Ο Τεντέν στη Χώρα των Καλάσνικοφ

Την ιστορία τη θύμισε ο ίδιος ο Plantu, στη συνέντευξη με την οποία αποχαιρέτησε την αγαπημένη του εφημερίδα, τη «Le Monde», έπειτα από μισό αιώνα κοινής πορείας: το 1990, είχε ταξιδέψει στην Τύνιδα για μία έκθεση σκίτσων του. Γύρω στις 3-4 η ώρα το πρωί, χτυπάει το τηλέφωνό του. Μία ανδρική φωνή του ανακοινώνει πως ο Γιάσερ Αραφάτ, που είχε τότε ως έδρα του την Τυνησία, θέλει να τον δει. Ο Plantu νομίζει πως πρόκειται για κάποια φάρσα αλλά ο ανταποκριτής της «Monde» πιστοποιεί τη γνησιότητα της κλήσης και μία ώρα αργότερα, ο 39χρονος τότε γάλλος σκιτσογράφος βρίσκεται μέσα σε ένα ξεχαρβαλωμένο Peugeot, που διασχίζει την Τύνιδα με 200 χιλιόμετρα την ώρα, και όλα τα φώτα του σβηστά. Τον πλαισιώνουν κάτι θεόρατοι οπλισμένοι τύποι. Νιώθει σαν να έχει βρεθεί ξαφνικά σε κάποια ιστορία του Ερζέ – τύπου «Ο Τεντέν στη Χώρα των Καλάσνικοφ».

Τον οδηγούν σε μία απομονωμένη βίλα και τον αφήνουν να περιμένει, με τα γουόκι-τόκι να έχουν πάρει φωτιά. Επειτα από λίγο, κατεβαίνει ένας τύπος. Σαν να βλέπει μπροστά του τον Σερζ Γκενσμπούρ με ένα τραπεζομάντιλο στο κεφάλι. «Bonjour Mister Plantou». Είναι ο Αραφάτ. «Θεέ μου, με περνάει για τον σκιτσογράφο της “Monde”! Εχει γίνει παρεξήγηση», σκέφτεται ο Plantu. Το νιώθει τόσο συχνά αυτό το συναίσθημα. Αλλά η παροιμιώδης σεμνότητα αυτού του απίστευτου καλλιτέχνη είναι μια άλλη ιστορία. Είναι ο σκιτσογράφος της «Monde» και έχει ήδη σκιτσάρει πενήντα φορές τον Αραφάτ. Για αυτό ήθελε εκείνος να τον δει: είναι έξαλλος. Του λέει: «Ο Σαρτρ στήριξε τον πόλεμο της Αλγερίας. Εσείς δεν στηρίζετε τους Παλαιστίνιους». Ο Plantu νομίζει πως ονειρεύεται. Κατ’ αρχάς, δεν είναι, δεν νιώθει διανοούμενος, η σύγκριση με τον Σαρτρ του φαίνεται σουρεαλιστική. Κατά δεύτερον, έχει υπογράψει πολλά σκίτσα υπέρ της Παλαιστίνης. Ομως την πειρατεία του ιταλικού κρουαζιερόπλοιου «Achille Lauro» από τρομοκράτες της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, και την εκτέλεση ενός αμερικανοεβραίου, παραπληγικού ομήρου, ο οποίος πετάχτηκε στη θάλασσα μαζί με το καροτσάκι του, όχι, δεν τα συγχωρεί. Οι τόνοι ανεβαίνουν, οι δυο άνδρες διαπληκτίζονται.

Ο Plantu βλέπει όμως πως ο Αραφάτ δέχεται τον διάλογο. Του προτείνει λοιπόν να συναντηθούν ξανά, αυτή τη φορά μπροστά σε κάμερες. Ποντάρει στη δύναμη του σκίτσου να λύνει τις γλώσσες. Οταν ξαναβρίσκονται, λοιπόν, τον Μάιο του 1991, έχει μαζί του χαρτί και μαρκαδόρους. Ζωγραφίζει μία διακεκομμένη γραμμή και λέει στον Αραφάτ: «Θα μπορούσατε να φανταστείτε ένα σύνορο, με την ισραηλινή σημαία στη μία πλευρά, και την παλαιστινιακή στην άλλη;». Ο Αραφάτ απαντά καταφατικά, και ζωγραφίζει αμέσως την παλαιστινιακή σημαία. «Αυτό είναι εύκολο», του λέει ο Plantu. «Μπορείτε όμως να ζωγραφίσετε την ισραηλινή σημαία από την άλλη πλευρά των συνόρων;». Του τείνει τον μπλε μαρκαδόρο και, θαύμα, ο Αραφάτ ζωγραφίζει χωρίς δισταγμό τη σημαία με το αστέρι του Δαβίδ. Είναι η πρώτη φορά που αναγνωρίζει την ύπαρξη του Ισραήλ. Για να υπάρξει ειρήνη, «η λύση» είναι η αναγνώριση των δύο κρατών, του λέει υπογράφοντας το σκίτσο.

Μερικούς μήνες αργότερα, το 1992, o Plantu συνάντησε στην Ιερουσαλήμ τον τότε υπουργό Εξωτερικών (και μετέπειτα πρόεδρο) του Ισραήλ, Σιμόν Πέρες, και τον έπεισε να συνυπογράψει το σκίτσο – ο Πέρες έγραψε μάλιστα δίπλα και τη λέξη «λύση». Αργότερα, ο ίδιος του εξομολογήθηκε πως είχε κοντέψει να παραιτηθεί εξαιτίας αυτού του σκίτσου, τόσο πολύ είχε ενοχληθεί ο τότε πρωθυπουργός, ο Γιτζάκ Ράμπιν, από αυτή την «πρόωρη» κίνηση… Οι συμφωνίες του Οσλο υπογράφηκαν έναν χρόνο μετά, το 1993. Πέρες, Ράμπιν και Αραφάτ βραβεύτηκαν χάρη σε αυτές το 1994 με Νομπέλ Ειρήνης.

Αλλα 27 χρόνια μετά, το Ισραήλ βρίσκεται σε ένα παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο. Οι εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στις 23 Μαρτίου ήταν οι τέταρτες κατά σειρά, τα τελευταία δύο χρόνια, που αποδεικνύονται ατελέσφορες. Τα παζάρια βέβαια μεταξύ των κομμάτων συνεχίζονται και ο ισραηλινός πρόεδρος, Ρέουβεν Ρίβλιν, θα επιλέξει έναν εντολοδόχο πρωθυπουργό την ερχόμενη Δευτέρα, αφού συναντηθεί με όλους τους κομματικούς ηγέτες. Πολλές πιθανότητες ευόδωσης της προσπάθειας ωστόσο δεν υπάρχουν. Στο μεταξύ, κάποια μέλη του Λικούντ, του κόμματος του Μπενιαμίν Νετανιάχου, βγαίνουν και κατηγορούν δημοσίως τον Ρίβλιν για απαράδεκτη πολιτική παρέμβαση, επειδή κάλεσε τους εκλεγμένους αξιωματούχους «να ακούσουν τον ισραηλινό λαό» και την αξίωσή του για «μη συμβατικές συνδέσεις και συνεργασία ανάμεσα σε διαφορετικούς τομείς της κοινωνίας», ενώ άλλοι υποστηρικτές του απερχόμενου πρωθυπουργού προωθούν ως λύση για το αδιέξοδο την εκλογή του στο πόστο του Ρίβλιν, όταν λήξει η θητεία του τελευταίου, τον Ιούλιο – ωραιότατη, πραγματικά, λύση, να εκλεγεί πρόεδρος ένας πρωθυπουργός επίσημα κατηγορούμενος, υπόδικος βασικά, για διαφθορά, ώστε να συνεχίσει να απολαμβάνει ασυλία για τουλάχιστον επτά χρόνια ακόμα, και μετά βλέπουμε. Οσο για τους Παλαιστίνιους… ποιους Παλαιστίνιους; Και ποια λύση δύο κρατών; Ας λέμε καλύτερα καμιά ιστορία από τα παλιά, να ξεχνιόμαστε.