Μια άγνωστη φεμινίστρια, 400 χρόνια πριν

Χαρακτηρίστηκε ως η Σαπφώ της Πομερανίας και ως θαύμα της εποχής της, αν και κατά κοινή ομολογία δεν αναγνωρίστηκε όπως έπρεπε ούτε την περίοδο που ακολούθησε τον πρόωρο θάνατό της ούτε κι αργότερα, με αποτέλεσμα η Ζιμπίλα (Σίβυλλα) Σβαρτς, η μπαρόκ ποιήτρια που έζησε τον 17ο αι. (1621-1638), να ξεχαστεί μαζί με το έργο της. Φέτος, όμως, που συμπληρώνονται 400 χρόνια από τη γέννησή της φαίνεται ότι ανακτά τη θέση που της αξίζει στην ιστορία της λογοτεχνίας, καθώς τα ποιήματά της εντάσσονται σε ολοένα και περισσότερες ανθολογίες, νεότεροι ποιητές εμπνέονται από τους στίχους της και το κίνημα του φεμινισμού μεριμνά ώστε να κερδίσει το χαμένο έδαφος.

Η Ζιμπίλα Σβαρτς πέθανε σε ηλικία μόλις 17 ετών και ενώ είχαν περάσει πέντε χρόνια μεταξύ του πρώτου και του τελευταίου ποιήματός της. Ηταν 13 ετών, στα τέλη του 1633, όταν έγραψε τους πρώτους στίχους της. Στο ποίημά της «Fretowische Fröligkeit» αναφέρεται στο πατρογονικό κτήμα στον κόλπο του Γκράιφσβαλντ, το οποίο αγαπούσε πάρα πολύ. Η δεκαεπτάχρονη που είχε δυσεντερία έγραψε το τελευταίο της ποίημα ενώ ήταν ετοιμοθάνατη. Πρόκειται για ένα σονέτο για τον γάμο της μεγαλύτερης αδερφής της, Εμερεντίας. Η ειρωνεία της τύχης είναι πως η Ζιμπίλα πέθανε ανήμερα τη γαμήλια τελετή της αδερφής της και ορισμένοι θεώρησαν ότι το γεγονός αυτό συνέδεσε τις δύο κόρες σε ένα βιβλικό πλαίσιο: την ώρα που η μία παντρευόταν στη γη, η άλλη ακολουθούσε τον δρόμο του ουράνιου γάμου, δεδομένου ότι και οι δύο τελετές πραγματοποιήθηκαν στον καθεδρικό ναό του Γκράιφσβαλντ.

Για να κατανοήσει κάποιος το έργο της Σβαρτς θα πρέπει να κατανοήσει το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε. Το μικρότερο από τα έξι παιδιά της οικογένειας του δημάρχου του Γκράιφσβαλντ Κρίστιαν Σβαρτς είχε ευτυχισμένα παιδικά χρόνια μέχρι τη στιγμή που στο πλαίσιο του Τριακονταετούς Πολέμου η πόλη όπου ζούσε λεηλατήθηκε, η μητέρα της πέθανε κατά τη διάρκεια επιδημίας πανώλης και το 1631 πυρπολήθηκε το οικογενειακό κτήμα που αγαπούσε. Υπό τέτοιες ακραίες συνθήκες, η Ζιμπίλα απέκτησε μια ασυνήθιστη εκπαίδευση: διδάχθηκε λατινικά και ολλανδικά, μυθολογία και γερμανική στιχουργική και μετρική.