Πήρε παράταση στην περίοδο χάριτος λόγω πανδημίας

Τα γκάλοπ, λένε και ξαναλένε οι δημοσκόποι, είναι μια φωτογραφία της στιγμής. Αν όμως βάλει κανείς στη σειρά τα αρνητικά απ’ όλα τα καρέ που τράβηξαν μέσα στην πανδημία – από πέρυσι τέτοια εποχή όταν ξεκίνησε το πρώτο λοκντάουν μέχρι και σήμερα που βρισκόμαστε στο τρίτο -, τότε μπορεί να φτιάξει ένα άλμπουμ. Ενα άλμπουμ που καταγράφει όχι απλά μια χρονιά, αλλά αναδεικνύει τις αλλαγές που προκάλεσε ο ιός στις συνήθειες δεκαετιών της πολιτικής μας σκηνής.

Η σύγκριση των ποσοστών που έγραφαν σε μια σειρά από κρίσιμους δείκτες οι εκπρόσωποι του δικομματισμού είναι εντυπωσιακή για τον έναν, σχεδόν φλατ για τον άλλον. Κατά τη διάρκεια της καραντίνας του περασμένου Μαρτίου η αποδοχή της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού από τους συμμετέχοντες στις δημοσκοπήσεις ήταν συντριπτική – κυμαινόταν μεταξύ 70% και 80%.

Το φαινόμενο είχε περιγραφεί από επαγγελματίες των μετρήσεων και πολιτικούς αναλυτές ως απόλυτα φυσιολογικό. Εν μέσω μιας κρίσης, υποστήριζαν, η κοινή γνώμη στοιχίζεται με τη σημαία. Για να εξηγήσει την «κανονικότητά» του, μάλιστα, έμπειρος αναλυτής θύμιζε πως ο Τσίπρας τους πρώτους μήνες της διακυβέρνησής του λόγω της κρίσης χρέους είχε αποδοχή κοντά στο 85%.

Στις αρχές του Απριλίου του 2020 το 82% αξιολογούσε – σε δημοσκόπηση της Pulse – θετικά τις κυβερνητικές αποφάσεις για τη διαχείριση της υγειονομικής κρίσης. Μέχρι και το 78% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ εξέφραζαν την επιδοκιμασία τους για τους χειρισμούς μιας γαλάζιας κυβέρνησης.

ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ. Πλέον τα νούμερα δεν είναι τόσο διθυραμβικά. Η διαφορά του τότε με το τώρα είναι μίνιμουμ 20 μονάδες. Στη μέτρηση της GPO, που δημοσιεύθηκε στο προηγούμενο φύλλο των «ΝΕΩΝ Σαββατοκύριακο», το 57% του δείγματος δήλωσε ότι αξιολογεί θετικά και μάλλον θετικά την κυβερνητική διαχείριση της πανδημίας ενώ το 42,7% απάντησε «αρνητικά» στο σχετικό ερώτημα.

Ανάλογη πτώση δείχνουν όλες οι έρευνες του τελευταίου χρονικού διαστήματος. Οι περισσότεροι δημοσκόποι συμφωνούν ότι δύνανται πια να μιλήσουν αναμφίβολα για τάση φθοράς. Μικρής μεν, μιας και σε κάθε νέα μέτρηση βλέπουν τα νεοδημοκρατικά νούμερα να μειώνονται κατά μία με δύο μονάδες. Φθοράς παρ’ όλ’ αυτά, αφού όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ένας από αυτούς «εδώ κι ένα τρίμηνο έχει σταθεροποιηθεί».

Για τα στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης η είδηση στα μειούμενα κυβερνητικά ποσοστά είναι προφανώς ότι είναι μειούμενα. Ωστόσο, η συγκεκριμένη ανάγνωση περιλαμβάνει τη μισή αλήθεια. Σύμφωνα με γνωστό αναλυτή «ο Μητσοτάκης συνεχίζει να διατηρεί την πλειοψηφία. Μικρότερη από της πρώτης φάσης μεν, σίγουρα πλειοψηφία δε – παρά τις πολλές διακυμάνσεις που έχει περάσει η κοινή γνώμη καθώς κι η αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης».

Στην ανάγνωσή του αυτό οφείλεται στο πολιτικό κεφάλαιο το οποίο ο Πρωθυπουργός συσσώρευσε στην καραντίνα του περσινού Μαρτίου. «Εκείνο τον έφερε ως εδώ, και μένει να φανεί μέχρι πού θα τον φθάσει» αναφέρει. Σπεύδει δε να επισημάνει ότι ο κλάδος του δεν έχει ξανακληθεί να μετρήσει τέτοιου είδους πολιτική φθορά – εξαιτίας μιας πανδημίας δηλαδή -, εξού κι ο ίδιος τουλάχιστον δυσκολεύεται να αποφανθεί κατά πόσο είναι φυσική ή αφύσικη.

Τα γκάλοπ του χρόνου που πέρασε αποτυπώνουν και για τον ΣΥΡΙΖΑ μια τάση, η οποία γίνεται όλο κι εντονότερη. Για την παραπάνω πηγή το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης φαίνεται να «έχει πρόβλημα να πείσει τους δικούς του ψηφοφόρους μιας κι αυτοί έχουν αποστασιοποιηθεί από το κόμμα, χωρίς όμως να έχουν φύγει».

Η… ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ. Υπάρχει, πάντως, μια παρατήρηση που οι προσεκτικοί μελετητές των δημοσκοπικών στοιχείων κάνουν με βεβαιότητα: η πανδημία επιμήκυνε σημαντικά την περίοδο που το δημοσιογραφικό κλισέ περιγράφει σαν περίοδο χάριτος για μια κυβέρνηση. Κατά τα μεταπολιτευτικά ειωθότα για κάθε κυβερνητικό σχήμα υπάρχει ένα σημείο καμπής – ένα γεγονός ή μια απόφαση – μετά από το οποίο αρχίζει να φθείρεται. Στη συνέχεια η εκάστοτε αξιωματική αντιπολίτευση αποκτά τη δυνατότητα να καρπωθεί ό,τι ο πολιτικός της αντίπαλος χάνει, εφόσον φυσικά έχει να παρουσιάσει εναλλακτική πρόταση.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έχει έρθει ακόμη αντιμέτωπη με αυτή την κρίσιμη στιγμή, σημειώνει ένας δημοσκόπος. Το Μαξίμου, προσθέτει, κέρδισε πολύ χώρο και χρόνο με την πανδημία – για αρκετούς μήνες οι αντιπολιτευόμενοι δεν είχαν την ευχέρεια να του ασκήσουν πολιτική κριτική. Φυσικά βοήθησε εξίσου η αδυναμία του δεύτερου μεγάλου κόμματος να αναταχθεί και να προτάξει πειστικό πολιτικό αφήγημα – όπως οι δημοσκοπικές του επιδόσεις μαρτυρούν.

Οσοι, λοιπόν, μελετούν προσεκτικά τα αποτελέσματα των ερευνών, λαμβάνοντας υπόψη ταυτόχρονα δείκτες λιγότερο πιασάρικους από την πρόθεση ψήφου – σαν εκείνον της αισιοδοξίας π.χ. -, επιμένουν πως ένα είναι το μεγάλο πρόβλημα για την κυβέρνηση: πλέον διαφαίνεται καθαρά ότι οι πολίτες τείνουν να αμφισβητούν τη συνεκτικότητα του σχεδίου της για την έξοδο από την υγειονομική κρίση. Γι’ αυτό κι όταν ζητείται από τους εν λόγω μελετητές – παρά τη ρευστότητα της συγκυρίας – να διακινδυνεύσουν μια πρόβλεψη διατείνονται πως ο όποιος κίνδυνος για την κυβερνητική πορεία θα προέλθει από εκεί, ενώ οτιδήποτε άλλο θα λειτουργήσει σαν αφορμή.