Ενας «συμμαθητής» δίπλα μας

Ανήκε σε όσους παρακολουθήσαμε το έργο τους πέντε ή έξι δεκαετίες και θεωρούσαμε ότι βρίσκονται διαρκώς δίπλα μας. Πάντα περιμέναμε να ακούσουμε τους νέους δίσκους, τα νέα κομμάτια, τις νέες ιδέες και τους νέους συνεργάτες τους. Η παρέα των «Φίλων της τζαζ» τούς λέγαμε μάλιστα «συμμαθητές» μας.

Ο πατέρας του ήταν επαγγελματίας μουσικός, και αυτό τα λέει όλα. Ενα μικρό παιδί μεγαλώνει με μουσική και μαθαίνει πιάνο, όπως έχω διαβάσει, από τεσσάρων ετών. Ανήκει σε αυτά τα παιδιά-θαύματα που έχουμε και στην κλασική μουσική, στις λαϊκές μουσικές και στην τζαζ. Γεννήθηκε το 1941, οπότε άκουγε τον Τσάρλι Πάρκερ, τον Ντίζι Γκιλέσπι, μπίμποπ. Οπως είχε ομολογήσει ο ίδιος, του άρεσε ιδιαίτερα ο πιανίστας Χόρας Σίλβερ που τότε έπαιζε μια μορφή soul jazz. Αποκρυπτογραφούσε τα σόλο του, μάθαινε τις συνθέσεις του. Του άρεσε όμως και ο Μπακ Πάουελ, ενώ μετά κατάλαβε και την αξία του Μπιλ Εβανς. Γι’ αυτό και πολλά από τα τελευταία άλμπουμ, ή τουλάχιστον έπειτα από τη δεκαετία του ’80, έχουν πολύ μεγάλη σχέση με το ύφος του Εβανς. Σε όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε και την αγάπη του για τη λάτιν μουσική – την οποία πήρε μάλλον από τον πατέρα του. Γι’ αυτόν τον λόγο οι πρώτες του ηχογραφήσεις, οι πρώτες συμμετοχές σε μπάντες, ήταν με τέτοιες λάτιν ορχήστρες: του Mongo Santamaria, Willie Bobo κ.ά.

Τα πράγματα αλλάζουν όταν αρχίζει η προσωπική του πορεία. Στην περίπτωσή του συμβαδίζει με την ιστορία και την εξέλιξη της τζαζ τα τελευταία 60 χρόνια. Η δική του μουσική δεν ήταν ούτε πρωτοποριακή ούτε μπίμποπ. Ηταν μια ενδιάμεση κατάσταση.

Το καλοκαίρι του 1967 στη Στοά του Αττάλου παρακολούθησα μία συναυλία με το κουαρτέτο του σαξοφωνίστα Stan Getz, η οποία είχε ανακοινωθεί από την αμερικανική πρεσβεία, με πιανίστα τον Τσικ Κορία. Ηταν η πρώτη φορά που τον βλέπαμε και η πρώτη του στην Ελλάδα. Αμέσως μετά βρίσκει μια θέση στα σχήματα του Μάιλς Ντέιβις, του τρομερού αυτού μουσικού που πραγματικά ανανέωσε τέσσερις φορές το ύφος και τους δρόμους της τζαζ.

Με την ομάδα αυτή μπαίνουν τα θεμέλια για τη μουσική που ονομάσαμε fusion ή ηλεκτρική τζαζ ροκ: το σήμα κατατεθέν της δεκαετίας του 1970. Επειτα από αυτό ο Τσικ Κορία έκανε το δικό του γκρουπ, το Return to Forever, το οποίο γίνεται πολύ αγαπητό τη δεκαετία του ’70 και αργότερα.

ΟΙ ΡΥΘΜΟΙ. Σε μια συνέντευξή του στο περιοδικό «Down Beat» είχε πει: «Η κλασική μουσική επηρέασε τη μουσική μας στο θέμα της αρμονίας και της φόρμας. Η μουσική της Λατινικής Αμερικής μάς επηρέασε ρυθμικά. Το rock επίσης ρυθμικά, όπως και η αφρικανική μουσική. Αυτό που αγωνίζομαι να κάνω είναι να ενσωματώσω την πειθαρχία, την ομορφιά της συμφωνικής ορχήστρας αλλά και των συνθετών της κλασικής μουσικής, τη λεπτολογία τους, με τη χαλαρότητα και τη χορευτική ρυθμική ποιότητα που έχει η τζαζ».

Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν κι άλλες πλευρές του. Ενώ αρχίζει να παίζει εμπορική μουσική, τον μαθαίνουν όλοι, αρχίζουν να τρέχουν στις συναυλίες, αποκτά χρήματα, στούντιο και δισκογραφική αναγνώριση, περνάει σε μια φάση ελεύθερου αυτοσχεδιασμού. Κάνει ένα πολύ σημαντικό σχήμα, που δεν ακούστηκε πάρα πολύ και γρήγορα το σταμάτησε: το Circle. Ο Κορία επηρεάστηκε εκείνο το διάστημα από τη σαϊεντολογία, την οποία αργότερα άφησε. Ισως τότε έκανε κάποια κομμάτια και κάποιες ηχογραφήσεις που ξεφεύγουν από τη φόρμα που λάτρευε.