Κλονίζεται η εμπιστοσύνη για τα εμβόλια

Ως ένα «ορόσημο για το οποίο μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι» χαιρέτισε χθες η πρόεδρος της Κομισιόν τη συμπλήρωση 100 εκατομμυρίων εμβολιασμών κατά της Covid-19 στην ΕΕ – κι ας έχει χορηγηθεί τουλάχιστον μία δόση εμβολίου μόλις στο 16,4% του ευρωπαϊκού πληθυσμού, έναντι 36,6% στις ΗΠΑ, 47,5% στη Βρετανία και 61,6% στο Ισραήλ. H Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έσπευσε να ανακοινώσει παράλληλα και ένα καλό νέο: οι Pfizer/BioNTech θα αυξήσουν κατά 50 εκατομμύρια δόσεις τις παραδόσεις του εμβολίου τους στην ΕΕ κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους, φτάνοντας συνολικά τα 250 εκατομμύρια. Στον αντίποδα, βρίσκεται η ανησυχία για τα περιστατικά θρόμβων αίματος με τα οποία συνδέθηκε και το νέο, μονοδοσικό εμβόλιο της Johnson & Johnson, έπειτα από εκείνο της AstraZeneca.

Μία ημέρα αφότου οι αμερικανικές υγειονομικές Αρχές συνέστησαν την προσωρινή αναστολή της χρήσης του εμβολίου της J&J και η εταιρεία προανήγγειλε καθυστερήσεις στις παραδόσεις της στην ΕΕ, η Δανία έγινε χθες η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που σταματά τη χορήγηση του εμβολίου της AstraZeneca, ανεξαρτήτως ηλικιακής ομάδας. Η Γαλλία, από την πλευρά της, ανακοίνωσε πως σκοπεύει να ξεκινήσει κανονικά τον εμβολιασμό με το σκεύασμα της J&J, χορηγώντας το όμως μόνο σε πολίτες άνω των 55 χρόνων, όπως κάνει και με το εμβόλιο της AstraZeneca, ενώ η Σουηδία ανέστειλε τα αντίστοιχα σχέδιά της, εν αναμονή περαιτέρω οδηγιών από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) την ερχόμενη εβδομάδα. Στο μεταξύ, ειδικοί προειδοποιούν για τον κίνδυνο κλονισμού της εμπιστοσύνης των πολιτών, και μάλιστα όχι μόνο σε αυτά τα δύο, αλλά σε όλα τα εμβόλια κατά της Covid-19.

Τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων. Οι αμερικανικές Αρχές συνέστησαν αναστολή για λίγες τουλάχιστον ημέρες της χορήγησης του εμβολίου της J&J μετά τον εντοπισμό έξι περιπτώσεων εγκεφαλικής φλεβικής θρόμβωσης, σε συνδυασμό με θρομβοκυτταροπενία, σε έξι γυναίκες ηλικίας 18-48 χρόνων μέσα σε 6-13 ημέρες από τον εμβολιασμό τους, σε σύνολο 7,2 εκατομμυρίων δόσεων που έχουν χορηγηθεί: η μία γυναίκα μάλιστα υπέκυψε. Σύμφωνα με αξιωματούχο της FDA, είναι «ξεκάθαρο» πως οι περιπτώσεις αυτές είναι «πολύ παρόμοιες» με εκείνες του εμβολίου της AstraZeneca (είναι άλλωστε εμβόλια παρόμοιας τεχνολογίας, ιικού φορέα, ενώ τα εμβόλια της Pfizer και της Moderna χρησιμοποιούν τεχνολογία αγγελιαφόρου mRNA) που έκαναν τον ΕΜΑ να προσθέσει τις θρομβώσεις στις πολύ σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειές του και πολλές ευρωπαϊκές χώρες να περιορίσουν τη χρήση του σε ηλικίες άνω των 55, 60 ή και 65 χρόνων. Ολοι οι ειδικοί επισημαίνουν βέβαια πως τα οφέλη του εμβολίου υπερτερούν των κινδύνων, οι δημοσκοπήσεις ωστόσο δείχνουν πτώση στον αριθμό των πολιτών που εκφράζουν εμπιστοσύνη σε αυτό: στη Γερμανία μειώθηκε από 43% τον Φεβρουάριο σε 33% έναν μήνα αργότερα, στη Γαλλία από 33% σε 22%. «Η ανησυχία μου είναι πως αυτό (η απόφαση για αναστολή της χρήσης του εμβολίου της J&J από τις αμερικανικές Αρχές) θα υπονομεύσει αχρείαστα την εμπιστοσύνη των πολιτών στο εμβόλιο, ενδεχομένως σε όλα τα εμβόλια. Γνωρίζει άραγε ο κόσμος τις διαφορές;» αναρωτιόταν χθες ο Ζέκε Εμάνιουελ, καθηγητής Διαχείρισης Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια.

Νέες παραγγελίες. Το βέβαιο είναι πως η ΕΕ γνωρίζει τις διαφορές. Γι’ αυτό παραγγέλνει ολοένα και περισσότερα εμβόλια από τις Pfizer/BioNTech, με την ελπίδα να καταστήσει άκυρο τον υπολογισμό μιας βρετανικής εταιρείας επιστημονικής ενημέρωσης και ανάλυσης, της Airfinity, πως χωρίς το εμβόλιο της J&J στο οπλοστάσιό της ο ευρωπαϊκός στόχος εμβολιασμού του 75% των πολιτών θα μετατεθεί από τις 30 Σεπτεμβρίου στις 8 Δεκεμβρίου. Σύμφωνα μάλιστα με την ιταλική «La Stampa», η Κομισιόν αποφάσισε, σε συμφωνία με τους ευρωπαίους ηγέτες, να μην ανανεώσει του χρόνου τα συμβόλαιά της με την AstraZeneca και την Johnson & Johnson. Η ίδια η Φον ντερ Λάιεν επιβεβαίωσε απλώς χθες πως η ΕΕ έχει ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τις Pfizer/BioNTech για ένα νέο συμβόλαιο 1,8 δισεκατομμυρίων δόσεων εμβολίου «δεύτερης γενιάς», που θα παραδοθούν μέσα στο 2022 και το 2023. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, όμως, Μπόικο Μπορίσοφ αποκάλυψε την Κυριακή πως σε αυτό το νέο συμβόλαιο η τιμή θα είναι σημαντικά αυξημένη, 19,5 ευρώ, έναντι 15,5 ευρώ που φέρεται να αγοράζει επί του παρόντος η ΕΕ τα εμβόλια των Pfizer/BioΝTech.