Πορεία δυτικά

Εστω και αργά επιτέλους όλοι πλέον κατάλαβαν την υπαρξιακού επιπέδου σημασία που έχουν για την Ελλάδα οι σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Την ίδια ακριβώς που είχαν πριν από 200 χρόνια οι σχέσεις με την Αγγλία αλλά και τη Γαλλία, δηλαδή, με τις μεγάλες ναυτικές δυνάμεις της Δύσης. Επίσης το ίδιο αργά όλοι κατάλαβαν τον ρόλο της γερμανικής πολιτικής (και) στα ελληνοτουρκικά. Οτι το Βερολίνο δεν είναι Δύση μα κάτι άλλο: η ιστορική συνέχεια της Mitteleuropa, των Κεντρικών Αυτοκρατοριών. Που ιστορικά βρέθηκε πάντοτε απέναντι στα συμφέροντα της Ελλάδας και συνέπλεε με εκείνα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και αργότερα της Τουρκίας. Κάθε φορά που η Ελλάδα έμπλεξε στα γρανάζια αυτής της πολιτικής, βρέθηκε μπροστά σε καταστροφές ιστορικής κλίμακας. Εστω και αργά, λοιπόν, η Ελλάδα ξυπνάει. Και όλοι βλέπουν τώρα εκείνο που θα έπρεπε να ήταν εδώ και δεκαετίες αυτονόητο, όμως κάθε άλλο παρά τέτοιο υπήρξε: ότι η θέση της Ελλάδας στη Δύση είναι ζήτημα ζωής και θανάτου.

Η μετεμφυλιακή ψυχροπολεμική πραγματικότητα θόλωσε για πάρα πολλά χρόνια το μυαλό πάρα πολλών. Και μπέρδεψε άγρια μία ολόκληρη χώρα. Ενώ θα έπρεπε να συνιστούν τον κύριο πυλώνα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, οι σχέσεις με τις ΗΠΑ βρέθηκαν στο πυρ το εξώτερον, όχι μόνον από την Αριστερά, αλλά και από μεγάλο μέρος του συνόλου του πολιτικού φάσματος. Και της Δεξιάς και του Κέντρου. Που ουκ ολίγες φορές επιχείρησαν να χαϊδέψουν τον αντιαμερικανισμό για να γίνουν εύκολα αρεστοί. Αντί να προσπαθήσουν να εξηγήσουν στην κοινή γνώμη τη σημασία της σχέσης της Ελλάδας με τη Δύση, επένδυσαν συχνά στο να την απαξιώσουν, ακόμα και να την πολεμήσουν. Η νέα ελληνική ελίτ που ανήλθε στα πράγματα σταδιακά στα χρόνια της Μεταπολίτευσης είχε εφαλτήριό της τον αντιαμερικανισμό, όπως είναι και ως ένα βαθμό φυσικό μετά από μία δικτατορία και μία εθνική καταστροφή όπως της Κύπρου. Η λογική αυτής της νέας ελίτ ήταν ιστορικά αβαθής, ιδεολογικά ανεπαρκής και στρατηγικά επικίνδυνη. Και η Ελλάδα την πλήρωσε χρυσάφι.

Από τη μία οι ανοησίες για ξανθά γένη, από την άλλη οι ακόμα μεγαλύτερες περί σοσιαλιστικών διεθνισμών και δίπλα σε όλα αυτά οι περί γερμανικής πολιτικής ανιστόρητες αντιλήψεις έφεραν πολλές φορές στον 20ο αιώνα την Ελλάδα στο χείλος του γκρεμού. Οποτε έμπλεξε με όλα αυτά η Ελλάδα βρέθηκε στο βάραθρο. Ο Εθνικός Διχασμός όπως και ο Εμφύλιος Πόλεμος, που υπήρξε η συνέχειά του, είχαν κοινό παρονομαστή την αδυναμία της Ελλάδας να καταλάβει τον ρόλο και το συμφέρον της. Ο ελληνικός αντιδυτικισμός υπήρξε τόσο βαθύς και τυφλός που ακόμα και η χούντα τελικά τον ενστερνίστηκε, οδηγώντας στην εθνική καταστροφή στην Κύπρο. Το ίδιο τυφλή και καταστροφική όμως υπήρξε και η ανάγνωση της Τουρκίας. Οταν το 2004 ο Ερντογάν πήρε την εξουσία, περίπου σύσσωμη η ελληνική πολιτική και η διαμόρφωση της κοινής γνώμης άναβαν λαμπάδες ίσα με το μπόι του. Και σε όποιον εξηγούσε το πόσο επικίνδυνοι ήταν όλοι οι παραπάνω δρόμοι αμέσως κολλούσαν οι ταμπέλες: φασίστας, πράκτορας, ξενόδουλος, εθνικιστής και όλα τα γνωστά. Παράλληλα, ο κάθε πολιτικάντης ήξερε για χρόνια τον εύκολο δρόμο για να πάρει ψήφους: το να βρίζεις τη Δύση και τους Αμερικανούς ήταν η απλή συνταγή. Αρκούσε.

Η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μία πολύ σημαντική καμπή της ιστορίας της. Είναι η ώρα που αντιλαμβάνεται επιτέλους καθαρά τον ρόλο της στο εξαιρετικά επικίνδυνο ρευστό διεθνές περιβάλλον. Για πρώτη φορά τόσο καθαρά. Η Τουρκία βοήθησε πολύ σε αυτό. Τώρα, απαιτείται αποφασιστικότητα και σταθερή πλεύση. Η ελληνική «πορεία δυτικά» έχει, επιτέλους, ξεκινήσει.