«Μας αρέσει να αναμασάμε τα μεγαλεία»

Για τους μελετητές, και όχι μόνο, θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα της νεοελληνικής πεζογραφίας. Καινοτόμο, λειτουργεί ως πρόδρομος του ρεαλισμού, ως σάτιρα των πολιτικών και κοινωνικών ηθών, αλλά και ως καταγγελία των διαχρονικών αδυναμιών της χώρας μας. Ωστόσο, στο ευρύ κοινό είναι άγνωστο. Η συνθήκη αυτή δεν επηρεάζει το εγχείρημα του Σίμου Κακάλα, ο οποίος αναλαμβάνει να συστήσει το έργο «Η στρατιωτική ζωή εν Ελλάδι», παρουσιάζοντάς το στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά σε διαδικτυακή προβολή το ερχόμενο Σάββατο.

Υπογράφοντας τη δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία, φέρνει στη σκηνή ένα συναρπαστικό κείμενο που αποτυπώνει με χιούμορ και μπόλικη δόση αλήθειας την ελληνική κοινωνία του 19ου αιώνα. Εξερευνώντας τη συναρπαστική ποικιλομορφία της ελληνικής γλώσσας, επιχειρεί να παίξει με τους κώδικες της αφήγησης για να ανακαλύψει τη βαθιά απογοήτευση ενός ήρωα που έζησε πριν από 150 χρόνια αλλά ταυτίζεται με τη δική μας.

Κεντρικό πρόσωπο της παράστασης είναι ο αφηγητής, ο Χ. Δημόπουλος, ο οποίος περιγράφει με γλαφυρό και άμεσο τρόπο τη ζωή του ως υπαξιωματικού, τις εμπειρίες του από την καταδίωξη των ληστών που λυμαίνονταν τη χώρα, καθώς και την πλήρη διάψευση των προσδοκιών του. Η εξιδανικευμένη εικόνα που είχε πλάσει στο μυαλό του για τον ελληνικό στρατό καταρρίπτεται ολοκληρωτικά από την πρώτη κιόλας μέρα της κατάταξής του. Μέσα από τα λόγια του περνούν η ληστρική ασυδοσία των Ελλήνων μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο, η λειτουργία του στρατιωτικού μηχανισμού, οι ελιγμοί και η ανοχή του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Τις εικόνες αυτές ζωντανεύουν με τις ερμηνείες τους οι Σίμος Κακάλας, Κωστής Καλλιβρετάκης και Κωνσταντίνος Μωραΐτης. Για όλα αυτά μίλησε ο Σίμος Κακάλας στο «ΝΣυν».

Πώς προέκυψε η ιδέα για τη θεατρική διασκευή;

Ηταν ένα αγαπημένο κείμενο του συνεργάτη μου στη δραματουργία και βοηθού μου στη σκηνοθεσία Δημήτρη Καλακίδη. Οταν ο Λευτέρης Γιοβανίδης μου ζήτησε μια πρόταση για το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, τότε σκεφτήκαμε ότι αυτό το κείμενο άξιζε ίσως να μεταφερθεί σε μια θεατρική συνθήκη.

Πώς προσεγγίζετε το έργο σκηνοθετικά και δραματουργικά;

Είναι ένα εγχείρημα. Θέλω να συνεχίσω πάνω στη γραμμή που κληρονόμησα από την επαφή με τον Μπρεχτ. Επιθυμώ να φτιάξω μια παράσταση-συζήτηση που να διεγείρει το ενδιαφέρον του θεατή για το κείμενο. Ηλπιζα να μπορεί να συμβεί αυτό ζωντανά, ωστόσο κατέληξε, ύστερα από αρκετά πισωγυρίσματα λόγω της κατάστασης, να μεταλλαχθεί σε μια κινηματογραφημένη εκδοχή της θεατρικής παράστασης. Ηθελα να αποφύγω το streaming. Προσπαθώ να γνωρίσω, λόγω ανωτέρας βίας σίγουρα, ένα άλλο μέσο και να παίξω μαζί του.

Το κείμενο που αποτυπώνει την ελληνική κοινωνία του 19ου αιώνα πόσο επίκαιρο μπορεί να είναι στην κοινωνία του 21ου;

Είναι χρήσιμο, νομίζω, για να δει κανείς τι έχει κληρονομηθεί από εκείνη την εποχή και πόση ομοιότητα έχει ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε κάποιες καταστάσεις ξανά και ξανά. Στη χώρα μας αποφεύγουμε να δούμε πολλά πράγματα που μας δυσκολεύουν. Από το παρελθόν μας αρέσει να αναμασάμε τις μεγαλειώδεις στιγμές, ενώ οτιδήποτε από αυτό μας δυσκολεύει απλώς δεν υπάρχει. Είναι ένα πολύ ωραίο κείμενο που έχει μείνει στο σκοτάδι, κατά κάποιον τρόπο, και αξίζει να το διαβάσει κανείς. Νιώθεις μεγάλη οικειότητα και με καταστάσεις και με πρόσωπα.

Πώς προσεγγίζετε τον ρόλο του αφηγητή;

Ο αφηγητής είναι και ο συγγραφέας και είναι ενίοτε ένα μυστηριώδες πρόσωπο. Η ανωνυμία του, νομίζω, ασκεί παράλληλα κι αυτή μια γοητεία γιατί το βιβλίο αυτό συνοδεύεται και από έναν μύθο. Ποιος είναι αυτός ο άγνωστος υπαξιωματικός που τα γράφει όλα αυτά; Στην παράσταση όλοι οι ηθοποιοί είναι ο αφηγητής και μαζί και ο εαυτός τους.

Η ποικιλομορφία της ελληνικής γλώσσας πώς αναδεικνύεται στη δική σας προσέγγιση;

Εμείς λέμε το κείμενο, οτιδήποτε άλλο είναι συγγραφέας.

Τι προκλήσεις αντιμετωπίζετε με το streaming; Σχετίζεται για εσάς με την καθαρά θεατρική πράξη η κάμερα;

Είναι αυτονόητο ότι πρόκειται για ένα άλλο μέσο με διαφορετικά χαρακτηριστικά και διαφορετικό τρόπο αφήγησης. Προσωπικά, πιστεύω στη χρήση του μέσου αυτού, αλλά με τους δικούς του όρους, και όχι στην προσπάθεια να χωρέσει το θέατρο έτσι όπως είναι στην οθόνη.

info

«Η στρατιωτική ζωή εν Ελλάδι» προβάλλεται το Σάββατο 24 Απριλίου στις 21.00 μέσα από τη σελίδα www.dithepi.gr. Τιμή εισιτήριου: 5 ευρώ (προπώληση στο www.ticketservices.gr)