Τα βραβεία {LF}της Ευρωπαϊκής Ενωσης

Ο αφηγητής στον «Ερασιτέχνη» του Ζαν Μπακ (εκδ. Βακχικόν, μτφ. Μαριάννα Αβούρη, 2021) πιάνει στα χέρια του το 2007 την ιστορία «Η οικία με τα επτά πατώματα» που έγραψε το 1971 ως 18χρονος μαθητής. Ο άνθρωπος που του την είχε παραγγείλει τότε ήταν ο δάσκαλος Γκαστ, ένας «ρομαντικός εργένης που ζούσε με τη μητέρα του στα σύνορα της Ες», μεταξύ Λουξεμβούργου και Γαλλίας. Σήμερα η ιστορία πρέπει να ξαναγραφτεί – να επανέλθει ως ανάμνηση γραμμένη απ’ την αρχή -, κάτι που ο Λουξεμβουργιανός Μπακ επιχειρεί μέσω της πολυφωνικής αφήγησης. Η πρώτη εκδοχή ακούγεται πολύ μεμψίμοιρη, οι αναφορές στην ποπ κουλτούρα προκύπτουν εμπλουτισμένες, η μαθητική απεργία του 1971 γίνεται φόντο στην ιστορία αγάπης με τη Γερμανίδα Ρόζα, ένα κορίτσι πολύ πιο έμπειρο στο σεξ από τον αφηγητή.

Ο «Ερασιτέχνης», που διαμορφώνεται ως ένα σχόλιο για τις δυνατότητες και τις ακροβασίες της ίδιας της γραφής, είναι ο τελευταίος τίτλος στη σειρά «EUPLbooks», που εκδίδει το «Βακχικόν». Πρόκειται για βιβλία σύγχρονης ευρωπαϊκής πεζογραφίας, που έχουν τιμηθεί με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης (EUPL) – ο Μπακ, εν προκειμένω, το 2010. Εχει προηγηθεί το μυθιστόρημα «Ξηρή εποχή: ο ασυνήθιστος έρωτας του Χαρματάν» της Σλοβένας Γκαμπριέλα Μπάμπνικ (μτφ. Γιώργος Γκούμας), η οποία καταπιάνεται με τα θέματα του ρατσισμού, του ρόλου της γυναίκας στη σύγχρονη κοινωνία και την ανθρώπινη μοναξιά. Στο βιβλίο, που διακρίθηκε με το EUPL το 2015, η 62χρονη Αννα αψηφώντας τις συμβάσεις, εγκαταλείπει τη ζωή της συζύγου και της μητέρας στη Λιουμπλιάνα και γνωρίζει τον Ισμαήλ, έναν 27χρονο από την Μπουρκίνα Φάσο, ο οποίος μεγάλωσε στον δρόμο και έχει υποστεί κακοποίηση. Κι όμως, το χάσμα μεταξύ τους δεν δημιουργείται από το χρώμα της επιδερμίδας, αλλά, κυρίως, από τις διαφορετικές αντιλήψεις και κουλτούρες τους. Ζουν μαζί τον «χαρματάν»: την ξηρή εποχή  κατά την οποία ούτε η φύση ούτε ο έρωτας μπορούν να ανθήσουν.

Στην ίδια σειρά κυκλοφορούν δύο συλλογές. Η πρώτη είναι ο «Μάγος του λούνα παρκ», με τα διηγήματα της Σέρβας Γελένα Λένγκολντ (μτφ. Γιώργος Γκούμας, 2020), που βραβεύτηκε το 2011. Το ομότιτλο είναι μια λεπτομερής περιγραφή σεξουαλικής φαντασίωσης ενός άντρα, ενώ ο ερωτισμός αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό σε αρκετά από τα διηγήματα. Η δεύτερη, η «Κρουσταλλένια και άλλα παραμύθια» της Κροάτισσας Μίλα Παβίσεβιτς (μτφ. Κωνσταντίνος Μούσσας, εικονογράφηση Μαρία – Αθηνά Ντόλκου, 2020), που συνδυάζει το υπερφυσικό με το πραγματικό (βραβείο 2009).