Πνίγουν τη δημοκρατία φιμώνοντας το Ιντερνετ

Η οργή σωρεύεται στις κοινωνίες σταδιακά, μέχρις ότου να μετατραπεί σε λάβα. Ενα τυχαίο – συνήθως – γεγονός δημιουργεί μια ρωγμή από την οποία η λάβα αυτή μπορεί να ξεχυθεί στην επιφάνεια. Το Internet και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανοίγουν, στην εποχή μας, τους δρόμους που το ποτάμι της λάβας θα ακολουθήσει, καίγοντας ό,τι βρει στο διάβα του.

Οι δύο πρώτοι κρίκοι στην παραπάνω αλυσίδα είναι, συνήθως, πολύ δύσκολο να σπάσουν. Δεν ισχύει το ίδιο, όμως, με τον τρίτο – ή, τουλάχιστον, έτσι πιστεύουν τα απανταχού καταπιεστικά καθεστώτα, τα οποία δεν έχουν πλέον ιδιαίτερες αναστολές: κάθε φορά που αισθάνονται ότι απειλούνται, σπεύδουν να ορθώσουν εμπόδια στην ελεύθερη διακίνηση των πληροφοριών μέσω του Διαδικτύου. «Οποτε πραγματοποιείται πραξικόπημα, αυτό συμβαίνει εκτός σύνδεσης με το Διαδίκτυο», όπως λέει ο ιστότοπος Axios. Στην ανάλυσή του σημειώνει πως «τα μπλακάουτ στο Internet είναι συνήθη σε όλο τον κόσμο όταν και όποτε κρίνεται η εξουσία», ενώ προσθέτει ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του NetBlocks, «τουλάχιστον σε 39 χώρες υπήρξε περιορισμός της πρόσβασης στο Internet ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τουλάχιστον για μία φορά από το 2019 ως σήμερα». Η πιο πρόσφατη τέτοια περίπτωση έρχεται από τη Μιανμάρ. Τη χώρα η οποία, όπως είναι γνωστό, έπειτα από ένα… διάλειμμα περίπου δέκα ετών βρίσκεται ξανά υπό τον έλεγχο των ενόπλων δυνάμεων από την περασμένη Δευτέρα, οπότε και τα τανκς βγήκαν για μία ακόμη φορά στους δρόμους. Καθώς, όμως, οι στρατιωτικοί διαπίστωσαν πως το κίνημα πολιτικής ανυπακοής έχει αρχίσει να παίρνει επικίνδυνες γι’ αυτούς διαστάσεις, με τον συντονισμό να γίνεται κυρίως μέσω του Facebook, το καθεστώς ανακοίνωσε ότι η πρόσβαση στη συγκεκριμένη πλατφόρμα θα διακοπεί μέχρι τουλάχιστον την ερχόμενη Κυριακή. Επίσης, πάλι σύμφωνα με το NetBlocks, προβλήματα υπάρχουν και για την πρόσβαση στο Instagram και το WhatsApp για τους 53 εκατ. κατοίκους της Μιανμάρ.

Δεν θέλει πολλή σκέψη, φυσικά, για να μαντέψει κανείς τα επιχειρήματα που επιστράτευσαν οι πραξικοπηματίες προκειμένου να αιτιολογήσουν την απόφασή τους: «Τίθεται σε κίνδυνο η σταθερότητα της χώρας» μέσω της διακίνησης «ψευδών ειδήσεων και παραπληροφόρησης».

Φυσικά, η Μιανμάρ αποτελεί το πιο πρόσφατο αλλά όχι το μοναδικό τέτοιο φαινόμενο. Στην Ινδία, για παράδειγμα, όπου μαίνονται οι κινητοποιήσεις των αγροτών εδώ και δύο μήνες, η κυβέρνηση έχει περιορίσει την πρόσβαση στο Διαδίκτυο – ενώ το ίδιο έκανε και το 2019, στη διάρκεια των αναταραχών στο Κασμίρ και άλλες περιοχές της χώρας, μετά τη συνταγματική μεταρρύθμιση που έπληξε τα δικαιώματα της πολυπληθούς μουσουλμανικής μειονότητας.

Στην Τουρκία, επίσης, η κυβέρνηση Ερντογάν έχει δημιουργήσει και το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο για να παρεμβαίνει και να διακόπτει την πρόσβαση στις διάφορες πλατφόρμες. Τα ίδια και στη Ρωσία, όπως επιβεβαιώθηκε κατά τις πρόσφατες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας για την καταδίκη και φυλάκιση του Αλεξέι Ναβάλνι. Οσο για την Κίνα, η λογοκρισία του Διαδικτύου αποτελεί κυριολεκτικά καθημερινότητα, ενώ οι δυτικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη χώρα πιέζονται ασφυκτικά για να δίνουν στο καθεστώς στοιχεία για τους χρήστες τους.

Στην ίδια κατηγορία συγκαταλέγονται, επίσης, Βενεζουέλα, Αιθιοπία και αρκετές ακόμη χώρες, ο αριθμός των οποίων όσο πάει και αυξάνεται. Σημεία των καιρών, θα πει κανείς… Πολύ ανησυχητικά για τη δημοκρατία, όμως.