Ποδόσφαιρο, τιμές έχει, πλούτη έχει

Και η πρώτη ερώτηση που έκανε πάντοτε στους παίκτες του Ολυμπιακού ο σιδηρούς τους έφορος, ήταν μια και στερεότυπη: «Τι έχει μέσα της η μπάλα». Και με την αθωότητα που τους χαρακτήριζε, και χαριτολογώντας, του απαντούσαν με μια φωνή: «Αέρα έχει κύριε Ευάγγελε!». Εκεί ακριβώς τον έπιαναν τα διαόλια του. Και ακούγονταν οι φωνές του μέχρι την προκυμαία του Φαλήρου: «Μόνον αέρα δεν έχει, τιμές έχει, πλούτη έχει, δόξα έχει, κι ένα όνομα που θα το μνημονεύουν γενιές και γενιές με θαυμασμό, σεβασμό και φιλότητα». Αυτό τους έλεγε και το εννοούσε.

Το πόσο δίκιο είχε ο Βαγγέλης Χέλμης, το βλέπουμε, το βιώνουμε, και τον δικαιώνουμε επτά δεκαετίες μετά. Κι έρχεται καπάκι η αναχώρηση του Μαραντόνα από τον μάταιο τούτον κόσμο. Και τον έκλαψε και τον αποχαιρέτησε, ένας ολόκληρος πλανήτης. Κι αυτήν του την αναγνώριση δεν τη γνώρισε ούτε ο Στάλιν, ούτε ο Μάο, ούτε ο Ντε Γκωλ, ούτε κανένας από τους κορυφαίους της περιπέτειας κυβερνάω. Αντε να τους έκλαψαν στη χώρα τους αυτοί που τους αγαπούσαν. Ασε που και το πένθος τους δεν ήταν πάνδημο. Είχαν και τις πολιτικές τους αντιπαλότητες.

Εδώ μιλάμε για παγκόσμιο θρήνο. Λες κι ένας πλανήτης ολόκληρος έχασε κάτι ολότελα δικό του. Και ήταν δικός τους και ο θαυμασμός και η αποδοχή. Και ανήκει ο μεταστάς στον κόσμο των ελαχίστων που κάνουν εύφορη την ψυχή του κάθε ανθρώπου. Κάτι που δεν το βρίσκεις με τίποτα στη διαδρομή των ισχυρών του χρήματος και της πολιτικής. Αποτέλεσμα; Φεύγουν και δάκρυ δεν χύνεται. Και μπορεί να τους αφιερώνουν πλατείες και λεωφόρους και ανδριάντες, στην πραγματικότητα άκλαυτοι πάνε, και τους μνημονεύουν μόνον σαν σημεία συναντήσεως οι ερωτευμένοι, ραντεβού δηλαδή στο άγαλμα του Κωνσταντίνου, ή στην προτομή της Μελίνας, ή στην Πλατεία Κολιάτσου, ή στη Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας. Οδοδείκτες και μίτινγκ πόιντς, που λένε και οι αγγλοβαρεμένοι.

Και τι είναι εκείνο που τους διαφοροποιεί ολότελα από τους υπόλοιπους επώνυμους; Ενα και μοναδικό: το ταλέντο τους. Και στην πολιτική μπορεί να κοροϊδέψεις, και στην οικονομία μπορείς να εξαπατήσεις, και στην επιστήμη μπορείς να ξεγελάσεις. Στη μουσική, στο θέατρο και στον αθλητισμό ξεχωρίζει ο καλύτερος. Κι αυτό του το αναγνωρίζουν όλοι. Γιατί; Γιατί τους χαρίζει ψυχική ευφορία. Και πάνω στον Ντιέγκο ξέχναγαν φτώχεια, στέρηση και άδειαζαν από πάνω τους πίκρες, αδικία, καθημερινά προβλήματα. Και για ενενήντα λεπτά γίνονταν ένα με τον ήρωά τους, όπως και να τον έλεγαν: Μαραντόνα, Πελέ, Πούσκας, Ντι Στέφανο, Πλατινί, ακόμα και Μπέμπη, Σιδέρη  ή Δομάζο. Ηταν οι ήρωες της Κυριακής. Και τα σημεία αναφοράς τους όλη την εβδομάδα. Και αυτή είναι η δύναμη του σημαντικότερου γεγονότος των καιρών μας, του φαινομένου ποδόσφαιρο.

Και κανένας δεν ψάχνεται αν στην προσωπική ζωή τους ήταν άρρωστοι με το μπαρμπούτι, το ναρκωτικό, τις γκομενοδουλειές, το πιοτό, ή ακόμα τις οικονομικές ατασθαλίες τους με σκοτεινά κυκλώματα. Παντοδύναμο ελιξίριο το ποδόσφαιρο. Κι αν σου πουν ότι ο Πρωθυπουργός είναι λαμόγιο κι αν σου πουν ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παίρνει τη δόση του, κι αν σου πουν ότι ο υπεύθυνος οικονομικών σου είναι χαρτοπαίκτης, τους ξήλωσες εν μια νυκτί και μόνη και τους τέλειωσες για πάντα. Στον Ντιέγκο που θαυμάζεις, όλα αυτά είναι έπεα πτερόεντα. Η ομάδα να κερδίζει, αυτός να πετάει, και για όλα τ’ άλλα πέρα βρέχει. Και ουδέποτε κρίνεις τον μεγάλο ποδοσφαιριστή σύμφωνα με τα μείον του, μόνον εάν αυτά τα μείον του σκοτώνουν την απόδοση. Αυτό, οι θαυμαστές, δεν το ξεπερνούν, και το χειρότερο; Δεν πονάνε για την κατάντια του. Αισθάνονται προδομένοι.

Και του Ντιέγκο, που αγωνιστικά δεν τους πρόδωσε, του τα συγχώρεσαν όλα. Επεσε βέβαια στη μέση και το παραμύθι του αριστερούλη, και μια η ταπεινή καταγωγή, και μια τα ταξίδια στην Κούβα με τον λαϊκό ήρωα Κάστρο, που αποχωρώντας από τον μάταιο τούτο κόσμο άφησε μια προσωπική περιουσία πάνω από 100 δισ. δολάρια. Κομμουνιστής μεν, δισεκατομμυριούχος δε. Οσο για τον Ντιέγκο, μια αγκαλιά με τον Φιντέλ και δυο παρόλες θαυμασμού, του έδιναν την αίγλη άλλου Γκεβάρα. Και πρώτης τάξεως ευκαιρία στην πάνω-κάτω, πέρα-δώθε, μαϊμού αριστερά, να κάνει μια ακόμα αγιοποίηση. Μια αγιοποίηση που δεν τη γνώρισε ο Πούσκας, που χάρη σ’ αυτόν και την Εθνική Ουγγαρίας, άλλαξε η δυναμική του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Βλέπεις αυτός, κι ο Κότσιτς κι ο Κουμπάλα, ο Σέμπετς και ο Χιντεγκούτι, γύρισαν την πλάτη στον Νικίτα και στη Σοβιετία και έφυγαν τρέχοντας από την πατρίδα τους. Οταν τα άρματα των Κόκκινων έβαφαν με αίμα τους δρόμους και τις πλατείες της Βουδαπέστης. Αυτός δεν αγιοποιήθηκε, ούτε ο Κρόιφ που πρότεινε το ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο, και που ακόμα αδυνατούμε να το παίξουμε.

Δεν μιλάω για τον μεγάλο Πελέ, που 16χρονος μέθυσε τους παγωμένους Σουηδούς στο Μουντιάλ του ’58. Και που άλλες 2 φορές, στο Σαντιάγο και στο Μέξικο Σίτι, σήκωσε το Ζιλ Ρυμέ, και μετέφερε για πάντα το παγκόσμιο κύπελλο στη χώρα του. Δεν έκανε καριέρα στην Ευρώπη, όχι γιατί φοβήθηκε, γιατί δεν το είχε ανάγκη. Δεν του το επέτρεπε η λατρεία των Βραζιλιάνων. Και όποιος δεν έχει διαβάσει λατινοαμερικάνικο ποδόσφαιρο, δεν ξέρει γρόσι τι πάει να πει εξοντωτικό παιχνίδι. Μεγαλύτεροι μαστόροι στους αγωνιστικούς τραυματισμούς από τους Λατίνους δεν υπάρχουν στον πλανήτη. Δολοφόνοι στα τάκλινγκ, φονιάδες στα ποδοκνημικά λακτίσματα και χειρουργοί στα χτυπήματα μέσης και ισχίων. Στο μυαλό μου κάθεται η εικόνα του κρεμασμένου στα δύο ποδιού του 22χρονου Τομαρά μετά από την εσκεμμένη φονική κόντρα του δολοφόνου Μοράλες. Γι’ αυτό και ποτέ δεν έκανε καριέρα στη Λατινική Αμερική Ευρωπαίος ή Αφρικανός ή Ασιάτης. Αυτά τα ολίγα για τον πολύ μεγάλο Μαραντόνα… για να βάζουμε τα πράγματα στη θέση τους.