Θεατρική παρτιτούρα

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Δημήτρης Καμαρωτός και η Αμαλία Μουτούση συνεργάζονται πάνω στο αρχαίο δράμα. Ούτε είναι η πρώτη φορά που αυτή τους η συνάντηση γίνεται σε ένα έξω-θεατρικό χώρο: Πρώτα (2017) ήταν ο «Ιππόλυτος» του Ευριπίδη στην αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου «Παρνασσός» της Πλατείας Καρύτση. Τώρα είναι ο «Προμηθέας Δεσμώτης» του Αισχύλου, στο αναγνωστήριο του Βαλλιάνειου Μεγάρου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, στην οδό Πανεπιστημίου. Καλλιτεχνικά «συγγενείς», ο συνθέτης και η ηθοποιός, μετρούν περισσότερα από τριάντα χρόνια κοινής πορείας στον χώρο του θεάτρου. Κι αυτό είναι που επιβεβαιώνει τον βαθύ και ουσιαστικό δεσμό τους στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν και εκφράζουν την τέχνη τους.

Σαν θεατρική ή καλύτερα σκηνική παρτιτούρα ο «Προμηθέας Δεσμώτης» απέκτησε μουσική υπόσταση και ως τέτοια αποδόθηκε: Ο σκηνοθέτης σ΄αυτή τη μεταφορά της τραγωδίας δεν είναι άλλος από τον συνθέτη – δημιουργό. Ενορχηστρωτής και παρών στο ιδιότυπο αυτό θέαμα, που φτιάχθηκε για ζωντανή αναμετάδοση, καθόρισε με το ηχητικό του τοπίο την ίδια την δράση. Με την τεχνολογία να παρέχει ουσιαστική συμμετοχή – με βίντεο και κινηματογραφημένο υλικό, αυτός ο «Προμηθέας» είχε συγκεκριμένο στόχο: Να προβληθεί στο κοινό μέσα από οθόνη, υπολογιστή ή τηλεόρασης.

Η μόνη σωζόμενη τραγωδία με ήρωες που δεν είναι κοινοί θνητοί, πραγματεύεται την αντίσταση του Προμηθέα στη θεϊκή εντολή. Αθάνατος και ο ίδιος τολμά να αμιφισβητήσει τους νόμους, να αντιταχθεί και να ανατρέψει την τάξη, στοχεύοντας στον άνθρωπο και σε αυτό που ο ίδιος θέλει να τους προσφέρει – τη φωτιά. Ηρωας των απαρχών του Κόσμου, ταυτισμένος με την έννοια της ανυπακοής, στέκεται απέναντι στην εξουσία και νικάει, με μια δραματική νίκη. Ξεπερνώντας τα όρια σηματοδοτεί μια μελλοντική μορφή, μια μορφή που αναφέρεται ευθέως στην ανθρωπότητα. Και που ως αποτέλεσμα δεν μπορεί παρά να είχε τη δική του τιμωρία και καταδίκη.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. Με την καινούργια και εξαιρετικά προσεκτική και προσεγμένη μετάφραση του Νίκου Παναγιωτόπουλου – ποιητική και ακαδημαϊκή συγχρόνως, ο Καμαρωτός έφτιαξε μια θεατρική – μουσική σύνθεση για δύο ηθοποιούς: Η Αμαλία Μουτούση και ο Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης μοιράζονται όλους τους ρόλους, και για είναι σαφές ποιον χαρακτήρα υποδύονται κάνουν χρήση μιας συγκεκριμένης τεχνικής, της «ηχητική μάσκας». Ετσι ο λόγος συνοδεύει και συνοδεύεται από τις νότες, τους ήχους, τα ηχητικά και η φωνή τους γίνεται το μουσικό όργανο. Η μεσόφωνος Αννα Παγκάλου ερμηνεύει τον Χορό και μαζί και με τους δύο μουσικούς οδηγούν την αφήγηση ως το τέλος. Ο χώρος της Βιβλιοθήκης αποδεικνύεται ιδανικός, καθώς λειτουργεί ως αυτόπτης και διαχρονικός μάρτυρας της Ιστορίας. Φέρει στοιχεία εγκλεισμού μαζί με ένα φως ελπίδας: Βιβλία, αντικείμενα, υλικό από προβολές βίντεο, χειρόγραφα, σημειώσεις, συμμετέχουν ως παρελθόν και παρόν, με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον. Το ίδιο μέλλον που θέλησε να υπηρετήσει και ο Προμηθέας με την πράξη του.

Η νέα δουλειά του Δημήτρη Καμαρωτού δεν είναι θέατρο, κι ούτε ήθελε να είναι. Αποτελεί μια αυτοτελή ζωντανή μουσική και ηχητική εκδοχή της τραγωδίας, ιδιαίτερα απαιτητική στην παρακολούθησή της.