Ξετυλίγοντας το φιλμ της ζωής του Γέρου της Δημοκρατίας

Με το άνοιγμα της βαριάς πόρτας τού υπό ανακαίνιση νεοκλασικού στη συμβολή των οδών Πειραιώς και Σαλαμίνος, όπου βρίσκεται το Ιδρυμα Γεωργίου Παπανδρέου, τα γεγονότα που σημάδεψαν το έθνος κατά τον 20ό αιώνα αμέσως ζωντανεύουν. Αν και δεν διαθέτει ακόμα οπτικοακουστικά εκθέματα, παρά μόνο φωτογραφίες, έγγραφα και προσωπικά αντικείμενα, η περιήγηση στις αίθουσες ξετυλίγει το ασπρόμαυρο φιλμ της ζωής του Γέρου της Δημοκρατίας: Τα χρόνια πλάι στον Ελευθέριο Βενιζέλο, τα πρώτα πολιτικά βήματα ως νομάρχη Λέσβου και Χίου, δικτατορίες, πόλεμοι, εξορίες, Κατοχή, Εμφύλιος, διπλωματία, υπουργικοί θώκοι, ίδρυση πολιτικών κομμάτων, εκλογικοί θρίαμβοι. Μα πάνω από όλα η δίψα για Δημοκρατία.

Μπαίνοντας στην πρώτη αίθουσα, σχεδόν ακούγεται ο Γεώργιος Παπανδρέου από το Συνέδριο του Λιβάνου το ’44 να κλείνει τη φλογισμένη ομιλία του: «Ο Ελληνικός Λαός δεν κάμνει επιλογήν τυράννων. Αρνείται την τυραννίαν». Στα δεξιά στον ίδιο τοίχο, ο πανδαμάτωρ χρόνος κάνει να συνυπάρχουν πλέον εν ειρήνη το βασιλικό ζεύγος Παύλος και Φρειδερίκη, μια προεκλογική αφίσα της ΕΡΕ και η κήρυξη του Ανένδοτου το ’61. Μια σελίδα ημερολογίου σε κορνίζα δείχνει ότι κάποτε ο χρόνος σταμάτησε στη 15η Ιουλίου 1965. «Μεγαλειότατε, με κατάπληξιν και βαθυτάτην οδύνην ανέγνωσα την χθεσινήν επιστολήν της Υμετέρας Μεγαλειότητος. Είναι προφανές ότι αυτή αποτελεί έργο ολεθρίων συμβούλων και εύχομαι όπως μη αποβή μοιραία διά το έθνος» έγραφε στην πρώτη του επιστολή προς το παλάτι. Πιο πέρα, καδραρισμένα δημοσιεύματα εφημερίδων της εποχής ξυπνούν τα ρυθμικά και επαναλαμβανόμενα συνθήματα «Παπανδρέου» και «Δημοκρατία» που ακούστηκαν στις 3 Νοεμβρίου 1968, όταν τα πλήθη που τον λάτρεψαν εν ζωή μετέτρεψαν την κηδεία του στην πρώτη αντιδικτατορική διαδήλωση.

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ. Επιχειρώντας να συνδέσει τα οράματα του προπάππου του με τις προοδευτικές διεκδικήσεις των νέων του 2021, ο σημερινός αντιπρόεδρος του Ιδρύματος, Κωστής Κατσανέβας, εγκαινιάζει στις 25 Απριλίου την πρώτη διαδικτυακή εκδήλωση με αντικείμενο τις προκλήσεις της πανδημίας.