Οι Ευρωπαίοι θέλουν μια ΕΕ πιο κοινωνική

Οι ευρωπαίοι πολίτες στηρίζουν την ύπαρξη μιας κοινωνικής Ευρώπης. Το αποδεικνύει, άλλωστε, το συντριπτικό ποσοστό όσων χαρακτηρίζουν σημαντική ή πολύ σημαντική, για τους ίδιους και την προσωπική τους ζωή, αυτή τη διάσταση, καθώς φτάνει στο 88%. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο, που συμπυκνώνει τα αποτελέσματα της έρευνας η οποία διενεργήθηκε σε 27.213 πολίτες και των 27 κρατών-μελών, στο διάστημα 20 Νοεμβρίου – 21 Δεκεμβρίου.

Την ίδια στιγμή, οι επτά στους δέκα (71%) θεωρούν ως «σοβαρό πρόβλημα» το έλλειμμα που υπάρχει σήμερα σε επίπεδο κοινωνικών δικαιωμάτων στην Ευρώπη. Παρ’ όλα αυτά, η πλειονότητα (51%) των ερωτηθέντων εμφανίζονται αισιόδοξοι ότι μελλοντικά, τα κοινωνικά δικαιώματα θα διαδραματίζουν πιο σημαντικό ρόλο στην ΕΕ. Μάλιστα, το 62% δηλώνει – έστω και με επιφυλάξεις από τους περισσότερους εξ αυτών – ότι το 2030 η Ευρώπη θα είναι όντως πιο κοινωνική.

Η παραπάνω εικόνα αποτυπώνει, αναμφίβολα, μία από τις ζωτικές ανάγκες που έχουν αναδειχθεί από την πανδημία και τις τεράστιες κοινωνικές επιπτώσεις τις οποίες έχει επιφέρει στις κοινωνίες της Ευρώπης. Αυτός, άλλωστε, είναι και ο λόγος που οι περισσότεροι ζητούν η ΕΕ να αποκτήσει πιο αποφασιστικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων που αφορούν αυτά τα ζητήματα, καθώς εκτιμούν (παρά τις αστοχίες που έχουν παρατηρηθεί και την αδυναμία συμφωνίας και κοινής δράσης των «27» σε σοβαρότατα θέματα) ότι μπορεί εντέλει να αποδειχθεί πιο αποτελεσματική από τις εθνικές κυβερνήσεις.

Πώς αντιλαμβάνονται και πώς ορίζουν, όμως, οι ευρωπαίοι πολίτες την «κοινωνική Ευρώπη» και τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν προκειμένου να ενισχυθεί αυτό το χαρακτηριστικό της; Οι «ίσες ευκαιρίες και πρόσβαση στην αγορά εργασίας» είναι το πρώτο κατά σειρά στοιχείο στην αξιολόγησή τους, με ποσοστό 46%, ενώ σε απόσταση αναπνοής (45%) ακολουθεί η διασφάλιση «δίκαιων συνθηκών εργασίας». Στη συνέχεια και πολύ κοντά (41%) έρχονται δύο άλλα στοιχεία: Η «πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας» και το «βιοτικό επίπεδο των πολιτών της ΕΕ».

Συνολικά, πάντως, όσον αφορά στο μέλλον της Ευρώπης, η σημαντικότερη πλευρά που αναδεικνύεται μέσα από το Ευρωβαρόμετρο είναι αυτή που θα ανέμενε κανείς, στη δύσκολη περίοδο της πανδημίας που βιώνουμε: Η υγεία έρχεται πρώτη στη σχετική ερώτηση με μέσο όρο 36%. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τις απαντήσεις που ακολουθούν: Την κοινωνική προστασία (26%), τους μισθούς, την εκπαίδευση και τη δια βίου μάθηση, καθώς και τις συντάξεις (25%), όπως και την ενεργό στήριξη της απασχόλησης (23%).

Σε αυτό το σημείο, πάντως, η έρευνα καταγράφει αξιοσημείωτες διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις διάφορες χώρες, που αποτυπώνουν τη διαφορετική διαβάθμιση που υπάρχει στις κοινωνίες τους, αναφορικά τόσο με τα προβλήματα όσο και με τις πολιτικές προτεραιότητες για τις κυβερνήσεις και την ΕΕ. Για του λόγου το αληθές, ενώ στις 14 από τις 27 χώρες η υγεία αναδεικνύεται στην πρώτη θέση (με τους Ιβηρες, Ισπανία και Πορτογαλία, να εμφανίζουν τα μεγαλύτερα ποσοστά), υπάρχει μια ομάδα πέντε κρατών-μελών για τους πολίτες των οποίων το σημαντικότερο ζήτημα είναι η εκπαίδευση και η δια βίου μάθηση (Τσεχία, Φινλανδία, Βέλγιο, Ολλανδία και Δανία).

Σε άλλες τρεις (Εσθονία, Λετονία και Γερμανία), σημαντικότερο ζήτημα είναι η διασφάλιση του εισοδήματος της τρίτης ηλικίας και οι συντάξεις, ενώ για δύο (Ουγγαρία και Κροατία) την πρώτη θέση καταλαμβάνουν οι μισθοί. Η Ελλάδα, επίσης, αποτελεί μια κατηγορία από μόνη της, καθώς είναι η μοναδική από τους εταίρους στην οποία το πιο σημαντικό ζήτημα είναι η διασφάλιση ενός (αξιοπρεπούς) ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

Η έλλειψη πληροφόρησης των πολιτών

Η έρευνα δόθηκε στη δημοσιότητα ενόψει και της επικείμενης συνεδρίασης του Κολεγίου των Επιτρόπων, που θα πραγματοποιηθεί αύριο, Τετάρτη 3 Μαρτίου και θα είναι αφιερωμένη στο ζήτημα της «κοινωνικής Ευρώπης», με τις σχετικές εισηγήσεις του Βάλντις Ντομπρόφσκις και της Βέρα Γιουρόβα. Είναι φανερό, ωστόσο, ότι πρέπει να γίνουν πολλά προκειμένου να υπάρξουν ουσιαστικά βήματα και πρόοδος προς την ενίσχυση αυτού του χαρακτηριστικού στο προφίλ της ΕΕ.

Ανάμεσα στα άλλα, οι ευρωπαίοι πολίτες πρέπει και δικαιούνται να μάθουν ότι, με βάση τις Συνθήκες, υφίσταται και ο αποκαλούμενος Ευρωπαϊκός Πυλώνας για τα Κοινωνικά Δικαιώματα – προτού διεκδικήσουν την αναβάθμισή του. Κι αυτό διότι, με βάση τα ευρήματα του Ευρωβαρόμετρου, μόλις το 29% έχει ακούσει, διαβάσει ή δει οτιδήποτε σε σχέση με αυτόν, ενώ λιγότεροι από 10% είναι αυτοί που γνωρίζουν τι σημαίνει.

Η έλλειψη πληροφόρησης σε σχέση με την ΕΕ και τους θεσμούς της αναδεικνύεται και εδώ ξεκάθαρα.

.