Η «φούσκα» των ακινήτων καλά κρατεί

Η αξία των μισθωμάτων και το κόστος της απόκτησης μιας κατοικίας θα συνεχίσουν να αυξάνονται, ειδικά μετά την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου που έκρινε παράνομα τα πλαφόν που επέβαλε η τοπική κυβέρνηση. «Ποιος είναι τόσο τρελός ώστε να θέλει ακόμη να αγοράσει ένα ακίνητο στο Βερολίνο;» αναρωτιόταν το άρθρο που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο της εφημερίδας «Frankfurter Allgemeine Zeitung» στις 11 Φεβρουαρίου 2020, δηλαδή λίγο προτού το τσουνάμι της πανδημίας «σαρώσει» τον πλανήτη, την Ευρώπη και τη Γερμανία. «Η έκρηξη της συγκεκριμένης αγοράς συνεχίζεται εδώ και μία δεκαετία. Οι επιπτώσεις είναι γνωστές: τα νέα μισθωτήρια συμβόλαια έχουν σχεδόν διπλασιαστεί στις μεγάλες πόλεις, οι τιμές για την απόκτηση μιας κατοικίας έχουν αυξηθεί ακόμα περισσότερο» συνέχιζε το άρθρο, δίνοντας την εξής απλή συμβουλή: «Οποιοι δεν είναι αναγκασμένοι να μετακομίσουν οπωσδήποτε, καλύτερα να μείνουν εκεί που είναι». Κατέληγε δε θέτοντας το εξής ερώτημα: «Θα συνεχιστεί άραγε για πάντα η ίδια κατάσταση;».

Την απάντηση επιχείρησαν να δώσουν οι αναλυτές της Deutsche Bank σχεδόν έναν χρόνο αργότερα. Οπως σημειώνουν σε έκθεσή τους που δόθηκε στη δημοσιότητα στις αρχές του περασμένου Μαρτίου – και αφορά ολόκληρη τη Γερμανία και όχι μόνο την πρωτεύουσά της -, το τέλος είναι πλέον ορατό και τοποθετείται κάπου γύρω στο 2024. Σημειώνει μάλιστα ότι το συμπέρασμά της δεν αφορά μόνο τις επιπτώσεις της πανδημίας, αλλά και τα εγγενή δεδομένα της αγοράς ακινήτων.

Ορόσημο το 2024. «Η έκρηξη είναι πιθανό να συνεχιστεί σε ορισμένες περιοχές, εξαιτίας των χαμηλών επιτοκίων, του ελλείμματος στην προσφορά κατοικιών και της υποτίμησης που παρατηρείται εκεί. Ωστόσο, οι υπολογισμοί μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το κύμα αύξησης των τιμών σε ομοσπονδιακό επίπεδο θα εκτονωθεί εντός της δεκαετίας – πιθανότατα δε το 2024» έγραφε το «Der Spiegel» επικαλούμενο τους αναλυτές της τράπεζας.

Ακόμα κι αυτοί ωστόσο συμφωνούν ότι το Βερολίνο θα είναι από τις πόλεις στις οποίες το κλείσιμο του κύκλου θα καθυστερήσει, καθώς η πόλη αποκτά ταχύτατα – ειδικά μετά το Brexit – τα χαρακτηριστικά μιας παγκόσμιας μητρόπολης, στην οποία πολλοί θέλουν να μετακομίσουν, να ζήσουν, να εργαστούν, αλλά και να σπουδάσουν. Κι αυτό, με τη σειρά του, μεταφράζεται σε ακόμα μεγαλύτερη ζήτηση για ακίνητα τα επόμενα χρόνια. Δεν αποκλείεται μάλιστα η προοπτική αυτή να αποτέλεσε έναν από τους καθοριστικούς λόγους που οδήγησαν στην ανατροπή, από το Συνταγματικό Δικαστήριο, της απόφασης που είχε λάβει πέρυσι ο δήμος της πρωτεύουσας να επιβάλει επιπλέον και πιο αυστηρά όρια στις τιμές των ενοικίων, εκτιμώντας ότι η σχετική νομοθεσία που ψηφίστηκε το 2015 και αφορά ολόκληρη τη χώρα δεν ήταν επαρκής. «Δεν υπάρχει περιθώριο για τη νομοθετική επικράτηση των κρατιδίων, καθώς ο ομοσπονδιακός νόμος είναι δεσμευτικός» τονίζει το σκεπτικό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι εκείνη η απόφαση του δήμου είχε προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις του κατασκευαστικού κλάδου και των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο real estate, με το επιχείρημα ότι τα νέα πλαφόν συνιστούσαν παραβίαση των αρχών του ελεύθερου ανταγωνισμού και – σε συνδυασμό με την έντονη γραφειοκρατία – θα έπλητταν το επενδυτικό κλίμα. Ιδια στάση τήρησαν και αρκετοί πολιτικοί της αντιπολίτευσης, καθώς το Βερολίνο διοικείται από έναν συνασπισμό των Σοσιαλδημοκρατών, των Πρασίνων και του κόμματος της Αριστεράς από το 2014. Για του λόγου το αληθές, 280 βουλευτές της ομοσπονδιακής Βουλής (Μπούντεσταγκ) προσκείμενοι στη Χριστιανική Ενωση CDU-CSU και τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες (FDP) έσπευσαν να καταθέσουν αίτηση ακύρωσης στο Συνταγματικό Δικαστήριο – η οποία, όπως προαναφέρθηκε, έγινε δεκτή την περασμένη εβδομάδα.

Το πρόβλημα δεν λύνεται. Παρά την απόφαση αυτή ωστόσο δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν ότι το πρόβλημα δεν θα λυθεί. «Θα ήταν αυταπάτη να πιστεύαμε ότι η απόφαση απλώς θα γίνει δεκτή από πολιτικούς και διάφορες πρωτοβουλίες και οργανώσεις πολιτών και ότι τα πάντα θα επιστρέψουν εκεί που ήταν πριν από την υιοθέτηση του πλαφόν στα ενοίκια» υποστήριξε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της Vonovia, Ρολφ Μποχ. «Η μάχη του Βερολίνου απέχει πολύ από το να θεωρείται λήξασα» σημείωναν από την πλευρά τους οι «Financial Times».

Για το άμεσο μέλλον λοιπόν η κατάσταση παραμένει άδηλη, ενώ ειδικά για το 2021 οι ειδικοί του ιστότοπου Immowelt εκτιμούν πως οι τιμές των ενοικίων θα συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία – σε όλη τη Γερμανία και στο Βερολίνο. Ακόμα κι έτσι να έχουν τα πράγματα ωστόσο, αυτή είναι μόνο η μία πλευρά του νομίσματος. Η άλλη έχει να κάνει με τις συνέπειες που θα υπάρξουν για τη γερμανική οικονομία, τις τράπεζες και εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων όταν ο κύκλος κλείσει – κάτι που, αργά ή γρήγορα, είναι βέβαιο ότι θα συμβεί.

Οταν δηλαδή – για να το διατυπώσουμε με μια σαφώς πιο γνωστή έκφραση – σκάσει η «φούσκα» για την οποία μιλούν πολλοί, εδώ και χρόνια, στη Γερμανία. Οπως και σε άλλες χώρες.