«Περισσότερες γυναίκες στα ηνία κινηματογραφικών παραγωγών»

Τα τελευταία χρόνια η Ελπίδα Σταθάτου κινείται μεταξύ Ελλάδας και Βρετανίας. Ως ηθοποιός έχει παίξει σε αρκετές θεατρικές παραστάσεις τόσο στο Λονδίνο όσο και το Φεστιβάλ του Vault και του Εδιμβούργου.

Η πιο επιτυχημένη της παραγωγή «Στεγόσαυρος», ένας μονόλογος για τις διατροφικές διαταραχές, είναι διαθέσιμη αυτές τις ημέρες για streaming μέσω της πλατφόρμας viva.gr. Πρόσφατα ολοκλήρωσε τα γυρίσματα της ταινίας μικρού μήκους «Ομφάλιος», στην οποία έπαιξε δίπλα στη Θέμιδα Μπαζάκα και στον Ανδρέα Κωνσταντίνου. Τώρα ετοιμάζεται για την αγγλική ταινία «The eye», με γυρίσματα στην Κέρκυρα τον ερχόμενο χρόνο, όπου θα έχει κεντρικό ρόλο. Η πιο ξεχωριστή, ωστόσο, δουλειά της είναι η δημιουργία του μη κυβερνητικού οργανισμού Breaking Through The Lens, μαζί με δύο συνεργάτριες, μέσω του οποίου έρχονται σε επαφή σκηνοθέτριες με παραγωγούς και χρηματοδότες. Για όλα αυτά η Ελπίδα Σταθάτου μίλησε στο «ΝΣυν».

Η παράστασή σας «Στεγόσαυρος», που θίγει το ζήτημα των διατροφικών διαταραχών, μετά τη Βρετανία, προβάλλεται στην Ελλάδα. Τι θα δει σε αυτήν το ελληνικό κοινό;

Πράγματι το έργο θίγει το θέμα των διατροφικών διαταραχών και μέσα από αυτό αγγίζει και πολλά άλλα θέματα, όπως τη μοναξιά, την πίεση για τελειότητα – ειδικά προς τις γυναίκες -, τη σχέση με την οικογένειά μας και τα συναισθήματα των ατόμων που παλεύουν με κάποιου είδους συναισθηματική διαταραχή. Τα τελευταία χρόνια το κοινό αγγίζει με μεγαλύτερη ευκολία θέματα που μέχρι πρότινος ήταν «ταμπού», όπως της ψυχικής υγείας, και αυτό φαίνεται από την απενοχοποίηση που πλέον υπάρχει γύρω από αυτού του είδους τις συζητήσεις. Εύχομαι το ελληνικό κοινό να το αγαπήσει για τα μηνύματα, την αυθεντικότητα και την αγάπη που κρύβει μέσα του το κείμενο.

Πώς προέκυψε η ιδέα για το Breaking Τhrough Τhe Lens;

H πρωτοβουλία ξεκίνησε ταυτόχρονα με το κίνημα MeΤoo και προέρχεται από τη δική μας ανάγκη για ένα ασφαλές και ξεκάθαρο περιβάλλον συζητήσεων και επαφών για τις γυναίκες στον χώρο μας. Στην ουσία σε κάθε BΤTL επιλέγουμε (έπειτα από ψηφοφορία από τρίτους σε κριτική επιτροπή) 10 ταινίες από σκηνοθέτριες και τις φέρνουμε σε επαφή με χρηματοδότες και εταιρείες παραγωγής. Ο λόγος που επιλέξαμε να επικεντρωθούμε στη μεριά της χρηματοδότησης είναι γιατί θέλαμε να κάνουμε κάτι πιο στοχευμένο σε πρακτική δράση και είμαστε πολύ περήφανες γιατί το event έχει πραγματοποιηθεί δύο φορές στο Φεστιβάλ των Καννών και μια στο Φεστιβάλ TIFF του Τορόντο και έχει βοηθήσει ήδη αρκετές ταινίες να χρηματοδοτηθούν και να προχωρήσουν σε παραγωγή.

Ποιες ανισότητες εντοπίζετε μεταξύ ανδρών και γυναικών στον κόσμο της έβδομης τέχνης;

Πιστεύω πως υπάρχουν πολλοί λόγοι που ο χώρος είναι ανδροκρατούμενος, αλλά ένας από τους κύριους λόγους νομίζω ότι είναι οι χρηματοδοτήσεις. Συνήθως, δυστυχώς, οι μεγάλες θέσεις εταιρειών ή κυβερνητικών κέντρων κατέχονται δυσανάλογα από άνδρες, οι οποίοι εμπιστεύονται – πολλές φορές ασυνείδητα – όμοιούς τους, με αποτέλεσμα οι σκηνοθέτες να έχουν πιο εύκολη πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να γίνονται περισσότερες ταινίες από άνδρες και μακροχρόνια να δημιουργούνται στερεότυπα. Τα τελευταία χρόνια όμως αυτό, ευτυχώς, αλλάζει πολύ και όλο και περισσότερες γυναίκες καλλιτέχνες αναλαμβάνουν τα ηνία σε μεγάλες κινηματογραφικές παραγωγές. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι ακυρώνεται η θέση των ανδρών ή αμφισβητείται το ταλέντο τους. Αντίθετα, θέλω να ελπίζω ότι μπαίνουμε σε μια εποχή χωρίς ταμπέλες και διακρίσεις, όπου θα υπάρχει αποδοχή σε κάθε είδους διαφορετικότητα και ίσες ευκαιρίες για όλους.

Τα τελευταία χρόνια στον διεθνή κινηματογραφικό χώρο έχουν γίνει βήματα αντιμετώπισης των διακρίσεων μεταξύ ανδρών και γυναικών, όπως στα Οσκαρ, όπου για να είναι υποψήφια μια ταινία πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια με ποσοστώσεις. Θεωρείτε ότι είναι ουσιαστικές κινήσεις ή δεν λύνουν το ζήτημα;

Πιστεύω ότι οποιαδήποτε κίνηση προς την εξάλειψη των στερεοτύπων και των διακρίσεων φέρνει και πρόοδο γενικότερα – πόσω μάλλον στη βιομηχανία του κινηματογράφου. Ιδανικό θα ήταν εξαρχής μια παραγωγή να μη διαλέγει άτομα με βάση το να πληροί τις «προϋποθέσεις για τα Οσκαρ», αλλά γιατί είναι αυτονόητο να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλους τους καλλιτέχνες ανεξαρτήτως φύλου και εθνικότητας. Δυστυχώς όμως μερικές φορές το σύστημα είναι τόσο παγιωμένο, ώστε δεν είναι εφικτό να αλλάξει από μόνο του και αρκετά γρήγορα, οπότε βοηθάει το να τεθούν κανόνες και νομοθεσίες μέχρι να δημιουργηθεί μια νέα νοοτροπία. Προσωπικά θέλω να πιστεύω ότι ακόμα και η πιο μικρή αλλαγή στο σύστημα δημιουργεί χώρο και εμπνέει άτομα να αγωνιστούν για ακόμα πιο μεγάλες και ριζικές αλλαγές.