Θέλει η Τουρκία {LF}την καλή γειτονία;

Η προγραμματισμένη συνάντηση των ΥΠΕΞ Ελλάδας και Τουρκίας στην Αγκυρα με αντικείμενο τη βελτίωση των δεινώς δοκιμαζόμενων διμερών σχέσεων αναδεικνύει εκ νέου την ανάγκη προβληματισμού επί ορισμένων δεδομένων που επηρεάζουν τις συναφείς κινήσεις των δύο μερών.

1. Ευθύνη για την επικίνδυνη ένταση. Είναι αναμφισβήτητο και απολύτως σαφές ότι η ευθύνη για την κλιμακούμενη τα τελευταία χρόνια ένταση βαρύνει την Αγκυρα, η οποία απερίφραστα διακηρύσσει και εφαρμόζει μια πολιτική απαράδεκτων διεκδικήσεων εις βάρος της εδαφικής μας ακεραιότητας, την οποία μάλιστα συνοδεύει με στρατιωτικές προκλήσεις και με δηλώσεις χλευαστικού περιεχομένου για την Ελλάδα.

2. Ελληνική διαλλακτικότητα. Εχει αποδειχθεί εκ των πραγμάτων ότι η πολιτική μας που κινείται στο πλαίσιο των αρχών του διεθνούς δικαίου και της καλής πίστης δεν έχει φέρει τα ελπιζόμενα αποτελέσματα. Η Τουρκία ερμηνεύει τη γραμμή αυτή ως τεκμήριο αδυναμίας και ως ένδειξη φοβικού συνδρόμου. Και όχι μόνο δεν μετριάζει τις προκλήσεις της, αλλά προχωρεί και στην κλιμάκωσή τους.

3. Τι εκφράζει η τουρκική πολιτική. Υποκρύπτει την αναθεωρητική της Συνθήκης της Λωζάννης κατεύθυνση της τουρκικής ηγεσίας καθώς και τον άνευ προσχημάτων στόχο της για επέκταση της τουρκικής κυριαρχίας στο μισό περίπου Αιγαίο και σε ελληνικές νήσους. Συγχρόνως αποβλέπει σε αναγνώριση της Τουρκίας σε μεγάλη δύναμη, στα ίχνη της άλλοτε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Βεβαίως, οι τουρκικές βλέψεις αφορούν και τον κυπριακό χώρο.

4. Εδαφος συνεννόησης. Με βάση την όλη συμπεριφορά της και τις προθέσεις της, η συνεννόηση με την Τουρκία, παρά τις ελληνικές προσπάθειες, δεν φαίνεται εφικτή. Διότι είναι συμπεριφορά σατραπικής αλαζονείας και ανοιχτής περιφρόνησης του διεθνούς δικαίου. Και μαρτυρεί συνειδητή άρνηση των συνθηκών καλής γειτονίας.

5. Ανάσχεση της τουρκικής επιθετικότητας. Για την αναχαίτηση της τουρκικής επιθετικότητας, όπως καταδεικνύουν τα γεγονότα, η Ελλάδα οφείλει να αυξήσει στο έπακρο την ήδη έντονη διπλωματική της ενεργητικότητα, τόσο εντός όσο και εκτός των συμμαχικών της σχηματισμών. Εχοντας διαπιστώσει τη διστακτική και ενίοτε παγερά άτονη συμπαράσταση ορισμένων «συμμάχων» της, θα πρέπει να καταστεί περισσότερο διεκδικητική και, οσάκις χρειάζεται, δυσάρεστη έως και κυνική, αποβάλλουσα μια χροιά ατολμίας που διαχρονικά χαρακτηρίζει κάποιες κινήσεις της.

6. Επιπλέον, είναι απαραίτητη και η σθεναρή ενίσχυση της ελληνικής άμυνας και η μελετημένη δημιουργία ικανής αποτροπής. Η Τουρκία ως αδίστακτη επιθετική χώρα σέβεται και υπολογίζει κυρίως και πρωτίστως την ισχύ του εκάστοτε αντιπάλου της. Στο πλαίσιο αυτό είναι αναγκαία και η εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας με άλλες χώρες, κυρίως δε με τη Γαλλία.

7. Ο έμπειρος και εύστροφος κ. Δένδιας στη συνάντηση της Αγκυρας δεν θα πρέπει να αρκεστεί στην επανάληψη της ζωηρής επιθυμίας της Ελλάδας για βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων εντός της διεθνούς νομιμότητας. Συγχρόνως, επιβάλλεται να καταστήσει πλήρως σαφή στον ομόλογό του και την αμετάθετη απόφασή της για την προάσπιση των συμφερόντων της. Διότι η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο. Αυτό θα πρέπει να είναι και το ουσιαστικό μήνυμα της συνάντησης.

Ο Δημήτρης Καραϊτίδης είναι πρέσβης ε.τ.