«Κοριοί» σε δημοσιογράφους για το Μεταναστευτικό

Η υπουργός Δικαιοσύνης της Ιταλίας Μάρτα Καρτάμπια στέλνει επιθεωρητές στη Σικελία έπειτα από αναφορές ότι οι εισαγγελείς κατέγραψαν εκατοντάδες τηλεφωνικές συνομιλίες στις οποίες συμμετείχαν τουλάχιστον 15 δημοσιογράφοι που έκαναν ρεπορτάζ για τη μετανάστευση στην Κεντρική Μεσόγειο. Η ιταλική εφημερίδα «Domani» αποκάλυψε ότι δικαστές στο Τράπανι που ερευνούσαν μη κυβερνητικές οργανώσεις και φιλανθρωπικά ιδρύματα για φερόμενη συνενοχή σε παράνομη διακίνηση μεταναστών παρακολουθούσαν και κατέγραφαν τηλεφωνήματα δημοσιογράφων με διασώστες και με τον τρόπο αυτό αποκάλυψαν πηγές των ρεπόρτερ.

Τα έγγραφα περιγράφουν λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο οι εισαγγελείς στη Σικελία κατέγραψαν κρυφά συνομιλίες μεταξύ δημοσιογράφων και προσωπικού ανθρωπιστικών οργανώσεων, στις οποίες συζητούσαν ταξιδιωτικές λεπτομέρειες και εμπιστευτικές πληροφορίες που σχετίζονταν με τα άρθρα τους.

Δικηγόροι και οργανώσεις χαρακτήρισαν την κίνηση ως μία από τις πιο σοβαρές επιθέσεις στον Τύπο στην ιστορία της Ιταλίας. «Πρόκειται για σαφή καταπάτηση του επαγγελματικού απορρήτου. Τι ακολουθεί; Θα βάλουν κοριούς και σε εξομολογητήρια; Είναι ζήτημα της ακεραιότητας της δημοκρατίας», δήλωσε ο Κάρλο Βέρνα, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων της Ιταλίας. Καθώς το θέμα πήρε διαστάσεις, η υπουργός Δικαιοσύνης ζήτησε να εξεταστεί η έρευνα του Τράπανι και, σύμφωνα με πηγές κοντά στην κυβέρνηση, στέλνει επιθεωρητές στη Σικελία προκειμένου να εξετάσουν την πιθανή παραβίαση δημοσιογραφικών δικαιωμάτων. Αρκετοί δημοσιογράφοι, των οποίων οι τηλεφωνικές κλήσεις καταγράφηκαν κρυφά από τους ερευνητές το 2017, είχαν αποκαλύψει τον τρόπο με τον οποίο προσλήφθηκαν λίβυοι διακινητές από την ακτοφυλακή της Λιβύης, στην οποία η Ιταλία είχε παράσχει τέσσερα πλοία περιπολίας ύστερα από συμφωνία συνεργασίας που υπέγραψε ο τότε υπουργός Εσωτερικών Μάρκο Μινίτι, πρώην αρχηγός πληροφοριών, με τον ηγέτη της αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ κυβέρνησης της Λιβύης Φαγέζ αλ Σάρατζ. Εκτοτε, η ακτοφυλακή της Λιβύης παρενέβη συχνά στη θάλασσα και εμπόδισε την αναχώρηση από τις ακτές της πλοιαρίων με μετανάστες συνοδεύοντάς τους πίσω στη Λιβύη, όπου οι υπηρεσίες βοήθειας λένε ότι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες υφίστανται βασανιστήρια και κακοποίηση.

Η ανεξάρτητη δημοσιογράφος και ερευνήτρια Νάνσι Πόρσια ήταν μεταξύ εκείνων των οποίων οι συνομιλίες καταγράφηκαν από εισαγγελείς στο Τράπανι το καλοκαίρι του 2017, συλλέγοντας προσωπικά στοιχεία και τα ονόματα των πηγών της, καθώς ερευνούσε την εμπορία ανθρώπων. Οι ερευνητές παρακολούθησαν επίσης τις κινήσεις της χρησιμοποιώντας τα δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας του κινητού τηλεφώνου της. «Εκείνη την εποχή, έδωσα στις Αρχές και την αστυνομία σημαντικές πληροφορίες για το δίκτυο των διακινητών, όσον αφορά τη σχέση τους με πολιτικούς στη Λιβύη», δήλωσε η Πόρσια. «Αλλά είναι σαφές ότι ενώ έδωσα αυτές τις πληροφορίες, εκείνοι παρακολουθούσαν τις κλήσεις μου».

Με τον δημοσιογράφο για την εφημερίδα «Avvenire» Νέλο Σκάβο, ο οποίος είχε επίσης συνομιλίες που καταγράφηκαν από εισαγγελείς, το 2019, αποκάλυψαν την παρουσία του διαβόητου διακινητή μεταναστών και διοικητή της ακτοφυλακής της Λιβύης Αμπντ αλ Ραχμάν Μιλάντ, επίσης γνωστό και ως Μπίτζα, σε συναντήσεις, τον Μάιο του 2017, με ιταλούς αξιωματούχους στη Σικελία και τη Ρώμη. Και στους δύο δημοσιογράφους δόθηκε προστασία από την αστυνομία αφότου έλαβαν απειλές θανάτου από τον διακινητή.

Οι εισαγγελείς στο Τράπανι ισχυρίζονται ότι το αρχείο που περιείχε τα δεδομένα των δημοσιογράφων διαβιβάστηκε από τον πρώην κύριο εισαγγελέα του Τράπανι και ότι σκοπεύουν να ζητήσουν από έναν δικαστή να το καταστρέψει.