«Μποτιλιάρισμα» στον Κόκκινο Πλανήτη

O Αρης δεν έχει ξαναδεί τόση κίνηση. Αυτή την εβδομάδα δύο διαστημικά σκάφη, από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Κίνα, τίθενται σε τροχιά γύρω από τον Κόκκινο Πλανήτη, ενώ την ερχόμενη εβδομάδα θα προσεδαφιστεί διαστημικό όχημα της NASA, δημιουργώντας συνωστισμό γύρω από έναν πλανήτη που πάντα ερέθιζε την ανθρώπινη φαντασία.

Το διαστημικό όχημα «Al Amal» (Ελπίδα) των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έφθασε χθες και σήμερα αναμένεται και το σκάφος της κινεζικής αποστολής «Tianwen-1» (Ερωτήματα στον Ουρανό) το οποίο θα μεταφέρει και το όχημα «Perseverance» (Επιμονή) που θα κατέβει στο έδαφος του Αρη – το πρώτο της Κίνας στον Κόκκινο Πλανήτη, εκεί όπου ήδη βρίσκονται αμερικανικά διαστημικά οχήματα.   

Ο Αρης είναι δημοφιλής για πολλούς λόγους. Ο ένας είναι επιστημονικός. Ο πλανήτης είχε πολύ νερό, όπως και η Γη, και τώρα οι επιστήμονες αδημονούν να κατανοήσουν πού πήγαν όλες αυτές οι υδάτινες εκτάσεις. Επίσης, δεν είναι λίγοι εκείνοι που ελπίζουν να βρουν αποδείξεις ότι ο πλανήτης φιλοξενούσε ζωή στο παρελθόν – ή ακόμα και να ανακαλύψουν ίχνη εξωγήινων σήμερα. Η άφιξη τόσων αποστολών και οχημάτων που θα τεθούν σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη ή θα προσεδαφιστούν σημαίνει μια σημαντική τεχνολογική αναβάθμιση και δείχνει ότι ο Αρης θα είναι το επόμενο μέτωπο όπου θα υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός.  

Από τις δεκάδες αποστολές που έχουν σταλεί στον Αρη, από τη δεκαετία του 1960 μέχρι σήμερα, περίπου οι μισές απέτυχαν ή συνετρίβησαν πάνω του. Ο Κόκκινος Πλανήτης δεν θεωρείται εύκολος διαστημικός προορισμός λόγω μεγάλης απόστασης από τη Γη, αραιής ατμόσφαιρας που δεν βοηθά στη χρήση αλεξίπτωτου και άλλων συνθηκών.

Το σκάφος των Εμιράτων, το πρώτο σε όλον τον αραβικό κόσμο που έφθασε τόσο μακριά, κάνει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα την πέμπτη διαστημική υπηρεσία που πλησιάζει τον Αρη – μετά τις ΗΠΑ, την ΕΣΣΔ, τη Ρωσία, την Ινδία και την ΕΕ – και μάλιστα στην 50ή επέτειο από την ένωση των Εμιράτων που δημιούργησαν αυτή τη χώρα του Κόλπου. Για να φθάσει στον Κόκκινο Πλανήτη το σκάφος «Al Amal» διήνυσε σε επτά μήνες ένα ταξίδι 494 εκατ. χιλιομέτρων. Το πρόγραμμα των ΗΑΕ για τον Αρη περιλαμβάνεται στις προσπάθειες της χώρας να αναπτύξει τις επιστημονικές και τεχνολογικές δυνατότητες ώστε να περιορίσει την εξάρτησή της από το πετρέλαιο. Η Διαστημική Υπηρεσία των ΗΑΕ έχει διαμορφώσει ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο σχέδιο για τη δημιουργία αποικίας στον Αρη μέχρι το 2117.  

Η αποστολή δεν ήταν εύκολη και είχε 50% πιθανότητες να αποτύχει, καθώς έπρεπε το όχημα να πετάξει ένα μεγάλο μέρος των καυσίμων του προκειμένου να επιβραδυνθεί τόσο η πορεία του ώστε να μη φύγει μακριά από τον πλανήτη αλλά και να μη συντριβεί στο έδαφός του – να γίνει με τέτοιον λεπτό τρόπο ώστε να τεθεί σε τροχιά. Αυτή η αποστολή στοίχισε 200 εκατομμύρια δολάρια, με το σκάφος να εκτοξεύεται από διαστημικό κέντρο στην Ιαπωνία. Στόχος του είναι να μελετήσει επί δύο χρόνια ενδελεχώς την ατμόσφαιρα στον Αρη, καταγράφοντας ημερήσιες και εποχικές αλλαγές.  

Το βάρους πέντε τόνων κινεζικό «Tianwen-1», το οποίο έστειλε ήδη την πρώτη ασπρόμαυρη φωτογραφία του από τον Αρη, θα προσπαθήσει σήμερα και αυτό αρχικά να τεθεί σε τροχιά για να μελετήσει τον πλανήτη επί μήνες. Στη συνέχεια, θα στείλει στην επιφάνεια του, στον μεγάλο κρατήρα  «Ουτοπία», μία άκατο και ένα ρομποτικό ρόβερ βάρους 250 κιλών, το οποίο θα κινείται με ηλιακή ενέργεια. Μεταξύ άλλων, διαθέτει ραντάρ που μπορεί να «δει» έως 100 μέτρα στο υπέδαφος, ενώ θα αναζητήσει και ίχνη ζωής επί δύο χρόνια.

Στις 18 Φεβρουαρίου οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν να στείλουν ακόμη ένα ρόβερ στον Αρη, το «Perseverance», το οποίο θα εστιάσει επίσης στο να αναζητήσει ίχνη ζωής, συλλέγοντας δείγματα από το έδαφος, που αργότερα θα σταλούν στη Γη. Το ρόβερ, μεγέθους μικρού SUV, διαθέτει 19 κάμερες και δύο μικρόφωνα για να καταγράψει ήχους, ενώ μπορεί να κινηθεί αυτόνομα σε μια απόσταση έως 200 μέτρων την ημέρα. Μάλιστα, θα διαθέτει και δικό του ελικοπτεράκι-drone βάρους 1,8 κιλών, που εάν καταφέρει να πετάξει στον αρειανό ουρανό, θα είναι άλλη μία πρωτιά στη διαστημική ιστορία.

—————ΒΟΧ——————————

Ευτυχισμένος ο καινούργιος… αρειανός χρόνος

Η άφιξη τόσων αποστολών στον Αρη συμπίπτει με αυτό που εμείς οι Γήινοι θεωρούμε ως αρειανή πρωτοχρονιά. Την Κυριακή ξεκίνησε άλλη μια χρονιά στον Κόκκινο Πλανήτη. Ενώ ένας χρόνος στη Γη διαρκεί 365 ημέρες, κάθε χρόνος στον Αρη (σύμφωνα πάντα με τις ανθρώπινες μετρήσεις) διαρκεί 668 ημέρες. Επειδή ο Αρης χρειάζεται διπλάσιο χρόνο από τη Γη για να ολοκληρώσει μια τροχιά γύρω από τον Ηλιο, εάν ζούσαμε εκεί θα γιορτάζαμε τα γενέθλιά μας κάθε 23 γήινους μήνες. Τώρα βρισκόμαστε στο «Ετος 36» του Αρη, όπως το μετράμε εδώ στη Γη. Η χρονιά 1 ξεκίνησε έπειτα από μια μεγάλη αμμοθύελλα που εντόπισαν τα γήινα τηλεσκόπια το 1956.