Τεχνητή Νοημοσύνη, ένα δίκοπο μαχαίρι για την ανισότητα στην υγεία

Στην Αρχαία Ελλάδα, η ιπποκρατική πραγματεία «Περί ανέμων, υδάτων, τόπων» διέκρινε ανάμεσα στην υγιή κοινωνία, η οποία είναι συνεκτική και οργανική, και την άρρωστη, η οποία είναι κατακερματισμένη και μηχανική. Κάτι που είδαμε επ’ ακριβώς να συμβαίνει κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας κρίσης της Covid. Οι χώρες με άνιση κατανομή της υγειονομικής περίθαλψης έγιναν πιο ασταθείς και λιγότερο συνεκτικές. Η απόλαυση του υψηλότερου δυνατού επιπέδου υγείας είναι ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα κάθε ανθρώπου χωρίς διάκριση φυλής, θρησκείας, πολιτικών πεποιθήσεων, οικονομικής ή κοινωνικής υπόστασης. Σχεδόν 70 χρόνια από τότε που οι λέξεις αυτές υιοθετήθηκαν στο πλαίσιο του Συντάγματος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, είναι ισχυρότερες και ουσιαστικότερες από ποτέ.

Μπροστά μας βρίσκεται μια μοναδική ευκαιρία να διαμορφώσουμε την ανάκαμψη από τη συνεχιζόμενη κρίση της Covid-19 και να ορίσουμε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που να τιμά την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου. Το παρόν καθορίζει το μέλλον και το μέλλον στηρίζεται στα θεμέλια του παρελθόντος. Το επόμενο βήμα που θα κάνουμε ή δεν θα κάνουμε είναι αυτό που θα διαμορφώσει το μέλλον για όλους μας. Το μέλλον μας θα καθοριστεί σε μεγάλο βαθμό από αυτό που ορισμένοι αποκαλούν την ισχυρότερη τεχνολογία στην ανθρώπινη ιστορία, την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ). Η ΤΝ είναι η σημαντικότερη τεχνολογία γενικής χρήσης της εποχής μας και μπορεί να εξελιχθεί σε ό,τι καλύτερο έχει συμβεί ποτέ στην ανθρωπότητα ή ό,τι χειρότερο. Στην αυγή του 2021 εγείρεται το αποφασιστικό ερώτημα αναφορικά με τον ρόλο της στη δημιουργία μιας πιο βιώσιμης και δίκαιης κοινωνίας.

Επί του παρόντος, η τεχνητή νοημοσύνη καταρρίπτει τον μύθο του αδύνατου, μια τεχνολογία που γεφυρώνει γρήγορα το χάσμα μεταξύ του γνωστού και του αγνώστου. Με την πάροδο του χρόνου, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τους μηχανισμούς των ασθενειών και θα προσφέρει στην ανθρωπότητα τη δυνατότητα να δημιουργήσει έναν κόσμο απαλλαγμένο από ασθένειες για όλους μας.

Για να αναπτύξουμε την ιατρική Τεχνητή Νοημοσύνη, θα πρέπει με κάθε τρόπο να αποφύγουμε να αναπαραγάγουμε το ίδιο επιχειρηματικό μοντέλο που δημιούργησε την κυρίαρχη δύναμη των πλατφορμών που πρόσφατα, φιμώνοντας τον Tραμπ, έκριναν και αποφάσισαν πώς πρέπει να αξιολογούνται τα ανθρώπινα δικαιώματα και αξίες, όπως η ελευθερία της γνώμης. Είναι το επιχειρηματικό μοντέλο που υποβαθμίζει τη δημοκρατία. Το επιχειρηματικό μοντέλο αυτών των πλατφορμών βασίζεται σε δεδομένα, δεδομένα που έχουν γίνει το αίμα που ρέει στην καρδιά των αλγορίθμων της μηχανικής μάθησης. Οι περισσότεροι από αυτούς τους εκπαιδευμένους αλγόριθμους προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, καθιστώντας τους αδιαφανείς.

Για να μπορέσουμε να επιτύχουμε το υψηλότερο δυνατό επίπεδο, όπως περιγράφεται στα ευρωπαϊκά θεμελιώδη δικαιώματά μας, οφείλουμε να βασιστούμε στις αρχές της δημοκρατίας μας. Και όπως συνέβη με το ανοιχτό λογισμικό, που μας έδωσε το αρχικό Διαδίκτυο, εμείς στην Ευρώπη, στο πεδίο της υγειονομικής περίθαλψης, θα πρέπει να υιοθετήσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη ανοικτού κώδικα. Μόνο εάν εκδημοκρατίσουμε την τεχνητή νοημοσύνη και τη μετατρέψουμε σε κοινό αγαθό, θα μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη για την παγκόσμια κοινωνία μας, ξεριζώνοντας ταυτόχρονα τις ανισότητες στην υγεία.

Το άρθρο του Bart de Witte έχει γραφτεί στο πλαίσιο του συνεδρίου του Economist με τίτλο «AI at the dawn of 2021: Thinking outside the box» που πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά στις 29 Ιανουαρίου 2021