έπνιξε τον Πειραιά και που κατέκλισε Δραπετσώνες και Κερατσίνια και Κοκκινιές και Aσπρα Χώματα, και που δεν ακούμπησε Πειραϊκή, Πασαλιμάνι και Καστέλλα. Και ο Εθνικός, ομάδα μαουνιέρικη, με φύση αριστοκρατική. Και από τα πρώτα χρόνια του, μιλάμε για 1925-26, καρφί στο μάτι του άλλου μεγάλου, του Ολυμπιακού. Και κάποια στιγμή, αγανακτισμένοι οι διοικούντες του, βλέποντας διαρκώς ευνοϊκές υπηρεσίες προς τον έτερο μεγάλο του Πειραιά, αποφάσισαν να αποσχιστούν, να δημιουργήσουν δική τους λίγκα. Αναγκάστηκαν όμως, με παρέμβαση του δημάρχου Πειραιά, να επιστρέψουν άμεσα την περίοδο 1926-27. Από τις πρώτες συμμετοχές του φάνηκε ότι ήταν σκληρό καρύδι, κατακτώντας 2 πρωταθλήματα Πειραιά, απανωτά: 1928-29, κι άλλο ένα το 1939. Σε όλες τις υπόλοιπες περιόδους καταλαμβάνει μόνιμα τη δεύτερη θέση. Στο πρωτάθλημα του 1929 ανακηρύχθηκε συμπρωταθλητής με τον Ολυμπιακό. Κι αυτό συνέβη, γιατί το παιχνίδι που θα έκρινε τον πρωταθλητή διεκόπη από εισβολή οπαδών του Ολυμπιακού στο 80′ ενώ ο Εθνικός προηγείτο 2-1.

Το πρωτάθληµα πάλι του 1935, όπου πρωταγωνιστούσαν Εθνικός και Ολυμπιακός, ουδέποτε ολοκληρώθηκε. Ο λόγος, προηγείτο ο Εθνικός, και η διοργανώτρια αρχή, θεωρώντας ότι και οι 2 ομάδες θα φτάσουν στην τελική του πρωταθλήματος Νότου, θεώρησαν ότι δεν υπάρχει νόημα να συνεχιστεί, και τους ανακήρυξε συμπρωταθλητές. Και στα πρώτα πανελλήνια πρωταθλήματα της ΕΠΟ, ένας από τους κύριους πρωταγωνιστές ο Εθνικός. Στο 1ο πρωτάθλημα, που διοργανώθηκε την περίοδο 1927-28, συμμετείχε, ως πρωταθλητής Πειραιώς, χάνοντας το πρωτάθλημα τελικά από τον Αρη. Την επόμενη χρονιά, 1928-29, πρωταθλητής Πειραιώς, κερδίζει πάλι τη συμμετοχή του στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα, όμως η διοργάνωση δεν διεξήχθη. Την περίοδο 1934-35, ανεδείχθη πρωταθλητής του Νοτίου Ομίλου, κερδίζοντας τη συμμετοχή του στον τελικό του πρωταθλήματος με αντίπαλο τον Αρη. Ο τελικός όμως δεν διεξήχθη με δικαιολογία την καλύτερη προετοιμασία της Εθνικής Ομάδας για το 4ο Βαλκανικό Κύπελλο, στερώντας έτσι από τον Εθνικό την ευκαιρία να πάρει ένα πρωτάθλημα. Και ήταν όντως η καλύτερη εποχή του.

Σηµαντικότερη στιγµή στην ιστορία του υπήρξε η κατάκτηση του Κυπέλου το 1933, παίζοντας τον τελικό με τον Αρη σε 2 αγώνες, αποσπώντας ισοπαλία 2-2 στη Θεσσαλονίκη, ενώ τον κέρδισε με 2-1 στον επαναληπτικό που διεξήχθη στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Ηταν η εποχή των Χέλμηδων, του Γιάννη και του Βαγγέλη, του Τσιριτάκη και του Ζορντού. Και οι τέσσερις φορέσαν τη φανέλα της Εθνικής Ομάδας.

Είκοσι χρόνια µετά, 1955-56, εμφανίστηκε πάλι να πρωταγωνιστεί στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα. Απ’ τις αρχές τις δεκαετίας είχε αναλάβει πρόεδρός του ο μεγαλοβιομήχανος Δημήτρης Καρέλλας, δημιουργώντας μια σπουδαία ομάδα που έφτασε κοντά στον τίτλο τερματίζοντας 1 βαθμό πίσω από τον πρωταθλητή Ολυμπιακό. Την επόμενη χρονιά, ο Εθνικός ήταν ένα από τα φαβορί για την κατάκτηση του πρωταθλήματος και προπορευόταν στη βαθμολογία 4 αγωνιστικές πριν το τέλος. Τον Απρίλιο του 1957 ο Καρέλλας προσκάλεσε στον Πειραιά διεθνείς ποδοσφαιριστές της μεγάλης Εθνικής Ουγγαρίας, που είχαν αποφασίσει να καταφύγουν στη Δύση έπειτα από τη σοβιετική εισβολή στη χώρα τους. Η πρόθεση του Καρέλλα να εντάξει στην ομάδα του Εθνικού κορυφαίους ούγγρους διεθνείς, όπως ο Φέρεντς Πούσκας, ο Σάντορ Κότσιτς, ο Λάζλο Κουμπάλα, θορύβησε τις μεγάλες ομάδες του κέντρου, οι οποίες ζήτησαν από την ΕΠΟ την τιμωρία του Εθνικού. Ο Εθνικός κατηγορήθηκε τελικά ως επαγγελματικό σωματείο και αποκλείστηκε από τη συνέχεια του πρωταθλήματος, με αιτιολογία τη διεξαγωγή φιλικών αγώνων με τους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές της αυτοεξόριστης Εθνικής Ουγγαρίας στις τάξεις του. Τελικά το πρωτάθλημα κατέληξε στον Ολυμπιακό, με έντονες διαμαρτυρίες των διοικούντων του Εθνικού. Και μια τεράστια ευκαιρία αναβάθμισης για το Ελληνικό Ποδόσφαιρο, που μέχρι τότε εισέπραττε επτάρες, χάθηκε.

Χρόνια µετά, ο Ευάγγελος ο Χέλμης μού εξομολογήθηκε: «Κάναμε έγκλημα τότε και αργοπορήσαμε την ανάπτυξη του ποδοσφαίρου μας τουλάχιστον 20 χρόνια». Η ομάδα της Ευαγγελίστριας, γιατί αυτή ήταν η γειτονιά του Εθνικού, συμμετείχε ανελλιπώς για 30 χρόνια στα πρωταθλήματα της Α’ Εθνικής Κατηγορίας. Κορυφαία του στιγμή στην Α’ Εθνική ήταν τη σεζόν 1974-75 που τερμάτισε πρωταθλητής χειμώνα και κατέκτησε την 4η θέση και την έξοδο στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Νωρίτερα είχε τερματίσει μία φορά στην 5η θέση, 1962-63, και τρεις φορές στην 6η, 1960-61, 1967-68, και 1972-73.

Αυτό ήταν το οδοιπορικό του έτερου μεγάλου του Πειραιά, που από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσής του βρέθηκε σε μια διαρκή κατάσταση ανταγωνισμού με τον γείτονά του, Ολυμπιακό, για τα πρωτεία της πόλης. Τα παιχνίδια των δύο ομάδων συγκέντρωναν πάντα μεγάλο ενδιαφέρον, γιατί ήταν και οι δύο πολύ δυνατές ομάδες. «Πειραιωτάκια όλοι μας», μου έλεγε ο κυρ Ευάγγελος. «Και στο γήπεδο τρώγαμε τα σκώτια μας, σκοτωνόμασταν. Κάποια στιγμή πήγα να πνίξω τον Κουράντη και πέσαν επάνω μου ο Λεωνίδας ο Ανδριανόπουλος και ο αδελφός μου ο Γιάννης και τη γλίτωσε ο σκύλος. Τα βράδια όμως, μετά το παιχνίδι, ανταμώναμε στο Τουρκολίμανο, και ξεκίναγε η βαρκάδα, με κιθάρες, τραγούδια και με όλους μας μια μεγάλη αγκαλιά».

Τη χρώσταγα αυτή την αναφορά στην Εθνικάρα, γιατί μετά τον Ολυμπιακό ήταν η ομάδα που αγαπούσα και που παρακολουθούσα. Και οδοιπορώντας την ιστορία του, διαπιστώνω ότι τίποτα δεν άλλαξε τα τελευταία 95 χρόνια. Πονηριές, στησίματα, λαμογιές, διαιτησίες, καπελωμένες ομοσπονδίες και πολιτειακές παρεμβάσεις. Μια απ’ τα ίδια, που λέμε.