Ψυχροπολεμική ειρωνεία και ευχές για καλή υγεία

Αρωμα δεκαετίας του ’50 εν μέσω Ψυχρού Πολέμου αποκτά η διεθνής πολιτική σκηνή, με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να εύχεται ειρωνικά «καλή υγεία» στον αμερικανό ομόλογό του Τζο Μπάιντεν, την ώρα που αξιωματούχοι του Κρεμλίνου επιτίθενται στον «παράφρονα, υστερικό» πρόεδρο των ΗΠΑ και απειλούν με αντίποινα εάν δεν ζητήσει συγγνώμη για τον χαρακτηρισμό του Πούτιν ως «δολοφόνου». Ο ρώσος πρόεδρος πρόσθεσε ότι οι παρατηρήσεις του Μπάιντεν αντικατοπτρίζουν τα παλαιότερα αλλά και τα σύγχρονα προβλήματα των ΗΠΑ.

Η Μόσχα ανακάλεσε την Τετάρτη τον πρεσβευτή της στην Ουάσιγκτον, λίγες ώρες αφότου ο Μπάιντεν απάντησε θετικά στη διάρκεια τηλεοπτικής συνέντευξης με τον Τζορτζ Στεφανόπουλος για το εάν «ο Πούτιν είναι δολοφόνος». Στην ίδια συνέντευξη, ο Αμερικανός τόνισε ότι ο ρώσος ομόλογός του σύντομα θα «πληρώσει το τίμημα» για τη ρωσική ανάμειξη στις περσινές εκλογές των ΗΠΑ – κάτι που βεβαιώνει έκθεση της αμερικανικής Αντικατασκοπίας.

Η έντονη φραστική αντιπαράθεση, ανάλογη της οποίας έχουμε αρκετές δεκαετίες να ζήσουμε, προκλήθηκε μετά την επιβολή κυρώσεων από την Ουάσιγκτον στη Μόσχα για τη δηλητηρίαση του επικριτή του Κρεμλίνου Αλεξέι Ναβάλνι. «Πρόκειται για άθλιες δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών» σχολίασε χθες ο εκπρόσωπος του ρώσου προέδρου Ντμίτρι Πεσκόφ. «Προφανώς δεν θέλει να βελτιώσει τους διμερείς δεσμούς, άρα θα προχωρήσουμε βάσει αυτής της διαπίστωσης».

Μιλώντας στη ρωσική τηλεόραση, ο Πούτιν είπε: «Θυμάμαι μικρός, όταν διαφωνούσαμε, λέγαμε “κρίνει εξ ιδίων”. Και αυτό δεν είναι τυχαίο, δεν είναι απλά ένα ρητό ή αστείο για παιδιά. Βλέπουμε πάντα τα δικά μας χαρακτηριστικά σε άλλους ανθρώπους και πιστεύουμε ότι είναι όπως εμείς. Και έτσι αξιολογούμε τις δραστηριότητες κάποιου. Οπως είπε ο Μπάιντεν, γνωρίζουμε ο ένας τον άλλον προσωπικά. Τι θα του απαντούσα; Θα έλεγα: Να είστε υγιής. Σας εύχομαι υγεία. Το λέω αυτό χωρίς ειρωνεία, σοβαρά». Ο ρώσος πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι στο κατεστημένο των ΗΠΑ υπάρχουν πολλοί έντιμοι και σωστοί άνθρωποι και η Ρωσία θα βασιστεί σ αυτούς και πρόσθεσε ότι η ηγεσία των ΗΠΑ επιθυμεί να έχουν σχέσεις με την Ρωσία μόνο υπό τους όρους της Ουάσιγκτον, αλλά η Ρωσία θα συνεργαστεί μόνο με όρους που είναι επωφελείς για την ίδια. Τέλος, κάλεσε τον αμερικανό πρόεδρο σε ζωντανό διάλογο μέσω Διαδικτύου.

Ο Κωνσταντίνος Κοζατσόφ, αναπληρωτής πρόεδρος της ρωσικής Βουλής, δήλωσε ότι η Μόσχα πιθανότατα θα λάβει περαιτέρω μέτρα «εάν η αμερικανική πλευρά δεν προσφέρει εξηγήσεις ή εάν δεν ζητήσει συγγνώμη». Πρόσθεσε ότι τα σχόλια του Μπάιντεν «δεν ήταν αποδεκτά υπό οποιεσδήποτε συνθήκες» και έστειλαν «στον κάλαθο των αχρήστων» όποιες ελπίδες υπήρχαν για βελτίωση των σχέσεων των δύο χωρών υπό τη νέα κυβέρνηση στην Ουάσιγκτον.

Νωρίτερα ο Αντρέι Τουρτσάκ, στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος της Ενωμένης Ρωσίας, δήλωσε ότι η συνέντευξη Μπάιντεν ήταν «θρίαμβος της αμερικανικής πολιτικής παραφροσύνης και της γεροντικής άνοιας του ηγέτη τους». Ο Βιατσεσλάβ Βολόντιν, πρόεδρος του ρωσικού κοινοβουλίου, ανέφερε ότι «ο υστερικός αμερικανός ηγέτης προσέβαλε όλους τους πολίτες της χώρας μας».

Πέρυσι ο Πούτιν είχε επαινέσει τον Μπάιντεν ως «έμπειρο» πολιτικό και δήλωνε έτοιμος να συνεργαστεί με όποια αμερικανική κυβέρνηση βελτίωνε τις σχέσεις μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον. Ομως στην πρώτη τηλεφωνική του συνομιλία με τον Πούτιν μετά την ορκωμοσία του, ο Μπάιντεν έδειξε ότι θα υιοθετήσει πιο σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία από εκείνη που είχε η κυβέρνηση Τραμπ, πιέζοντας τον ρώσο ηγέτη για θέματα όπως η δίωξη του Ναβάλνι και οι κυβερνο-επιθέσεις ρώσων χάκερ σε αμερικανικές κυβερνητικές υπηρεσίες.

Ο Τζο Μπάιντεν, που είχε διατελέσει και αντιπρόεδρος των ΗΠΑ στις δύο θητείες Ομπάμα στον Λευκό Οίκο, είχε πει στο παρελθόν ότι δεν πιστεύει πως ο Πούτιν έχει ψυχή, κάτι που επανέλαβε στη συνέντευξη της Τετάρτης. Επέμεινε, παρ’ όλα αυτά, ότι υπάρχουν τομείς στους οποίους οι δύο χώρες έχουν «αμοιβαίο συμφέρον να συνεργαστούν», ακόμα και τη στιγμή που αλληλοκατηγορούνται για τις τεταμένες σχέσεις μεταξύ τους. Mετά τη χθεσινή απάντηση Πούτιν, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τζο Μπάιντεν δεν μετανιώνει που χαρακτήρισε τον ρώσο ηγέτη «δολοφόνο».

Μετά την απόσυρση του ρώσου πρεσβευτή στην Ουάσιγκτον, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα παραδέχτηκε ότι οι σχέσεις των δύο κρατών «βρίσκονται σε δύσκολη κατάσταση, με την Ουάσιγκτον να δημιουργεί αδιέξοδα». Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τζεν Ψάκι είπε ότι «οι Ρώσοι θα κληθούν να αναλάβουν τις ευθύνες για τις πράξεις τους».