Ολισθήματα

Ο θόρυβος που είχε ξεσπάσει με αφορμή την ονομασία του χαρτοφυλακίου του Μαργαρίτη Σχοινά, και οδήγησε στην αλλαγή της από «προστασία» σε «προώθηση» του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής, είχε επικεντρωθεί στους μετανάστες και στο κατά πόσον συνιστούσαν κάποιου είδους πολιτισμική απειλή. Οπως αποδεικνύεται, η απειλή υπάρχει, είναι σοβαρή, αλλά δεν προέρχεται από τους μετανάστες. Και ήδη οι ανώτατοι ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν αποτύχει δύο φορές να την αποκρούσουν.

Πριν από δύο μήνες, ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Ζοζέπ Μπορέλ επισκέφθηκε τη Μόσχα. Και η συνέντευξη Τύπου που έδωσε με τον Σεργκέι Λαβρόφ εξελίχθηκε στη μελανότερη σελίδα της πολιτικής του σταδιοδρομίας. Ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε αναξιόπιστη την Ενωση, κατηγόρησε τα ευρωπαϊκά κράτη ότι χρησιμοποιούν αποικιοκρατικές μεθόδους και έκανε μάθημα στον συνομιλητή του ότι δεν δικαιούται να μιλάει για τον Ναβάλνι όταν φυλακίζονται οι υπέρμαχοι της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας. Ο Μπορέλ τον άκουγε με σκυμμένο το κεφάλι, ανίκανος να καταλάβει ότι «ευρωπαϊκός τρόπος ζωής» σημαίνει, μεταξύ άλλων, να αντιτάσσεις στον αυταρχισμό τον ορθολογισμό.

Προχθές, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επισκέφθηκαν την Αγκυρα. Τους υποδέχθηκε ο πρόεδρος Ερντογάν, ο οποίος μετά τους πρώτους χαιρετισμούς έδειξε τη μια από τις δύο καρέκλες στον καλεσμένο του και κάθισε εκείνος στην άλλη, αφήνοντας την καλεσμένη του όρθια – και σύξυλη. Και για μεν τον οικοδεσπότη, δεν υπάρχει κάτι περίεργο, αφού είναι γνωστό ότι θεωρεί τις γυναίκες κατώτερα όντα. Ο άνδρας που εκπροσωπούσε όμως την Ευρώπη στην αίθουσα γιατί δεν αντέδρασε; Γιατί δεν αρνήθηκε να καθίσει μέχρι να διευθετηθεί το ζήτημα; Δεν γνωρίζει ότι «ευρωπαϊκός τρόπος ζωής» σημαίνει, μεταξύ άλλων, να τηρείς τον στοιχειώδη κανόνα περί ισότητας των δύο φύλων και, γενικότερα, τους στοιχειώδεις κανόνες ευγενείας;

Ο Μισέλ διέπραξε όμως κι ένα πολιτικό ολίσθημα: αποδεχόμενος τη διάταξη των καθισμάτων, συμφώνησε σιωπηρά ότι μόνο εκείνος είναι «ισότιμος» με τον Ερντογάν, ενώ η πρόεδρος της Επιτροπής έχει ανάλογη θέση με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου, αφού οι δυο τους κάθισαν τελικά σε καναπέδες. Σε αυτό επέλεξαν να απαντήσουν οι συνεργάτες του προέδρου του Συμβουλίου, κάνοντας τα πράγματα ακόμη χειρότερα. Αντί να πουν, «madames et messieurs, pardon, ο Σαρλ αιφνιδιάστηκε», ισχυρίστηκαν ότι όλα έγιναν σωστά και σύμφωνα με το πρωτόκολλο, αφού επισήμως η συνάντηση ήταν μεταξύ των δύο ανδρών – οι υπόλοιποι απλώς «παρίσταντο». Αυτό όμως δεν είναι Ευρώπη, είναι φαρσοκωμωδία. Κι εκείνοι που γελούν είναι οι εχθροί της.

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η Ιστορία εκδικείται την πρόεδρο της Επιτροπής, αφού δική της ιδέα ήταν εκείνο το βαρύγδουπο περί «προστασίας του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής». Αλλά θα ήταν άδικο και αντιπαραγωγικό. Το ζητούμενο τώρα είναι τα παθήματα να γίνουν μαθήματα. Για να αποτραπεί το επόμενο ρεζίλι.